I GSK 309/25

I GSK 309/25 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-03-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/
Joanna Wegner /sprawozdawca/
Monika Krzyżaniak
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Oświata
Sygn. powiązane
I SA/Rz 475/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-11-21
Skarżony organ
Starosta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 153.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 59
art. 117 ust. 2 pkt 2.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Joanna Wegner (spr.) Sędzia del. WSA Monika Krzyżaniak Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Rz 475/24 w sprawie ze skargi M. P. na czynność S.D. z dnia 30 października 2019 r. nr WE.4331.34.2019 w przedmiocie odmowy przyznania dotacji oświatowej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od M. P. na rzecz S. D. 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 21 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 475/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził bezskuteczność zaskarżonej przez M. P. czynności Starosty D. z 30 października 2019 r. w przedmiocie odmowy przyznania dotacji oświatowej.
Wyrok ten wydano w wyniku ponownego rozpoznania sprawy na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2024 r., I GSK 1161/20, a podstawie którego uchylono wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 6 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 894/19. W motywach tego orzeczenia zakwestionowano przyjętą przez Sąd pierwszej instancji wykładnię art. 117 ust. 2 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 949). Uznano, że nie ma wątpliwości co do tego, że zwrot "w zakresie zawodów, w których kształcą" ma inny zakres od zwrotu "w zakresie zawodów, do kształcenia których posiadają uprawnienia". Temu pierwszemu sformułowaniu NSA przypisał znaczenie wymaganie rzeczywistego prowadzenia kształcenia. Wskazał, że "niepubliczne szkoły o uprawnieniach szkół publicznych mogą prowadzić kwalifikacyjne kursy zawodowe w zakresie zawodów, w których kształcą oraz w zakresie obszarów kształcenia, do których przypisane są te zawody.". Zobowiązał Sąd pierwszej instancji do odniesienia się do przesłanek uzyskania dotacji z tytułu prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych i zweryfikowania tego, czy skarżący ubiegał się o dotację w zakresie zawodów, w których kształcił i w zakresie kształcenia, do których przypisane są te zawody.
Uwzględniając skargę w wyniku ponownego rozpoznania sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał nie pozwala na ocenę zasadności odmowy udzielenia dotacji. Zauważył, że złożone przez skarżącego dokumenty w postaci pierwszych stron dzienników lekcyjnych na rok szkolny 2018/2019 semestr pierwszy od 2 lutego do 16 czerwca 2019 r. oraz szkolne plany nauczania nie pozwalają na jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy to nauczanie było prowadzone i czy odpowiednie dane udostępniono w Systemie Informacji Oświatowej. Dopiero – jak zauważył Sąd Wojewódzki – poczynienie ustaleń w tym zakresie otworzy możliwość oceny zasadności żądania wypłaty dotacji. Przyjął ponadto, że wiążąca (zgodnie z wydanym w sprawie wyrokiem NSA) interpretacja
Sygn. akt I GSK 309/25
przepisu art. 117 ust. 2 pkt 2 Prawa oświatowego nie wystarcza do oceny, czy i jaki wpływ na wypłatę dotacji ma fakt wdrożenia nauczania szkolnego w zakresie tych samych zawodów czy w obszarze kształcenia, do którego przypisane są te zawody już po rozpoczęciu kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Sąd pierwszej instancji zobowiązał organ do wskazania przesłanek, jakimi się kierował oraz odnieść się do argumentacji skarżącego, odwołując się do przepisów art. 6, art. 8 i art. 11 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 835) – zwanej dalej "k.p.a.".
W wywiedzionej od tego wyroku skardze kasacyjnej organ zaskarżył wyrok powyższy w całości. Zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego dotyczył błędnej wykładni art. 117 ust. 2 pkt 2 Prawa oświatowego poprzez uznanie, że szkoła niepubliczna może prowadzić podlegające dotacji kwalifikacyjne kursy zawodowe przed uruchomieniem oddziału szkolnego oraz że bez znaczenia dla prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych pozostaje moment uruchomienia oddziału szkolnego. Drugi zarzut dotyczył naruszenia art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325) – zwanej dalej "p.p.s.a." poprzez wydanie orzeczenia sprzecznego z oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z 17 maja 2024 r., I GSK 1161/20.
Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na tę skargę kasacyjną skarżący wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na swoją rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona, dlatego że podniesione przez organ zarzuty są trafne.
Przypomnieć należy, że rozpoznając niniejszą sprawę Sąd pierwszej instancji – na podstawie art. 153 p.p.s.a. – związany były oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2024 r., sygn. akt I GSK 1661/20. Rozpoznając tę sprawę ponownie, Sąd pierwszej instancji, obligowany był do włączenia do elementów wzorca kontroli wspomnianej oceny prawnej i wskazań. Podjętą przez
Sygn. akt I GSK 309/25
organ czynność należało poddać krytycznej ocenie, ale z uwzględnieniem stanowiska zaprezentowanego w powyższym wyroku.
Ocena prawna zawarta w cytowanym w skardze kasacyjnej zdaniu, a sprowadzająca się do wyjaśnienia, nienasuwającego większych wątpliwości tekstu ustawy, jest jasna. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że niepubliczne szkoły o uprawnieniach szkół publicznych mogą ubiegać się o dotację na prowadzenie kwalifikacyjnych kursów zawodowych jedynie w zakresie zawodów, w których kształcą oraz w zakresie obszarów kształcenia, do których przypisane są te zawody. Użycie czasu teraźniejszego czasownika "kształcą" nie powinno wywoływać trudności interpretacyjnych tak co do tekstu przepisu art. 117 ust. 2 pkt 2 Prawa oświatowego, jak również oceny wyrażonej przez NSA.
Naczelny Sąd Administracyjny nie wysłowił wprawdzie stanowiska o wymaganiu co najmniej jednoczesności rozpoczęcia obu kategorii nauczania, jednakże wynika ono z logicznej analizy motywów wyroku z 17 maja 2024 r. Przyjęcie innego rozwiązania oznaczałoby, że wystarczające byłoby prowadzenie kształcenia przez minimalny czas, choćby mieścił się on w okresie trwania kursu. Taki sposób wykładni przepisu art. 117 ust. 2 pkt 2 Prawa oświatowego jest nie do zaakceptowania nie tylko z punktu widzenia reguł wykładni językowej, ale pozostawałby w sprzeczności z celem regulacji. Jej sens sprowadza się do tego, że uprawnionym do uzyskania dotacji z tytułu prowadzenia kursów kwalifikacyjnych zawodowych jest wyłącznie podmiot już kształcący w zakresie, do którego przypisane są te zawody. Należy zatem uruchomić to kształcenie najpóźniej równocześnie z rozpoczęciem kursu.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 151 uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.