I GSK 2811/18

Naczelny Sąd Administracyjny2022-06-29
NSApodatkoweŚredniansa
podatek akcyzowynabycie wewnątrzwspólnotowesamochód osobowypodstawa opodatkowaniawartość rynkowakoszty naprawdowodyNSAprawo podatkowe

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu, uznając prawidłowość ustaleń organów podatkowych co do podstawy opodatkowania.

Sprawa dotyczyła podatku akcyzowego od wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. Skarżący kwestionował ustalenie podstawy opodatkowania przez organy podatkowe, twierdząc, że cena nabycia była niższa z powodu uszkodzeń pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący nie wykazał uzasadnionych przyczyn znacznej różnicy między ceną nabycia a średnią wartością rynkową pojazdu.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie w przedmiocie podatku akcyzowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o podatku akcyzowym oraz Ordynacji podatkowej, kwestionując błędną wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących podstawy opodatkowania, a także błędną ocenę dowodów dotyczących wartości pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny, po analizie zarzutów, uznał je za niezasadne. Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazał uzasadnionych przyczyn znacznej różnicy między zadeklarowaną ceną nabycia samochodu a jego średnią wartością rynkową, co było kluczowe dla prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania. Sąd wskazał, że ciężar wykazania tych przyczyn spoczywał na podatniku, który nie przedstawił wystarczających dowodów. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli podatnik nie przedstawił uzasadnionych przyczyn znacznej różnicy między ceną nabycia a średnią wartością rynkową, organ podatkowy może określić podstawę opodatkowania.

Uzasadnienie

Skarżący nie wykazał uzasadnionych przyczyn znacznej różnicy między zadeklarowaną ceną nabycia samochodu a jego średnią wartością rynkową, mimo wezwania organu. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywał na podatniku, który nie przedstawił wystarczających dowodów potwierdzających jego twierdzenia o kosztach napraw.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.p.a. art. 100 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 101 § ust. 2 pkt. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 104 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 104 § ust. 8 i 9

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 104 § ust. 11

Ustawa o podatku akcyzowym

Definicja średniej wartości rynkowej samochodu osobowego na potrzeby opodatkowania akcyzą.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § pkt 4

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazał uzasadnionych przyczyn znacznej różnicy między ceną nabycia samochodu a jego średnią wartością rynkową. Organ podatkowy prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania, opierając się na wiarygodnych danych (INFO-EKSPERT) i analizie rynku. Twierdzenia skarżącego o kosztach napraw były gołosłowne i niepoparte dowodami.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 104 ust. 1 pkt 2) u.p.a. poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie do stanu faktycznego, w sytuacji gdy transakcja była nabyciem wewnątrzwspólnotowym. Naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez orzeczenie oddalenia skargi bez dostrzeżenia naruszenia przez organy podatkowe art. 191 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie oceny dowodów dotyczących wartości pojazdu.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek wykazania przyczyn, dla których wskazana przez niego podstawa opodatkowania znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej. brak dbałości o własne interesy (w zakresie zebrania i przechowywania stosownej dokumentacji) obciąża podatnika. nie mają jednak za zadanie przeciwdziałanie podstawowym prawom ekonomii polegającym na kupnie towaru taniej po to, aby sprzedać go drożej (z zyskiem).

Skład orzekający

Joanna Wegner

przewodniczący

Małgorzata Grzelak

sprawozdawca

Piotr Pietrasz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu, zwłaszcza w przypadku zaniżonej ceny nabycia i konieczności wykazania uzasadnionych przyczyn tej różnicy przez podatnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego i interpretacji przepisów ustawy o podatku akcyzowym w zakresie podstawy opodatkowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa podatkowego - ustalania podstawy opodatkowania przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i osób prywatnych. Pokazuje, jak ważne jest gromadzenie dowodów.

Kupujesz auto z zagranicy taniej? Uważaj na podatek akcyzowy – sąd wyjaśnia, kiedy zaniżona cena może Cię kosztować więcej.

Dane finansowe

WPS: 4000 EUR

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 2811/18 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2022-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /przewodniczący/
Małgorzata Grzelak /sprawozdawca/
Piotr Pietrasz
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I SA/Lu 161/18 - Wyrok WSA w Lublinie z 2018-04-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia NSA Piotr Pietrasz protokolant Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Lu 161/18 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. K. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 161/18 oddalił skargę M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.
Treść uzasadnienia tego wyroku dostępna jest w serwisie internetowym CBOSA (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skargą kasacyjną M. K. zaskarżył wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2019 poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
- art. 104 ust. 1 pkt 2) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 9), art. 5. art. 100 ust. 1 pkt 2) oraz art. 102 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, w wyniku błędnej jego wykładni i nie zastosowania jego dyspozycji do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie, poprzez nieprawidłowe przyjęcie do podstawy opodatkowania ceny nabycia przez Skarżącego samochodu marki MAZDA CX-7 w transakcji krajowej, w sytuacji, gdy ostatecznie ustalony stan faktyczny, zarówno przez organy podatkowe, jak i Skarżącego, wskazuje na dokonanie transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowego samochodu w miejscowości Straubing, Niemcy. Zatem WSA w Lublinie oddalając skargę M. K. i tym samym uznając jego odpowiedzialność, w trybie szczególnym z tytułu podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego, winien dostrzec, że organy podatkowe I i li instancji nieprawidłowo zastosowały przepis określający podstawę opodatkowania w tym podatku, tj. art. 104 ust. 1 pkt 2) ustawy o podatku akcyzowym, jako zasadniczego elementu wpływającego na wartość roszczenia skarbowego w stosunku do Skarżącego M. K., który był ostatecznie osobą dokonującą przemieszczenia przedmiotowego samochodu na terytorium Polski w transakcji wewnątrzwspólnotowej, a więc wartość samochodu w obrocie wewnątrzwspólnotowym - zgodnie z jego stanem technicznym z dnia nabycia na terytorium Niemiec - winna być wprost uznana za podstawę opodatkowania w podatku akcyzowym od wewnątrzwspólnotowego nabycia.
- na podstawie określonej w art. 174 pkt 2) p.p.s.a. zarzucił naruszenie art. 141 § 4 oraz art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez orzeczenie w wyroku oddalenia skargi, a nie dostrzeżeniu przez Sąd, że organy podatkowe w skarżonej decyzji naruszyły art. 191 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, w wyniku błędnej oceny dowodów przedłożonych w postępowaniu podatkowym przez Skarżącego dotyczących wartości pojazdu w chwili Jego przemieszczenia z Niemiec na terytorium Polski, na którą to wartość bezwzględnie wpływ miały: uszkodzenia pojazdu udokumentowane zdjęciami fotograficznymi, stosowne oświadczenia Skarżącego ze szczegółowym opisem uszkodzeń, szacunkowy kosztorys zakupu koniecznych do jego naprawy części oraz koszty robocizny w łącznej kwocie 24 000,00 zł, jak również stan wyposażenia pojazdu.
Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym autor skargi kasacyjnej podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie są nietrafne.
W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji uznał za słuszne przypisanie skarżącemu kasacyjnie odpowiedzialności z tytułu podatku akcyzowego w trybie szczególnym tj. na podstawie art. 101 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym (u.p.a.) z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki Mazda CX – 7, rok produkcji 2008, pojemność silnika 2261 cm3 a także uznał za prawidłowe stanowisko organu, iż podstawą opodatkowania podatkiem akcyzowym będzie wartość ww. samochodu dotycząca sprzedaży na poziomie obrotu krajowego, według notowań cen w systemie INFO-EKSPERT z marca 2012 r. Ponieważ podatnik nie wywiązał się z obowiązku złożenia deklaracji uproszczonej z tytułu nabycia ww. samochodu i nie opłacił należnego podatku akcyzowego zachodziły podstawy do wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe.
Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.
Zakres postępowania podatkowego w rozpoznawanej sprawie wyznaczały obowiązujące w chwili nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu przepisy prawa materialnego, t.j. przepisy ustawy o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008 r. Według art. 100 ust. 1 pkt 2) tej ustawy, opodatkowaniu akcyzą podlega nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Obowiązek podatkowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego niezarejstrowanego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym powstaje z dniem przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju – jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju (art. 101 ust. 2 pkt. 1 u.p.a.). Ustawa o podatku akcyzowym w art. 104 ust. 1 pkt 2) u.p.a. stanowi, że podstawą opodatkowania w przypadku samochodu osobowego jest kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy - w przypadku jego nabycia wewnątrzwspólnotowego (...). Z kolei, według art. 104 ust. 8 i 9 u.p.a., jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania.
Proces weryfikacji podstawy opodatkowania z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego może zatem przebiegać w dwóch etapach. W pierwszej kolejności, w razie powzięcia przez organy wątpliwości, podatnik jest zobowiązany do wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny (podstawy opodatkowania) znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej. W tej fazie postępowania inicjatywa dowodowa należy do podatnika, czyli powinien on uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające podaną cenę. Obowiązkiem organu podatkowego jest zaś dokonanie ich oceny pod względem wiarygodności i zasadności. Wynikiem tych działań jest wstępna ocena, czy zaistniała uzasadniona przyczyna, aby podstawa opodatkowania jaką jest cena podana przez podatnika, znacznie odbiegała od średniej wartości rynkowej pojazdu. Zmiana podstawy opodatkowania jest uzasadniona tylko wtedy, kiedy różnica w podstawie opodatkowania jest znaczna i nie ma uzasadnionej przyczyny.
Średnią wartość rynkową samochodu osobowego definiuje art. 104 ust. 11 u.p.a., zgodnie z którym:
"Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy."
Należy podkreślić, że uregulowania zawarte w art. 104 u.p.a. mają przeciwdziałać oszustwom podatkowym i nieuczciwemu zaniżaniu podstawy opodatkowania, nie mają jednak za zadanie przeciwdziałanie podstawowym prawom ekonomii polegającym na kupnie towaru taniej po to, aby sprzedać go drożej (z zyskiem). Tak więc nabycie pojazdu na rynku wspólnotowym za cenę niższą niż średnia cena w kraju nie jest naganne i nie uprawnia do każdorazowej i automatycznej zmiany podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym i wyrównania jej do podstawy jaką jest średnia wartość na rynku krajowym. Zmiana podstawy opodatkowania jest uprawniona tylko wtedy, kiedy różnica w podstawie opodatkowania jest znaczna i nie ma uzasadnionej przyczyny (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt I GSK 582/12, baza orzeczeń nsa.gov.pl).
W toku weryfikacji podstawy opodatkowania, w pierwszej kolejności organ winien ocenić, czy zadeklarowana podstawa opodatkowania znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego i czy różnica ta ma uzasadnione przyczyny (art. 104 ust. 8 u.p.a.), wynika to bowiem z językowego brzmienia tego przepisu. Przy czym ocena ta nie może mieć charakteru automatycznego, tylko poprzez porównanie wskazanej przez podatnika podstawy opodatkowania z średnią wartością rynkową określoną zgodnie z art. 104 ust. 11 u.p.a., ponieważ w tej drodze organ ustalić może jedynie przesłankę znacznej różnicy między deklarowaną podstawą opodatkowania, a średnią wartością rynkową pojazdu. Organ winien na podstawie dostępnej mu wiedzy wstępnie ocenić, czy ta różnica ma uzasadnione przyczyny.
Bezspornym jest, że zgodnie z art. 104 ust. 9 u.p.a. właściwy organ uprawniony jest do samodzielnego określenia wysokości podstawy opodatkowania tylko w razie nieudzielania odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn - mimo wezwania - które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego.
Zatem istnienie uzasadnionej przyczyny odbiegania wysokości podstawy opodatkowania od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego jest kwestią kluczową przy ustalaniu rzeczywistej podstawy opodatkowania.
Za uzasadnioną przyczynę różnicy pomiędzy kwotą, o której mowa w art. 104 ust. 1 pkt 2 u.p.a., a średnią wartością rynkową, o której mowa w art. 104 ust. 8 w zw. z ust. 11 u.p.a., przyjmuje się w orzecznictwie sądowym uwarunkowania rynku, na którym samochód osobowy stanowiący przedmiot czynności opodatkowanej jest nabywany i które są determinowane w różnych krajach wieloma zróżnicowanymi czynnikami, w tym ekonomicznymi i kulturowymi (por. wyroki NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1704/11; z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt I GSK 799/13; z dnia 11 sierpnia 2015 r., sygn. akt I GSK 4/14; z dnia 11 sierpnia 2015 r., sygn. akt I GSK 802/14 i powołane w jego uzasadnieniu orzecznictwo, w tym z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I GSK 700/09; z dnia 15 marca 2011 r., sygn. akt I GSK 183/10, baza orzeczeń nsa.gov.pl).
Przechodząc do zarzutów kasacyjnych postawionych w niniejszej sprawie za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji wskazanych w petitum i uzasadnieniu skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego oraz pozostający z nim w funkcjonalnym związku zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że organ podatkowy w toku postępowania ustalił niezbędne przesłanki prawnopodatkowej odpowiedzialności skarżącego oraz prawidłowo określił wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wzmiankowanego samochodu osobowego. Należy zauważyć, że w toku postępowania skarżący wielokrotnie zmieniał treść oświadczeń w zakresie nabycia pojazdu podając zupełnie odmienne okoliczności. Ostatecznie jednak, w oświadczeniu z [...] lutego 2017r., podatnik przyznał, że przedmiotowy pojazd nabył w Niemczech w dniu [...] marca 2012r. za cenę 4000 Euro od osoby o nazwisku M. G. i przemieścił go na terytorium RP. To ostateczne oświadczenie organy podatkowe przyjęły, jako miarodajne - jednakże zakwestionowały podaną przez stronę cenę nabycia przeliczoną na PLN według Tabeli Kursu Walut w NBP obowiązującego na datę przemieszczenia. Przyjmując z kolei ustaloną w oparciu o komputerowy system INFO- EKSPERT średnią wartość tego rodzaju pojazdów w stanie nieuszkodzonym okazało się, że cena nabycia tego auta znacznie odbiegała (różnica 65%) od średniej wartości rynkowej. W powyższym aspekcie organ przeprowadził też analizę ofert sprzedaży samochodów osobowych marki Mazda CX-7 oferowanych w kraju nabycia, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie dotyczące błędnej oceny dowodów przedłożonych w postępowaniu podatkowym przez skarżącego kasacyjnie dotyczących wartości pojazdu w chwili jego przemieszczenia nie są zasadne. Sąd I instancji prawidłowo uczynił , akceptując w tym zakresie stanowisko organów podatkowych, że twierdzenia podatnika o zakresie samodzielnej naprawy auta są gołosłowne, przez to nie zasługują na uwzględnienie. Organ podkreślił, że skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na ich potwierdzenie. Z kolei na podstawie przedłożonych przez podatnika zdjęć rozbitego pojazdu nie sposób ustalić czy faktycznie dotyczą tego właśnie auta. Ponadto organy ustaliły, co skarżący pomija, że samochód ten został zaoferowany do sprzedaży, jako bezwypadkowy, serwisowany a kolejny nabywca tego auta stwierdził, że samochód znajdował się w dobrym stanie ale wymagał napraw eksploatacyjnych w kwocie 6000 PLN. W świetle zebranych dowodów (i dokonania ich wszechstronnej oceny przez organ) wyjaśnienia skarżącego, że nabywając ten samochód prywatnie nie miał obowiązku gromadzenia i przechowywania dowodów potwierdzających koszty naprawy (m.in. wymiana: poduszek wraz z komputerem i czujnikami, obydwa reflektory , wszystkich chłodnic , silnika) nie mogły prowadzić do bezkrytycznego przyjęcia wartości auta podanej przez podatnika. Skarżący nie uwzględnia bowiem w swojej argumentacji, że w sytuacji tak znacznej różnicy między zadeklarowaną ceną nabycia a średnią wartością rynkową ustaloną przez organ, w oparciu o wiarygodne źródło danych (katalog Info-Ekspert), z mocy art. 104 ust. 8 u.p.a., to na podatniku ciążył obowiązek wykazania przyczyn, dla których wskazana przez niego podstawa opodatkowania znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona dokonując nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu po cenie, która znacznie odbiegała od ceny rynkowej pojazdu winna zatroszczyć się o zgromadzenie takich dokumentów, które będę dowodem na poparcie jej twierdzeń. Przykładowo takim dowodem mogłaby być opinia rzeczoznawcy sporządzona na podstawie stanu pojazdu w chwili nabycia wewnatrzwspólnotowego, jeszcze przed dokonaniem napraw pojazdu, poparta zdjęciami, co do których nie byłoby wątpliwości, że chodzi o ten właśnie pojazd. W tej sytuacji brak dbałości o własne interesy (w zakresie zebrania i przechowywania stosownej dokumentacji) obciąża podatnika.
Strona kwestionując posłużenie się przez organ katalogiem INFO-EKSPERT pomija także, co wynika wprost zarówno z analizy zaskarżonego wyroku, jak i uzasadnień decyzji wydanych w sprawie, że organ dokonał sprawdzenia ofert sprzedaży samochodu o zbliżonym wyposażeniu również na rynku zachodnioeuropejskim. W efekcie tych czynności stwierdzono, że wobec nie znalezienia archiwalnych ofert sprzedaży aut tej samej marki, modelu, rocznika, pojemności i mocy silnika, przebiegu, rodzaju paliwa i skrzyni biegów ustalono, że obecne ceny podobnych samochodów w kraju nabycia (RFN) kształtowały się w graniach od 3700 Euro do 10999 Euro ( rok produkcji 2008). Z tego ustalenia organ wyprowadził wniosek, a Sąd I instancji go zaakceptował, że obecnie oferowana cena sprzedaży dla ww. rodzaju samochodu z 2008r. ( samochód 9 letni) jest prawie identyczna bądź przewyższa cenę zakupu wskazaną na fakturze zakupu z [...] marca 2012 r. , gdzie wartość określono na 4 000 Euro ( samochód 4 letni), co poddaje w wątpliwość wartość samochodu wykazaną na fakturze przedłożonej przez podatnika. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji należy podzielić, jest ono zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
Reasumując, ustalenia organów podatkowych zaakceptowane następnie przez Sąd I instancji, nie były dowolne w świetle zgromadzonych dowodów, natomiast były poczynione zgodnie z dyspozycją art. 191 O.p. Zasadnie Sąd I instancji ocenił, że postępowanie było prowadzone zgodnie z zasadami postępowania podatkowego, organy podatkowe działały zgodnie z dyspozycją art. 122 O.p., podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów rozpatrzyły cały materiał dowodowy, nie pomijając przedłożonych przez skarżącego dokumentów. Wbrew zarzutom strony skarżącej sformułowanym w petitum skargi kasacyjnej, organy podatkowe w sposób wszechstronny zbadały sprawę pod względem faktycznym i prawnym w celu ustalenia jej rzeczywistego stanu. Organy podatkowe wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy.
Na nieuwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. ponieważ uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spełnia wymogi ustawowe. Sąd przedstawił rzeczywisty i prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy. Przy ocenie skuteczności naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. pamiętać należy, że jest to przepis procesowy, zatem może być skuteczną podstawą kasacyjną tylko wówczas, jeżeli jego naruszenie miało wpływ i to istotny na wynik sprawy sądowoadministracyjnej. Nawet wadliwie sporządzone uzasadnienie nie może mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w przypadku, jeżeli uzasadnienie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia oraz zawiera stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oddalenie skargi natomiast na podstawie art. 151 p.p.s.a. jest konsekwencją nie stwierdzenia przez Sąd I instancji istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkujących uwzględnieniem skargi.
Jak już Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, skarżący kasacyjnie nie podniósł skutecznie zarzutów naruszenia przepisów postępowania, zatem stan faktyczny sprawy przyjęty do oceny zastosowanych przepisów prawa materialnego nie został zakwestionowany. To oznacza, że zawarty w skardze kasacyjnej zarzut niewłaściwego zastosowania wskazanych przepisów prawa materialnego należało uznać za chybiony.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego w wysokości 1350 złotych, stanowiących wynagrodzenie pełnomocnika organu, będącego radcą prawnym orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI