Orzeczenie · 2026-05-21

I GSK 3/24Oddalenie skargi kasacyjnej zwolnienie z składek ZUS

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-21
NSAubezpieczenia społeczneŚredniansa
składki ZUSzwolnienie z należnościtrudna sytuacja finansowaCOVID-19prawo upadłościowepostępowanie sądowoadministracyjneskarga kasacyjnaNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną D. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Spółka zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 15zzzh ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 w zw. z art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia nr 651/2014 i art. 11 ust. 1-1a Prawa upadłościowego), a także naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 7a, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.). NSA oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że sąd pierwszej instancji był związany wykładnią prawa dokonaną w prawomocnym wyroku z dnia 20 lipca 2021 r. (sygn. akt V SA/Wa 2653/20), który wskazywał, że dla ustalenia trudnej sytuacji przedsiębiorcy konieczne jest zbadanie jego niewypłacalności w rozumieniu prawa upadłościowego, a nie tylko samego faktu zalegania z opłacaniem składek. Sąd uznał, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania były wadliwie sformułowane i zmierzały do podważenia ustaleń faktycznych, a nie konstrukcji uzasadnienia. Zarzuty naruszenia prawa materialnego również zostały uznane za nieuzasadnione, ponieważ spółka polemizowała z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów, a nie z błędną wykładnią prawa. NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 153 p.p.s.a., wiążąc się wcześniejszą oceną prawną, a spółka nie podniosła skutecznego zarzutu naruszenia tego przepisu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS w kontekście trudnej sytuacji finansowej przedsiębiorcy, zwłaszcza w odniesieniu do związania sądu wykładnią prawa z poprzednich orzeczeń oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji spółki i interpretacji przepisów związanych z pandemią COVID-19, a także wiążącego charakteru wcześniejszych orzeczeń. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zarzuty muszą być precyzyjnie sformułowane i wykazać istotny wpływ na wynik sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy dotyczące zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w szczególności w kontekście trudnej sytuacji przedsiębiorcy w rozumieniu art. 15zzzh ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 i art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia nr 651/2014, uwzględniając przy tym wiążącą wykładnię prawa z poprzedniego orzeczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy, a sąd kasacyjny był związany wykładnią prawa z poprzedniego orzeczenia.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że sąd pierwszej instancji był związany wykładnią prawa z poprzedniego wyroku, która wymagała badania niewypłacalności przedsiębiorcy w rozumieniu prawa upadłościowego, a nie tylko faktu zalegania ze składkami. Zarzuty spółki dotyczyły głównie ustaleń faktycznych i oceny dowodów, a nie błędnej wykładni prawa materialnego.

Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz przepisy k.p.a.) zostały skutecznie podniesione w skardze kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania zostały sformułowane wadliwie, ogólnikowo i nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy, a także zmierzały do podważenia ustaleń faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny uznał, że zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. były wadliwie uzasadnione i nie służyły kwestionowaniu prawidłowości ustaleń faktycznych. Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. były ogólnikowe i nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy, zgodnie z wymogiem art. 174 pkt 2 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym orzeczeniu sądu wiążą zarówno organ, jak i sąd ponownie rozpoznający sprawę.

ustawa COVID-19 art. 15zzzh § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

rozporządzenie nr 651/2004 art. 2 § pkt 18 lit c

Rozporządzenie Komisji (UE) NR 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu

u.p.u. art. 11 § ust. 1  1a

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej i niewłaściwe ustalenie stanu sprawy. • Naruszenie art. 15zzzh ust. 1 pkt 1 ustawy COVID-19 w zw. z art. 2 pkt 18 lit. c rozporządzenia nr 651/2014 oraz art. 11 ust. 1-1a Prawa upadłościowego przez błędną wykładnię i nieuprawnione przyjęcie, że przedsiębiorca w trudnej sytuacji to taki, który zalegał z opłacaniem składek dłużej niż 12 miesięcy. • Naruszenie przepisów k.p.a. (art. 6, 7, 7a, 8, 77 § 1, 80, 107 § 3) przez niewłaściwe zastosowanie, wadliwe ustalenie stanu faktycznego, błędną ocenę dowodów i prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadami. • Argumentacja dotycząca zablokowania rachunku bankowego spółki jako przyczyny braku możliwości regulowania składek.

Godne uwagi sformułowania

sąd pierwszej instancji był związany wykładnią prawa wyrażoną w prawomocnym wyroku • zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy kwestionowaniu prawidłowości ustaleń faktycznych • zarzuty naruszenia przepisów postępowania zostały sformułowane w sposób ogólnikowy i w istocie sprowadzają się do polemiki z oceną materiału dowodowego • nie można podzielić stanowiska skargi kasacyjnej, jakoby organy i sąd I instancji pominęły okoliczność zajęcia rachunku bankowego skarżącej

Skład orzekający

Beata Sobocha-Holc

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Pietrasz

członek

Piotr Piszczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS w kontekście trudnej sytuacji finansowej przedsiębiorcy, zwłaszcza w odniesieniu do związania sądu wykładnią prawa z poprzednich orzeczeń oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji spółki i interpretacji przepisów związanych z pandemią COVID-19, a także wiążącego charakteru wcześniejszych orzeczeń. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że zarzuty muszą być precyzyjnie sformułowane i wykazać istotny wpływ na wynik sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa ubezpieczeń społecznych ze względu na analizę wymogów formalnych skargi kasacyjnej oraz stosowanie zasady związania sądu wykładnią prawa z poprzednich orzeczeń. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.

Skarga kasacyjna odrzucona: Jak błędy formalne i polemika z ustaleniami faktycznymi pogrzebały szanse spółki na zwolnienie z ZUS.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst