Orzeczenie · 2022-10-13

I GSK 2915/18

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2022-10-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
postępowanie egzekucyjnezajęcie wierzytelnościprawo administracyjneprawo cywilneumowa o współpracyorgan egzekucyjnyskarżący kasacyjnyNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. Spółki z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu. Sprawa dotyczyła określenia wysokości nieprzekazanej kwoty należnej z tytułu zajęcia wierzytelności pieniężnej. Spółka zarzucała WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przepisów k.p.a. i u.p.e.a. przez organy podatkowe. Kwestionowano również naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez lakoniczne uzasadnienie wyroku WSA. Dodatkowo, spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 71a § 9 w zw. z art. 71b u.p.e.a., twierdząc, że nie zaszły przesłanki do wydania postanowienia o określeniu nieprzekazanej kwoty, a umowa cywilnoprawna o współpracy wyłączała stosowanie przepisów egzekucyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił skargę. Sąd uznał, że WSA prawidłowo przyjął ustalenia faktyczne organów egzekucyjnych, które nie zostały skutecznie zakwestionowane przez spółkę. NSA podkreślił, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji dominuje interes wierzyciela, a przepisy k.p.a. stosuje się pomocniczo. Sąd stwierdził również, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi ustawowe, a zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły odnieść skutku, ponieważ spółka miała obowiązek przekazywać zajęte należności organowi egzekucyjnemu od momentu otrzymania zawiadomienia o zajęciu, a umowa cywilnoprawna nie wyłączała tego obowiązku.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście umów cywilnoprawnych oraz wymogów formalnych uzasadnienia wyroków WSA.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zajęciem wierzytelności i umową o współpracy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy organ egzekucyjny, wstępując w prawa i obowiązki zobowiązanego na skutek zajęcia wierzytelności, nabywa uprawnienia do jednostronnej zmiany treści umowy cywilnoprawnej lub jej odwołania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ egzekucyjny nie nabywa uprawnień do jednostronnej zmiany treści umowy cywilnoprawnej ani jej odwołania, jednakże wstąpienie organu egzekucyjnego w miejsce zobowiązanego nie zmienia charakteru stosunku prawnego między dłużnikiem zajętej wierzytelności a zobowiązanym.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że wstąpienie organu egzekucyjnego w prawa i obowiązki zobowiązanego nie zmienia charakteru stosunku prawnego. Jednakże, od momentu otrzymania zawiadomienia o zajęciu, skarżąca spółka miała obowiązek przekazywać należności organowi egzekucyjnemu, a umowa cywilnoprawna nie wyłączała stosowania przepisów o postępowaniu egzekucyjnym.

Czy lakoniczne uzasadnienie wyroku WSA może stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej z powodu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, jeśli pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia i zawiera stanowisko co do stanu faktycznego.

Uzasadnienie

NSA powołał się na uchwałę siedmiu sędziów (II FPS 8/09), stwierdzając, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego. W niniejszej sprawie uzasadnienie wyroku WSA spełniało wymogi ustawowe.

Czy art. 67a § 1 u.p.e.a. wyłącza zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących przekazu w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 67a § 1 u.p.e.a. nie wyłącza zastosowania przepisów Kodeksu cywilnego, jednakże przepisy k.p.a. stosuje się pomocniczo, a w postępowaniu egzekucyjnym dominuje interes wierzyciela.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że przepisy k.p.a. stosuje się w postępowaniu egzekucyjnym tylko do zagadnień nieuregulowanych w u.p.e.a., a przepisy k.p.a. nie mogą modyfikować regulacji specyficznych dla postępowania egzekucyjnego. W tym przypadku, mimo istnienia umowy cywilnoprawnej, organ egzekucyjny miał prawo do egzekucji.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. L.

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 141 § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 67a § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 71a § 9

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 71b

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.c. art. 353 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 921 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 921 § 4

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 183 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 98 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ egzekucyjny działał zgodnie z przepisami u.p.e.a., a umowa cywilnoprawna nie wyłączała stosowania tych przepisów. • Uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające do kontroli kasacyjnej. • Spółka miała obowiązek przekazywać zajęte należności organowi egzekucyjnemu od momentu otrzymania zawiadomienia.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe (art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 p.p.s.a.). • Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez lakoniczne uzasadnienie wyroku WSA. • Naruszenie prawa materialnego (art. 71a § 9 w zw. z art. 71b u.p.e.a.) poprzez błędną wykładnię i uznanie, że spółka bezpodstawnie uchylała się od przekazania zajętej wierzytelności.

Godne uwagi sformułowania

W postępowaniu egzekucyjnym w administracji dominuje przede wszystkim interes wierzyciela, natomiast ochrona praw zobowiązanego została uregulowana tak, że stosowanie przepisów k.p.a. jest ograniczone tylko do zagadnień nie uregulowanych w u.p.e.a., ponieważ przepisy k.p.a. nie mogą modyfikować regulacji specyficznych dla postępowania egzekucyjnego. • Wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, kiedy uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Skład orzekający

Hanna Kamińska

przewodniczący

Henryk Wach

sprawozdawca

Artur Adamiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w kontekście umów cywilnoprawnych oraz wymogów formalnych uzasadnienia wyroków WSA."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z zajęciem wierzytelności i umową o współpracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w postępowaniu egzekucyjnym, które może mieć znaczenie dla przedsiębiorców i ich umów cywilnoprawnych w kontekście działań organów administracji.

Umowa cywilnoprawna kontra zajęcie komornicze – kiedy prawo egzekucyjne bierze górę?

Dane finansowe

WPS: 860 821,12 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst