Pełny tekst orzeczenia I GSK 281/22

I GSK 281/22 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Jacek Surmacz
Małgorzata Grzelak
Tomasz Smoleń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 722/20 - Wyrok WSA w Warszawie z 2020-11-25
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 10, art. 90 § 1, art. 106 § 3, art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 31 ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2024 poz 340
art. 15zzs 4
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 818
art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 2, art. 23 ust. 3, art. 24 ust. 2, ust. 5 i ust. 9 pkt 1
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
Dz.U. 2024 poz 1530
art. 5 ust. 1 pkt 2 i pkt 3, art. 184 ust. 1, art. 207 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 320 art. 2 pkt 36, art. 143 ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady NR 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
Dz.U. 2016 poz 200
§ 1 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Smoleń (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia del. NSA Jacek Surmacz Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Juszyńska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. Sp. k. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 722/20 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. Sp. k. w W. na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego z dnia 20 stycznia 2020 r. nr 1/2020/RF-I-SE.433.5.7.2019.AD w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. Sp. z o.o. Sp. k. w likwidacji w W. na rzecz Zarządu Województwa Mazowieckiego 18 750 (osiemnaście tysięcy siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
W.Z.Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 722/20, oddalił skargę K. Sp. z o.o. Sp. k. w W. (skarżąca kasacyjnie, spółka), aktualnie: K. Sp. z o.o. Sp. k. w likwidacji w W. na decyzję Zarządu Województwa Mazowieckiego (organ II instancji, decyzja ZW) z dnia 20 stycznia 2020 r., nr 1/2020/RF-I-SE.433.5.7.2019.AD w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca kasacyjnie spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając orzeczenie w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
A. prawa materialnego, tj.:
1. art. 65 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm.; dalej: k.c.) w zw. z pkt. 8 podrozdziału 6.5.3. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 10 kwietnia 2015 r. (dalej: Stare Wytyczne Kwalifikowalności) w zw. z pkt. 1) lit. a) rozdziału 3 Starych Wytycznych Kwalifikowalności w zw. z art. 2 pkt. 36) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320 z dnia 2013.12.20; dalej: Rozporządzenie Ogólne) w zw. z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Ogólnego w zw. z art. 207 ust. 1 pkt. 2) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (aktualnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 1530; dalej: u.f.p.), w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie: t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: k.p.a.) poprzez dokonanie ich błędnej wykładni i uznanie przez WSA, że w przejętym za ustalony stanie faktycznym K. dopuściła się jakichkolwiek nieprawidłowości w toku wykorzystywania środków europejskich, poprzez rzekome naruszenie procedur o których mowa w art. 184 u.f.p., podczas gdy rzeczywistości w nawet w tak ustalonym stanie faktycznym nie można mówić o naruszeniu jakichkolwiek procedur i obowiązków wynikających z powszechnie obowiązującego prawa i Umowy o Dofinansowanie Projektu zawartej przez skarżącą z organem w dniu [...] czerwca 2016 r. w szczególności nie można uznać, że skarżąca naruszyła zasadę konkurencyjności i działała w warunkach konfliktu interesów opisanego w przywołanych przepisach, bowiem partner Projektu – [...] W.Z. (dalej: Partner), nie jest desygnatem pojęcia "beneficjent", którym posługuje się pkt. 8 podrozdziału 6.5.3 Starych Wytycznych Kwalifikowalności, a zgodnie z prawidłowo dokonaną wykładnią tego pojęcia, beneficjentem jest wyłącznie strona Umowy o Dofinansowanie, a co za tym idzie, nie zaistniało rzekome powiązanie pomiędzy Partnerem a wykonawcą Projektu – V. Sp. z o.o. (dalej: V.), które byłoby naruszeniem zasady konkurencyjności i uzasadniałoby stwierdzenie naruszenia i nałożenie na skarżącą korekt finansowych, co stanowi również naruszenie naczelnej zasady postępowania administracyjnego, zgodnie z którą ewentualne wątpliwości interpretacyjne co do treści normy prawnej, powinny być rozstrzygane na korzyść strony postępowania, na którą ma być nałożony obowiązek bądź ograniczenie lub której ma zostać odebrane uprawnienie;
2. art. 65 k.c. w zw. z pkt. 12) rozdziału 4 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19 września 2016 r. (dalej: Nowe Wytyczne Kwalifikowalności) w zw. z § 5 ust. 5 Umowy o Dofinansowanie w zw. z art. 2 ust. 2 zd. 2 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L. z 1995 r. Nr 312, str. 1; dalej: rozporządzenie 2988/95) w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z pkt. 1) lit. a) rozdziału 3 Starych Wytycznych Kwalifikowalności w zw. z art. 2 pkt. 36) Rozporządzenia Ogólnego w zw. z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Ogólnego w zw. z art. 207 ust. 1 pkt. 2) u.f.p. w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez ich błędną wykładnię, która doprowadziła WSA do konkluzji, że wskazane przepisy nie stanowiły podstawy materialnej orzekania przez organ II instancji (str. 28 wyroku), bowiem WSA nie podziela argumentu skarżącej w zakresie zasadności stosowania wobec niej przepisów względniejszych przy nakładaniu na nią kar finansowych i do tegoż jedynie stwierdzenia się ograniczył nie wyjaśniając przy tym powodów owego rezultatu rozumowania, podczas gdy takie stanowisko jest całkowicie błędne na tle wskazanych przepisów i brzmienia Umowa o Dofinansowanie i prawa unijnego, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że wskazane postanowienie Umowy o Dofinansowanie wyraźnie stwierdza, że skarżąca winna stosować przepisy Wytycznych Kwalifikowalności z późniejszymi zmianami a zatem względem skarżącej należało zastosować przy ewentualnym nakładaniu nań kar finansowych przepisy względniejsze, a zatem przepisy Nowych Wytycznych Kwalifikowalności, które przewidują, że publikacja zapytania ofertowego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej jest jedynie opcja, a nie obowiązkiem, jak określały to przepisy wcześniejsze (Starych Wytycznych Kwalifikowalności);
3. art. 2 pkt. 36) Rozporządzenia Ogólnego w zw. z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Ogólnego w zw. z art. 207 ust. 1 pkt. 2) u.f.p. w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na wadliwym uznaniu przez WSA, że w przyjętym przez Sąd za ustalony stanie faktycznym K. dopuściła się nieprawidłowości w toku wykorzystywania środków europejskich, poprzez rzekome naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. i rzekomego wystąpienia potencjalnej lub rzeczywistej szkody w budżecie Unii Europejskiej przy realizacji Projektu podczas gdy w przyjętym przez WSA stanie faktycznym nie można mówić o wystąpieniu potencjalnej lub rzeczywistej szkody w budżecie Unii Europejskiej, bowiem zamówienie wykonane było po cenie rynkowej, a w aktach sprawy nie ma choćby nawet jednej opinii biegłego lub innego przeprowadzonego dowodu, które mogłyby zostać wzięte pod rozwagę przez organy administracyjne i WSA w celu dojścia do wniosków przeciwnych, tj. o nieekonomiczności Projektu, co mogłoby dopiero uzasadnić tezy stawiane przez organy administracyjne, ale równie przez WSA, a co za tym idzie, przyjęty przez WSA stan faktyczny, przy tak ujawnionym bezpodstawnym i błędnym wnioskowaniu poczynionym przez Sąd nie wskazuje, czy szkoda mogła w sprawie skarżącej potencjalnie i faktycznie wystąpić;
4. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (t.j. Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483; dalej: Konstytucja RP) w zw. z przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 2179; dalej: rozporządzenie Ministra Rozwoju) poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju, do rzekomo występujących naruszeń, które miały rzekomo zaistnieć przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Rozwoju, podczas gdy przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju nie powinny znaleźć tu zastosowania, czym WSA naruszył konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego, nakładając na skarżącą represyjne konsekwencje w postaci obowiązku zwrotu dofinansowania w wysokości 100% otrzymanych środków, ponieważ kierował się przepisami faktycznie nieobowiązującymi w momencie dokonania rzekomego naruszenia, uzasadniającego nałożenie na skarżącą tak represyjnego obowiązku, podczas gdy jeśli WSA zgodnie z prawem nie uwzględniłby przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju, musiałby ocenić korektę proporcjonalnie do wagi i charakteru rzekomych naruszeń (MM: co i tak musi uczynić w obecnym stanie prawnym, przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Rozwoju nie mógłby jednak sugerować się podanymi tam procentowo stawkami obliczania korekt, co też uczynił wprost stwierdzając to w uzasadnieniu Wyroku), zatem wówczas wysokość korekty byłaby istotnie mniejsza;
5. § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie, poprzez nieprzychylenie się do zarzutu skarżącej w zakresie naruszenia przez organ II instancji wskazanego przepisu poprzez jego nieuprawnione zastosowanie przez organ II instancji, podczas gdy przepis stanowił materialną podstawę wydania zaskarżonej decyzji ZW (str. 32 decyzji ZW) a nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające jego zastosowanie, tj. nie miały miejsca nadużycia finansowe ani celowe uprzywilejowanie jednego z wykonawców, które zostałyby stwierdzone w prawomocnie zakończonym postępowaniu sadowym lub zakończonym decyzja ostateczna w postępowaniu administracyjnym;
6. § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju w zw. z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Ogólnego poprzez ich niezastosowanie skutkujące wadliwym przyjęciem przez WSA, że zarzut naruszenia wspomnianych przepisów przez organ II instancji podniesiony w skardze jest niezasadny, podczas gdy zgodnie z prawidłową interpretacją prawa organ administracyjny powinien był w postępowaniu administracyjnym odstąpić od nałożenia korekty na skarżącą względnie, przy nieuwzględnieniu innych zarzutów, powinien dokonać istotnego pomniejszenia wartości korekty finansowej zastosowanej wobec skarżącej w zaskarżonej decyzji Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych (dalej: MJWPU, organ I instancji), skoro tak wysoka kwotowo korekta, a zwłaszcza korekta o wartości 100% dofinansowania, jest niewspółmierna do charakteru i wagi rzekomo stwierdzonej nieprawidłowości oraz strat finansowych, o którym mowa w art. 134 ust. 2 Rozporządzenia Ogólnego, a które to straty finansowe nie wystąpiły w niniejszej sprawie, z uwagi m.in. na:
a) wypełnienie wszystkich celów Projektu przez skarżącą zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie;
b) faktyczne, realne i prężne funkcjonowanie działalności gospodarczej skarżącej zgodnie z założonymi celami Projektu;
c) realny wpływ zrealizowania Projektu na poprawę jakości usług świadczonych przez skarżącą - zgodnie z celem Projektu;
d) stanowisko Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz Banku Gospodarstwa Krajowego w zakresie nieobejmowania korektami finansowymi beneficjentów niepublikujących zapytań w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej; oraz
e) znikomą wagę rzekomo stwierdzonej nieprawidłowości i potencjalnych strat finansowych w budżecie Unii Europejskiej, jakie rzekome naruszenie miałoby wygenerować;
7. art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Ogólnego poprzez jego błędną wykładnię, co skutkowało uznaniem przez WSA, że zasadne jest dokonanie korekty finansowej w wysokości 100% otrzymanego przez skarżącą dofinansowania, podczas gdy przy dokonywaniu korekt finansowych, zgodnie ze wskazanym przepisem, należy brać pod uwagę charakter i wagę rzekomej nieprawidłowości oraz ewentualne straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności, a korekta powinna być dokonywana w sposób proporcjonalny do wskazanych kryteriów oceny, co zresztą trafnie stwierdził WSA w treści uzasadnienia wyroku, jednocześnie jednak dokonując wadliwej subsumpcji opisanej normy prawnej poprzez uznanie, że w przyjętym za ustalony przez Sąd stanie faktycznym zachodzą rzekome nieprawidłowości takiego rodzaju, że uzasadniają decyzję o korekcie w wysokości 100% dofinansowania, podczas gdy waga i charakter rzekomego naruszenia są niewielkie, a szkoda poniesiona przez fundusze polityki spójności Unii Europejskiej pozostała o ile w ogóle potencjalna, to nieustalona co do swej choćby orientacyjnej wysokości;
8. art. 24 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 94, str. 65 z późn. zm.) w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (dalej: Dyrektywa nr 2014/24/UE) w zw. z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.2004.90.864/2 z dnia 2004.04.30; dalej: TFUE) oraz art. 61 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr D03/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/20D, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012 (Dz. U. UE. L. z 2018 r. Nr 193, str. 1 z późn. zm.; dalej: rozporządzenie 2018/1046) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niezasadnym przyjęciu, że Dyrektywa nr 2014/24/UE może mieć zastosowanie w niniejszej sprawie, podczas gdy nie można z dyrektyw unijnych wywodzić negatywnych skutków dla jednostki w relacji państwo członkowskie - jednostka, a ponadto skarżąca nie jest jednym z podmiotów, o których mowa w art. 24 Dyrektywy 2014/24/UE, a ponadto rozporządzenie 2018/1046 nie może znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem rzekome nieprawidłowości zaistniały przed wejściem w życie rozporządzenia 2018/1046, a mimo to WSA nie uwzględnił zarzutów skarżącej w zakresie zastosowania wobec niej wspomnianych przepisów, wskazując zupełnie nietrafnie na str. 24-25 wyroku, że w sprawie znalazła zastosowanie definicja konfliktu interesów obowiązująca w stanie prawnym z daty zajścia rzekomych nieprawidłowości, tj. definicja z art. 57 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. (Dz. U. UE. L. z 2012 r. Nr 298, str. 1 z późn. zm.) w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 (dalej: rozporządzenie 966/2012), podczas gdy w treści decyzji ZW dotyczącej rzekomego konfliktu interesów ani razu nie pada nazwa rozporządzenia 966/2012, a organ II instancji wyraźnie i jednoznacznie wskazuje na stronach 21 i n. decyzji ZW, że opiera się w swoim rozstrzygnięciu na Dyrektywie 2104/24/UE, niezasadnego utrzymania w mocy decyzji ZW opierającej się na niemogących mieć zastosowania w stosunku do skarżącej aktach prawnych, jak również doprowadziło do nieuprawnionego nieuwzględnienia zarzutu z par. II. lit. A pkt. 7 i 8 petitum skargi do WSA;
9. art. 54 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm.; dalej: o.p.) w zw. z art. 54 § 1 pkt. 3) o.p. w zw. z art. 53 § 1 o.p. w zw. z art. 207 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, które doprowadziło do wadliwego uznania przez WSA, że skarżąca przyczyniła się do powstania opóźnienia w wydaniu decyzji rzekomym nieprzedłożeniem na wezwanie organu dokumentów w wyznaczonym terminie, podczas gdy sam ZW wskazał w zaskarżonej decyzji (str. 33), że rozstrzygnięcie na podstawie art. 54 § 2 o.p. wydał także w zw. z uznanym przez organ wnioskiem skarżącej o wydłużenie terminu na wypowiedzenie się, co do zebranego materiału dowodowego, zaś, jak to określił Sąd, opóźnienie skarżącej w przedłożeniu żądanych przez organ II instancji dokumentów wyniosło tylko 22 dni (od dnia 20 listopada 2019 r. do dnia 12 grudnia 2019 r.) a postępowanie przed ZW trwało w sumie 127 dni, tj. od dnia nadania odwołania do dnia wydania decyzji (od dnia [...] września 2019 r. do dnia 20 stycznia 2020 r.), przy czym żądany dokument, który miał nie zostać przedłożony w terminie to zaledwie jeden wydruk wiadomości e-mail.
B. przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez:
a) nierozpoznanie wniosku skarżącej, zawartego w skardze, o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z protokołów z czynności przeprowadzonych przez Krajową Administrację Skarbową (dalej: KAS) u skarżącej i partnerów wniesionych przez skarżącą pismem z dnia 4 lipca 2019 r. (6 protokołów, dalej: Protokoły KAS);
b) nieprzeprowadzenie przez WSA:
i. wnioskowanych przez skarżącą w skardze dowodów uzupełniających z dokumentów, tj. Protokołów KAS, mimo że przeprowadzenie przedmiotowych dowodów było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia przez WSA stanu faktycznego, tj. naruszenia przez skarżącą zasady konkurencyjności, podczas gdy K. nie dopuściła się rzekomych nieprawidłowości, pozostając w usprawiedliwionym przekonaniu co do prawidłowego wykonania Projektu z uwagi na czynności przeprowadzone przez Krajową Administrację Skarbową u skarżącej, które nie wykazały nieprawidłowości po stronie K. oraz faktycznie ukierunkowały i zapewniły skarżącą co do prawidłowej realizacji dotychczasowego postępowania w ramach Projektu, a co łączy się - tu sygnalizując - z innym zarzutem skarżącej dotyczącym ukierunkowywania skarżącej przez pracowników MJPWU w zakresie dokonywanych przez nią działań w ramach realizacji Projektu;
ii. z urzędu dowodów uzupełniających z dokumentów wskazanych w punkcie II. B. 13. b) petitum skargi, w którym to punkcie został podniesiony zarzut naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie przez organ I instancji oraz organ II Instancji istotnie ograniczonego postępowania dowodowego na skutek nieuwzględnienia i nieprzeprowadzenia dowodów potwierdzających wskazane przez skarżącą w pismach okoliczności mające znaczenie dla sprawy, tj. ze wskazanych niżej dokumentów:
ii.¹ Opinii Biegłych wraz z zawartością płyty CD;
ii.² Protokołów KAS;
ii.³ treści wydruku zrzutu ekranu z mobilnej aplikacji WhatsApp;
ii.⁴ kart oceny wniosku o dofinansowanie; oraz
ii.⁵ wydruków e-mail z października i listopada 2015 r. dotyczących
przygotowania wniosku o dofinansowanie i studium wykonalności Projektu,
mimo że przeprowadzenie przedmiotowych dowodów było niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, co więcej sygnalizowanych przez skarżącą, a przy tym nie spowodowałoby nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia przez WSA stanu faktycznego, tj. ustalenia rzekomego naruszenia zasady konkurencyjności przez skarżącą, które to naruszenie skutkować ma koniecznością zastosowania wobec K. korekty finansowej w wysokości 100% dofinansowania, podczas gdy przeprowadzenie wskazanych dowodów było kluczowe dla wykazania, że K. nie tylko nie dopuściła się żadnych nieprawidłowości przy wykonywaniu Projektu, ale także pozostawała w usprawiedliwionym przeświadczeniu co do prawidłowego jego wykonywania, co z kolei winno doprowadzić Sąd do wniosku, że nałożenie na skarżącą jakiejkolwiek korekty finansowej było niezasadne, a zatem, że decyzja MJWPU oraz decyzja ZW nie odpowiadają prawu;
2. art. 10 p.p.s.a. w zw. z art. 90 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez rozpoznanie sprawy przez WSA na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2020 r., mimo że skarżąca, podobnie jak organ II instancji nie wyraziła zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, wnosząc o przeprowadzenie rozprawy po ustaniu okoliczności, związanych z epidemią SARS-CoV-2, które stanowiły przyczynę podjęcia decyzji o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, co w konsekwencji doprowadziło do nieurzeczywistnienia zasady jawności w postępowaniu przed WSA, uniemożliwiając tym samym skarżącej aktywne uczestnictwo w tymże postępowaniu w postaci pełnej i swobodnej wypowiedzi, zajęcia stanowiska w zakresie oceny stanu sprawy przez pryzmat obowiązujących przepisów prawa, przedstawienia sądowi wiedzy, jaką dysponowały osoby, o których przesłuchanie w charakterze świadków wnioskowała skarżąca (a które to wnioski dowodowe nie zostały uwzględnione), a także konfrontacji ze stanowiskiem drugiej strony, co miało bezpośrednie przełożenie na skuteczność podjęcia przez K. obrony jej praw, która to skuteczna obrona została, na skutek rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, znacznie utrudniona;
3. art. 145 § 1 pkt. 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 2 Konstytucji oraz art. 8 § 1 KPA w zw. z art. 2 pkt. 36) Rozporządzenia Ogólnego w zw. z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Ogólnego w zw. z art. 207 ust. 1 pkt. 2) u.f.p. w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez ich niezastosowanie przez WSA, co polegało na:
a) wadliwym przyjęciu przez WSA, że w związku z rzekomymi nieprawidłowościami można było na skarżącą nałożyć korektę finansową w wysokości 100% otrzymanego przez nią dofinansowania w sytuacji, gdy w okresie przed realizacją Projektu przeprowadzona została u skarżącej w dniach 2-3 czerwca 2016 r. kontrola doraźna MJWPU, która została zwieńczona informacją pokontrolną z dnia 6 czerwca 2016 r., a w okresie realizacji Projektu przeprowadzona została kontrola Krajowej Administracji Skarbowej w dniach od 18 maja do 14 czerwca 2017 r., zakończona protokołem z kontroli KAS z dnia 19 czerwca 2017 r., który złożony został w MJWPU, które to informacje stanowią fragmenty stanu faktycznego przyjętego przez WSA za prawidłowy, a żadna z wymienionych kontroli nie wykazała żadnych nieprawidłowości w postępowaniu skarżącej w zakresie realizacji Projektu, co potwierdza zarówno treść informacji pokontrolnej MJWPU, jak i treść protokołu kontroli KAS, w których nie stwierdzono u skarżącej żadnych nieprawidłowości w zakresie realizacji Projektu, co zdaniem skarżącej uniemożliwia późniejsze nałożenie na skarżącą obowiązku zwrotu dofinansowania, bowiem taki rezultat naruszałby wywodzoną z zasady demokratycznego państwa prawa zasadę działania jednostki w zaufaniu do organów Państwa, które stwierdziły wcześniej, że w postępowaniu skarżącej brak wspomnianych, rzekomych nieprawidłowości i oznaczałoby to przerzucenie skutków własnych zaniechań przez organy państwowe na skarżącą i naruszenie wskazanych przepisów, jak również stanowiło de facto wprowadzenie skarżącej w błąd poprzez kontynowanie rozwoju Projektu w dobrej wierze przy jednoczesnym zachowaniu należytej staranności przez skarżącą polegającą na wyspecjalizowanych organach państwowych zapewniających o prawidłowości jej działań;
b) oddaleniu skargi przez WSA i nieuwzględnieniu zarzutów opisanych w par. II lit. A pkt. 1 lit. b)-c) petitum skargi, podczas gdy MJWPU zatwierdzała w toku realizacji Projektu kolejne płatności dofinansowania, w tym płatność końcową, co dało skarżącej kolejne uzasadnione podstawy, że jej sposób postępowania jest zgodny z prawem, zwłaszcza biorąc pod uwagę przeprowadzane wcześniej kontrole u skarżącej, a także biorąc pod uwagę, że MJWPU stwierdziła występowanie rzekomych nieprawidłowości w Projekcie dopiero na etapie trwałości Projektu, co w konsekwencji skutkowało przerzuceniem odpowiedzialności za zaniechania organu I instancji na skarżącą i naruszenie wskazanych przepisów prawa;
4. art. 145 § 1 pkt. 1) lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz.U z 2020 r., poz. 818; dalej: ustawa wdrożeniowa) oraz art. 24 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Ogólnego w zw. z § 17 ust. 4 oraz § 7 ust. 2 zd. 2 Umowy o Dofinansowanie w zw. z art. 65 § 2 k.c. poprzez ich błędną wykładnię, która doprowadziła do błędnego uznania przez WSA, że w okresie trwałości można stwierdzić inne nieprawidłowości niż naruszenie okresu trwałości, w szczególności wystąpienie rzekomych naruszeń kwalifikowalności wydatków u skarżącej, podczas gdy z treści Umowy o Dofinansowanie i przywołanych przepisów jasno wynika, że takie nieprawidłowości można stwierdzić jedynie do chwili zakończenia realizacji Projektu;
5. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający ocenę legalności zaskarżonego wyroku, w szczególności:
a) nieodniesienie się w uzasadnieniu wyroku do następujących zarzutów podniesionych w skardze:
i. § 10 rozporządzenia Ministra Rozwoju poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i nieobniżenie wysokości korekt finansowych w sytuacji, gdy nie doszło do spełnienia się przewidzianych w tym przepisie przesłanek jego zastosowania, tj. nie miały miejsca nadużycia finansowe ani celowe uprzywilejowanie jednego z wykonawców, które zostałyby stwierdzone w prawomocnie zakończonym postępowaniu sądowym zakończonym decyzją ostateczną administracyjnym;
ii. § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia korekty przez organ I instancji, względnie poprzez niedokonanie istotnego pomniejszenia wartości zastosowanej wobec skarżącej w decyzji MJWPU korekty finansowej w sytuacji, gdy wysoka korekta, a zwłaszcza o wartości 100% dofinansowania, jest niewspółmierna do charakteru i wagi rzekomo stwierdzonej nieprawidłowości, z uwagi m.in. na:
ii.¹ wypełnienie wszystkich celów projektu o nr [...] "[...]" (dalej: Projekt) przez skarżącą zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie;
ii.² faktyczne, realne i prężne funkcjonowanie działalności gospodarczej skarżącej zgodnie z założonymi celami Projektu;
ii.³ realny wpływ Projektu na poprawę jakości usług świadczonych przez skarżącą - zgodnie z celem Projektu; oraz
ii.⁴ stanowisko Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz Banku Gospodarstwa Krajowego (wskazane w komunikatach na stronach internetowych wymienionych instytucji) w zakresie beneficjentów niepublikujących zapytań w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;
iii. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez:
iii.¹ nieuzasadnione przyjęcie, że skarżąca wykonała Projekt nieekonomicznie w sytuacji, gdy de facto jedynym dowodem mogącym przyczynić się do ustalenia stanu faktycznego w tym zakresie jest ekspertyza W. G. przygotowana na zlecenie MJWPU na etapie kontroli Projektu, która następnie nie została rzekomo uwzględniona przez organy w postępowaniu administracyjnym i nie służyła organom do ustalania stanu faktycznego sprawy i wydania zaskarżonej decyzji ZW, a wcześniej decyzji MJWPU, podczas gdy organ II instancji faktycznie wskazuje, w ślad za organem I instancji, na ustalenia dokonane na podstawie tejże ekspertyzy, przytaczając w decyzji ZW m.in. ustalenia stanu faktycznego dokonane przez MJWPU w ramach kontroli, a więc biorąc te ustalenia za swoje, tj. że:
- Projekt był prowadzony "nieoszczędnie" i "nieracjonalnie" (s. 3 decyzji ZW);
- Projekt miał zawyżone wydatki (s. 3 decyzji ZW);
- w Projekcie dokonywano wydatków nieprzejrzyście, nieracjonalnie i nieefektywnie bez zachowania zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów (s. 3 decyzji ZW);
- opinia w zakresie zaplanowanych i poniesionych wydatków obejmujących sprzęt oraz wytworzone oprogramowanie w ramach Projektu wdrożonego w oparciu o wniosek [...] z dnia [...] września 2019 r. (dalej: Opinia Biegłych) "[...]'' (s. 4 decyzji ZW);
- w przypadku skarżącej zaszła przesłanka nadużycia finansowego (s. 32 decyzji ZW);
iii.² bezpodstawne uznanie, że istnieją kanały oficjalnej komunikacji pomiędzy MJWPU a skarżącą, a tym samym dokonanie nieuprawnionej klasyfikacji przez organ I instancji sposobów komunikacji poprzez ich podział na kanały umożliwiające komunikację z organem I instancji i te, które tę komunikacje uniemożliwiają prowadzonej komunikacji - podczas gdy z treści Umowy o Dofinansowanie Projektu zawartej przez skarżącą w dniu [...] czerwca 2016 r. z organem I instancji (dalej: Umowa o Dofinansowanie) i załączników do niej nie wynika, by zostały ustalone pomiędzy MJWPU i skarżącą jakiekolwiek obowiązujące kanały komunikacji ani by dokonano jakichkolwiek wyłączeń, a tym samym MJWPU powinna uwzględnić istotne dla sprawy dowody z treści rozmów prowadzonych przez osoby zaangażowane po stronie MJWPU, jak i skarżącej, w formie pisemnej, elektronicznej oraz ustnej, przy czym treść tych ostatnich powinna zostać ustalona w następstwie skorzystania z wnioskowanych osobowych źródeł dowodowych, w szczególności że część z nich to pracownicy MJWPU;
iv. art. 75 k.p.a. w zw. z Rozdziałem 9.3 Wytycznych Instytucji Zarządzającej w zakresie zasad przeprowadzania kontroli w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego (dalej: Wytyczne Kontroli) w zw. z art. 25 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji MJWPU, która została oparta na informacji pokontrolnej z dnia 26 września 2018 r. (dalej: Informacja Pokontrolna), niepodpisanej przez wszystkich członków zespołu kontrolującego, podczas gdy - stosownie do naruszonych przepisów - Informacja Pokontrolna powinna być podpisana przez wszystkich kontrolujących, a w razie braku podpisu któregokolwiek z nich, konieczne jest zamieszczenie przez kierownika Wydziału Kontroli MJWPU adnotacji wyjaśniającej tę okoliczność, co w efekcie doprowadziło do przedwczesnego wydania decyzji MJWPU, a zarazem powinno prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji MJWPU na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
b) ograniczenie się przez WSA do wskazania, że następujące zarzuty podniesione w skardze są niezasadne, bez wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku, dlaczego nie zasługiwały one na uwzględnienie, a tym samym brak całkowitego albo niepełne odniesienie się do nich przez Sąd w wyroku, tj.:
i. art. 2 pkt 36 w zw. z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Ogólnego w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w zakresie:
i.¹ stosowania się przez skarżącą do instrukcji i rekomendacji otrzymywanych od organu I instancji;
i.² stwierdzenia rzekomych nieprawidłowości w Projekcie przez organ II instancji, w ślad za organem I instancji, dopiero na etapie trwałości Projektu i w konsekwencji przerzucenia przypisywanej w postępowaniu administracyjnym odpowiedzialności na skarżącą; oraz
i.³ zatwierdzania bez kwestionowania Projektu - na poszczególnych etapach realizacji Projektu - kolejnych płatności, w tym płatności końcowej, dając skarżącej uzasadnione podstawy, by sądzić, że spełniła wszystkie wymagania dla uzyskania przedmiotowego dofinansowania;
ii. art. 13 pkt 1 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych z dnia 17 grudnia 2014 r. (dalej: UDFP);
iii. rozporządzenia Ministra Rozwoju oraz art. 2 Konstytucji RP, poprzez utrzymanie w mocy decyzji MJWPU i przyjęcie za podstawę decyzji ZW poglądu, w myśl którego przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju znajdują zastosowanie do nieprawidłowości zaistniałej przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Rozwoju;
iv. art. 24 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/24/UE w zw. z art. 288 TFUE poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w sytuacji, gdy skarżąca nie jest desygnatem użytych w tym przepisie określeń podmiotowych, tj. "instytucja zamawiająca" albo "dostawca usług w zakresie obsługi działający w imieniu instytucji zamawiającej biorący udział w prowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia lub mogący wpłynąć na wynik tego postępowania", a przepisy dyrektyw unijnych są kierowane do Państw Członkowskich Unii Europejskiej;
v. art. 207 ust. 1 u.f.p. w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że możliwe jest naliczenie odsetek od dofinansowania, które podlega zwrotowi z uwagi na wystąpienie nieprawidłowości, za czas pomiędzy dniem następującym po terminie przewidzianym na przesłanie informacji pokontrolnej a dniem jej faktycznego przekazania skarżącej, podczas gdy sporządzona w następstwie kontroli prowadzonej w dniach 12-18 września 2017 r. (dalej: Kontrola) Informacja Pokontrolna została przekazana skarżącej po ponad roku od daty zakończenia kontroli, na co skarżąca nie miała żadnego wpływu, przy czym termin na przekazanie informacji pokontrolnej wynosi 30 dni;
vi. art. 75 k.p.a. w zw. z art. 79a oraz art. 77 ust. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (dalej: u.s.d.g.) w zw. z Rozdziałem 9.1 Wytycznych Kontroli w zw. z art 23 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art 6 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji MJWPU, która została oparta na materiale dowodowym pozyskanym niezgodnie z prawem, tj. w wyniku przeprowadzenia Kontroli bez ważnych upoważnień, podczas gdy zgodnie z treścią naruszonych przepisów kontrolujący winni okazać imienne upoważnienia, zawierające podpis osoby upoważnionej, a także ustalony zakres kontroli, co w efekcie doprowadziło do przedwczesnego wydania decyzji MJWPU, a zarazem do nieważności decyzji MJWPU na podstawie art 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
vii. art. 2 in fine Konstytucji w zw. z art. 8 k.p.a. oraz przepisami rozporządzenia Ministra Rozwoju w zakresie, w jakim wykluczają one możliwość nakładania za nieprawidłowości skutkujące powstaniem szkody potencjalnej korekt finansowych wyższych (i rażąco wyższych) niż korekty nakładane w wyniku zaistnienia szkód rzeczywistych w budżecie Unii Europejskiej, a tym samym naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej w wyniku utrzymania decyzji MJWPU, która tę zasadę narusza, przyjmując za podstawę orzekania o wysokości korekty finansowej przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju, będące źródłem rażącej dysproporcji pomiędzy wysokością korekt finansowych możliwych do nałożenia w przypadku wystąpienia realnej szkody w budżecie Unii Europejskiej w stosunku do sytuacji zaistnienia szkody o charakterze jedynie potencjalnym, co przejawia się - przy tym rozumowaniu - w szczególności w możliwości nakładania korekt w wysokości 100% w wypadku szkody teoretycznej i hipotetycznej (niewykazanej), podczas gdy rzekoma faktyczna strata mogłaby skutkować zaledwie koniecznością zwrotu różnicy pomiędzy wydatkiem w wysokości "nadmiernej" a wydatkiem w wysokości pożądanej, z jednoczesnym niewykazaniem przez organ I instancji tych wartości;
c) nieustalenie i nieprecyzyjne określenie w treści uzasadnienia wyroku, czy rzekoma szkoda w budżecie Unii Europejskiej i funduszy spójności była potencjalna czy rzeczywista, bowiem w szczególności na stronie 31 uzasadnienia wyroku WSA wskazał, że szkoda w istocie wystąpiła, jakoby miała to być szkoda rzeczywista, a na pozostałych stronach uzasadnienia WSA wywodzi, że szkoda była jedynie potencjalna, co jest wewnętrznie sprzeczne oraz co również wiąże się z brakiem ustalenia najpierw przez organ I instancji oraz organ II instancji, a następnie przez WSA, jaka była wysokość rzekomej potencjalnej lub rzeczywistej szkody w budżecie funduszy spójności Unii Europejskiej, co ma szczególne znaczenie z uwagi na treść przepisów, na podstawie których organy administracji mogą nakładać na skarżącą korekty finansowe, bowiem korekty te mają być proporcjonalne do wysokości szkody w budżecie funduszy spójności, a wysokości tej szkody nigdy w niniejszym postępowaniu nawet nie oszacowano, co powoduje istotny brak w ustaleniach faktycznych, a w konsekwencji w treści uzasadnienia wyroku, a przy tym czyni uzasadnienie WSA, jak zasygnalizowano powyżej, wewnętrznie sprzecznym,
co skutkowało sporządzeniem nieprawidłowego uzasadnienia wyroku
z jednej strony w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienia, co z kolei uniemożliwiło pełne i właściwe ustosunkowanie się skarżącej do rozstrzygnięcia WSA i rzetelną polemikę z jego niepełnym stanowiskiem, zarówno w zakresie samego rozstrzygnięcia o zasadności zarzutów (nie wiadomo, jakie jest stanowisko WSA wobec danego zarzutu), jak i w zakresie merytorycznego uzasadnienia rozstrzygnięć o rzekomej bezzasadności zarzutów (WSA nie wyjaśnia, z jakich powodów uznał dany zarzut skarżącej za niezasadny), a
z drugiej strony w zakresie stanu faktycznego, który jest niepełny i wewnętrznie sprzeczny,
co w konsekwencji doprowadziło do całkowitego lub częściowego braku możliwości rzetelnej kontroli rozstrzygnięcia WSA i nadzoru nad jego działalnością, zarówno przez skarżącą, jak i przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA), co oczywiście stanowi jaskrawe naruszenie wspomnianych przepisów.
W związku z powyższymi zarzutami, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a gdyby Sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie, innemu sądowi; ewentualnie, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości przez Naczelny Sąd Administracyjny i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji ZW oraz decyzji MJWPU, a także o rozważenie przez Naczelny Sąd Administracyjny wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji MJWPU.
Wniesiono również o przeprowadzenie dowodów uzupełniających ze wskazanych niżej dokumentów:
1. prywatnej opinii biegłych P. P. oraz A. M. z zakresu wyceny ofert z dnia [...] września 2019 r., sporządzonej z inicjatywy skarżącej (dalej: Opinia Biegłych), wraz z zawartością płyty CD, wniesionych przez skarżącą odwołaniem z dnia [...] września 2019 r. od decyzji MJWPU (dalej: odwołanie); na okoliczność:
a) rzetelnej, racjonalnej oraz prawidłowej wysokości kosztów kwalifikowanych dotyczących wyceny wartości niematerialnych i prawnych (systemu informatycznego) oraz wyceny sprzętu IT zakupionych w Projekcie, przygotowanej przez skarżącą;
b) realizacji zadań Projektu wskazanych w części C5 wniosku o dofinansowanie skarżącej po ocenie formalnej złożonego w systemie MEWA w dniu 1 lutego 2016 r. (dalej: Wniosek o Dofinansowanie), zgodnie z budżetem Projektu opisanym w części F1 Wniosku o Dofinansowanie;
c) poprawnej oraz rzetelnej analizy finansowej budżetu Projektu wskazanej we Wniosku o Dofinansowanie;
d) wpływu wysokości kosztów kwalifikowanych w ramach Projektu na stosowanie zasady kwalifikowalności przez skarżącą podczas wyboru wykonawców do Projektu;
e) zachowania zasad konkurencyjności przez skarżącą; oraz
f) niespowodowania ani niewykreowania przez skarżącą potencjału powstania szkody po stronie budżetu Unii Europejskiej;
2. protokołów z czynności przeprowadzonych przez Krajową Administrację Skarbową u skarżącej i partnerów wniesionych przez skarżącą pismem z dnia 4 lipca 2019 r. (6 protokołów); na okoliczność:
a) niedopuszczenia się nieprawidłowości przez skarżącą, w szczególności ustaleń organu kontrolującego, iż "w zakresie objętym audytem potwierdzono zgodność wydatków z zasadami konkurencyjności określonymi w przepisach unijnych i krajowych", a "w zakresie objętym audytem ustalono, że zamawiający dokonał szacowania zamówienia z należytą starannością, zapytanie ofertowe zostało prawidłowo upublicznione";
b) usprawiedliwionego przekonania skarżącej co do niedopuszczenia się nieprawidłowości oraz błędów i zaniechań kontrolujących;
c) usprawiedliwionego przekonania skarżącej co do prawidłowego wykonania Projektu i rozwijania przedsięwzięcia skarżącej zgodnie z tym usprawiedliwionym przeświadczeniem;
3. treści wydruku zrzutu ekranu z mobilnej aplikacji WhatsApp (komunikatora internetowego) z dnia 23 listopada 2019 r. służącej do prowadzenia oficjalnej komunikacji przez pracownika MJPWU ze skarżącą, w ramach utworzonej przez pracownika MJWPU grupy o nazwie "E-Zdrowie’", wniesionej przez skarżącą pismem z dnia 4 lipca 2019 r.; na okoliczność:
a) treści i przedmiotu rozmowy prowadzonej na komunikatorze, wyboru komunikatora internetowego WhatsApp jako oficjalnego kanału komunikacji z MJWPU przez przedstawiciela MJWPU;
b) wspierania oraz konsultowania partycypacji skarżącej w konkursie, w ramach którego otrzymała dofinansowanie;
c) polecenia osoby, która oceni przygotowane przez skarżącą studium wykonalności;
d) pomocy skarżącej w przedstawieniu i kontakcie z W. G. jako ekspertem, który przeanalizuje i wprowadzi odpowiednie zmiany do studium wykonalności stworzonego przez skarżącą;
4. kart oceny Wniosku o Dofinansowanie wniesionych przez skarżącą odwołaniem z dnia [...] września 2019 r. od decyzji MJWPU; na okoliczność:
a) otrzymania 97 punktów na 97 możliwych przyznawanych przez ekspertów w ramach oceny Wniosku o Dofinansowanie;
b) uznania Wniosku o Dofinansowanie za spójny, rzetelny oraz poprawny pod względem rzeczowym oraz finansowym;
c) udzielenia dofinansowania skarżącej na podstawie oceny dwóch niezależnych ekspertów, wybieranych do grona ekspertów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2014 - 2020;
d) oceny Projektu jako poprawnego i rzetelnego w zakresie analizy finansowej będącej podstawą wysokości kosztów kwalifikowanych wskazanych w budżecie Projektu;
e) postępowania przez skarżącą zgodnie z Umową o Dofinansowanie oraz Wytycznymi w zakresie realizacji zasady konkurencyjności;
5. wydruków e-mail z października i listopada 2015 r. dotyczących przygotowania Wniosku o Dofinansowanie i studium wykonalności Projektu, wniesionych przez skarżącą odwołaniem z dnia [...] września 2019 r. od decyzji MJWPU; na okoliczność:
a) współpracy ze skarżącą na etapie przygotowywania Wniosku o Dofinansowanie, sposobu i faktu realizacji zawartej umowy ze S. Sp. z o.o.;
b) okoliczności niewykonania studium wykonalności w terminie wskazanym w ww. umowie, odstąpienia od tej umowy przez skarżącą oraz złożenia Wniosku o Dofinansowanie bez studium wykonalności z uwagi na zwłokę S. Sp. z o.o. w przygotowaniu ww. studium;
które to okoliczności pozwolą na ocenę zgodności z prawem zaskarżonego wyroku.
Wniesiono również o udzielenie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej w całości od kosztów sądowych z uwagi na niedysponowanie przez skarżącą możliwością ponoszenia kosztów sądowych w całości, w związku z czym do niniejszej skargi kasacyjnej załączyli stosowny wniosek. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 45 p.p.s.a. w zw. z art. 193 Konstytucji RP w zw. z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2393, dalej: ustawa o TK), wniesiono także o skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, o następującej treści:
Czy art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 818 z późn. zm.), jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim umożliwia organowi administracyjnemu przeprowadzenie kontroli i stwierdzenie wystąpienia w projekcie współfinansowanym ze środków pochodzących z funduszy europejskich nieprawidłowości, które skutkują lub mogą skutkować nałożeniem na beneficjenta dofinansowania, który zrealizował już projekt, obowiązku zwrotu całości lub części otrzymanego dofinansowania, podczas gdy ten sam organ administracji przeprowadził już wcześniej kontrolę zdarzeń, które stanowią stwierdzoną nieprawidłowość i w toku wcześniejszej kontroli nie stwierdził żadnych nieprawidłowości ?
W obszernym uzasadnieniu przedstawiono argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, organ reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o: 1) oddalenie skargi kasacyjnej; 2) oddalenie wniosku strony skarżącej kasacyjnie o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów wymienionych w treści skargi kasacyjnej; 3) oddalenie wniosku strony skarżącej kasacyjnie o skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o treści wskazanej w skardze kasacyjnej; 4) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W dniu 11 kwietnia 2022 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo procesowe skarżącej kasacyjnie spółki z dnia 1 kwietnia 2022 r., zawierające uzasadnienie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.
Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd I instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia.
Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.
Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny zasadniczo w pierwszej kolejności rozpoznaje podniesione w tej skardze zarzuty procesowe. Konieczność zachowania tej kolejności oceny zarzutów kasacyjnych wynika z tego, że prawidłowe odniesienie się do zarzutów związanych z naruszeniem prawa materialnego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy w postępowaniu kasacyjnym zostanie stwierdzone, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości albo, że nie został skutecznie zakwestionowany w skardze kasacyjnej. W pierwszej kolejności należy zatem odnieść się do zarzutów procesowych podniesionych w punkcie B. petitum skargi kasacyjnej.
Przechodząc zatem do rozpoznania zarzutów procesowych w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji - wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39; a także wyroki NSA: z 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być na tyle istotne, aby można było uznać, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca kasacyjnie powinna wykazać.
Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że dokonana przez WSA ocena zaskarżonej decyzji była kompletna i znalazło to prawidłowy wyraz w uzasadnieniu. Należy zaznaczyć, iż zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Podkreślić trzeba, że ewentualna wadliwość uzasadnienia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa stałaby się kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, co nie ma miejsca w realiach niniejszej sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. i przeprowadzenie prawidłowej kontroli instancyjnej tego wyroku nie nastręcza trudności. W uzasadnieniu WSA przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga spółki nie zasługiwała na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń WSA w kwestionowanym zakresie. Zgodnie z orzecznictwem NSA (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2019 r., II OSK 2974/19), sąd nie jest zobligowany do szczegółowego analizowania zarzutów niemających realnego wpływu na wynik sprawy. Należy mieć również na uwadze, że Sąd I instancji ma obowiązek jedynie przedstawić zarzuty skargi (co w tej sprawie miało miejsce), co nie oznacza obowiązku szczegółowego odniesienia się do każdego twierdzenia skargi, lecz obowiązek rozstrzygnięcia istoty sprawy (a więc wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia). Te warunki zaskarżony wyrok spełnia.
Jako niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 10 p.p.s.a. w zw. z art. 90 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Przy ocenie powyższego zarzutu należy mieć na uwadze, że przyjęta w art. 90 § 1 p.p.s.a. zasada jawności posiedzeń sądowych i rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych na rozprawie znajduje swoje ograniczenia, gdy przewiduje to "przepis szczególny". Takim przepisem szczególnym był art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19, który w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego wyroku stanowił, że
przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Przy wykładni oraz ocenie zastosowania obu wskazanych wyżej przepisów należało mieć na uwadze, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 była m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. Nie budzi przy tym wątpliwości, że w stanie faktycznym istniejącym w dacie wydania zaskarżonego wyroku, z uwagi na objecie Warszawy strefą czerwoną z tytułu panującej pandemii i
wydanie zarządzeń przez Prezesa NSA nr 39 z dnia 16 października 2020 r. i Prezesa WSA z dnia 16 października 20 r. nr 21 o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej w trybie posiedzeń niejawnych, przekazanie sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym było uzasadnione. Prawo do publicznej rozprawy nie ma bowiem charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Przepis art. 45 ust. 1 Konstytucji stanowi natomiast o tym, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Wbrew zatem zarzutom skargi kasacyjnej, przewidziana w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19 możliwość rozpoznania sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym i konstytucyjna zasada rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, dawała podstawy do wydania przez zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przy czym podkreślenia wymaga, że powołane wyżej przepisy nie uzależniały możliwości skierowania przez przewodniczącego sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym od zgody strony. Jednocześnie zauważyć trzeba, że z uwagi na rozpoznanie przez Sąd I instancji sprawy na posiedzeniu niejawnym spółka nie został pozbawiony możliwości obrony swych praw. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnika skarżącej kasacyjnie pismem z 10 listopada 2020 r. złożył uzupełnienie argumentacji spółki z którymi Sąd I instancji miał możliwość zapoznania się przed posiedzeniem niejawnym na którym zapadł zaskarżony wyrok.
W odniesieniu do zarzutu skargi kasacyjnej, w której skarżąca kasacyjnie zarzuca nierozpoznanie jej wniosku dowodowego zawartego w skardze i nieprzeprowadzenie dowodów przez Sąd I instancji zauważyć należy, że art. 106 p.p.s.a. reguluje przebieg rozprawy. Natomiast zaskarżony wyrok zapadł na posiedzeniu niejawnym. Ponadto wskazać należy, że w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które prowadziłyby do nowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie administracyjnej albo kontynuowania postępowania dowodowego prowadzonego przez organy. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy zwalczaniu ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. W art. 106 § 3 p.p.s.a. ustawodawca ustanowił wyjątek od zasady, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organami administracji. Nie można przyjąć, że przepis ten ustanawia jakikolwiek obowiązek, bowiem po pierwsze ustawodawca posłużył się czasownikiem modalnym "może", przyznając sądowi swobodę oceny zasadności takiego działania. Po drugie sąd dysponuje zmultiplikowanym luzem decyzyjnym w tej kwestii, skoro potrzeba przeprowadzenia dowodu uwarunkowana jest stanem niezbędności do wyjaśnienia istotnych wątpliwości sądu i brakiem przeszkody w postaci nadmiernego przedłużenia postępowania. Wszystkie cztery wspomniane czynniki: niezbędność do wyjaśnienia, wystąpienie wątpliwości, ich istotność i brak nadmierności przedłużenia procesu mają charakter ocenny i podlegają rozważeniu przez sąd na podstawie okoliczności danej sprawy oraz charakteru dowodów, które miałyby zostać ewentualnie przeprowadzone. Z powyższych przyczyn zarzut zawarty w pkt B.1. petitum skargi kasacyjnej nie ma uzasadnionych podstaw.
Na akceptację nie zasługują również zarzuty podniesione w pkt B.3. i 4. petitum skargi kasacyjnej. Jak wynika z § 17 ust. 4 Umowy o Dofinansowanie, kontrole i weryfikacja wydatków mogą być przeprowadzane w dowolnym terminie, w trakcie i na zakończenie realizacji projektu oraz przez okres 5 lat, a w przypadku mikro, małych i średnich przedsiębiorstw w okresie 3 lat od dnia zakończenia realizacji projektu. Wskazany zapis umowy odzwierciedla regulację zawartą w art. 23 ust. 3 ustawy wdrożeniowej. Wskazać również należy, że przepis art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej dotyczy kontroli programu operacyjnego, jakim w tym przypadku jest RPO WM 2014-2020, zaś w art. 22 ust. 2 ustawy wdrożeniowej wymienione są rodzaje kontroli, jakie mogą być prowadzone. Analiza przywołanych przepisów, wbrew twierdzeniom spółki, aby w okresie trwałości nie może stwierdzić nieprawidłowości innej, aniżeli naruszenie trwałości, o której mowa w art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Ogólnego. Ocena kwalifikowalności poniesionego wydatku dokonywana jest przede wszystkim w trakcie realizacji projektu poprzez weryfikację wniosków o płatność oraz w trakcie kontroli projektu, w szczególności kontroli w miejscu realizacji projektu lub siedzibie beneficjenta. Na etapie oceny wniosku o dofinansowanie dokonywana jest również ocena kwalifikowalności planowanych wydatków. Przyjęcie danego projektu do realizacji i podpisanie z beneficjentem Umowy o Dofinansowanie nie oznacza, że wszystkie wydatki, które beneficjent przedstawi we wniosku o płatność w trakcie realizacji projektu, zostaną poświadczone, zrefundowane lub rozliczone (w przypadku systemu zaliczkowego). Ocena kwalifikowalności poniesionych wydatków jest prowadzona także po zakończeniu realizacji projektu w zakresie obowiązków nałożonych na beneficjenta umową o dofinansowanie oraz wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt I GSK 2953/18). Zwrócić należy także uwagę na przepis art. 24 ust. 2 ustawy wdrożeniowej który stanowi, że niestwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości w toku wcześniejszej kontroli nie stanowi przesłanki odstąpienia od odpowiednich działań, w przypadku późniejszego stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości. W świetle powyższego przepisu organ rozpoznając przedmiotową sprawę zasadnie doszedł do wniosku, że istnieje podstawa do wymierzenia korekty mimo, iż wcześniejsze kontrole nie wykryła nieprawidłowości uzasadniających nałożenie korekty finansowej. Nie można bowiem przyjąć, że przeprowadzenie kontroli, które nie wykryły nieprawidłowości, prowadzi w istocie do sanowania błędów popełnionych przez beneficjenta programu operacyjnego w toku jego realizacji.
Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego stwierdzić trzeba, że zarzut podniesiony w pkt A.1. petitum skargi kasacyjnej nie można uznać za zasadny.
Zgodnie z przepisem art 184 ust. 1 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – pkt 2 oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2 – pkt 3), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Pod pojęciem procedur, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 i art. 184 ust. 1 u.f.p. należy rozumieć nie tylko procedury określone w powszechnie obowiązującym prawie publicznym (europejskim i krajowym). Zauważyć należy, że u podstaw tworzenia krajowych systemów realizacji programów operacyjnych i regionalnych nie leżą przepisy prawa powszechnie obowiązującego, zaś same projekty realizowanie są w oparciu o zaakceptowany wniosek oraz umowę, która określa obowiązki zarówno beneficjenta, jak też instytucji udzielającej dofinansowania, a której wzór jako element systemu realizacji programu operacyjnego stanowi dokumentację konkursową. Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. W tej sytuacji, stosując zarówno gramatyczną, jak też systemową wykładnię przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy przyjąć, że w pojęciu "innych procedur" mieszczą się umowy zawierane przez beneficjentów na wykonanie zgłoszonych przez nich w ramach określonych programów operacyjnych i wyłonionych do dofinansowania projektów. Dlatego też Sąd I instancji stwierdził nie ulega wątpliwości, że " ... skoro dofinansowanie projektu nastąpiło na podstawie umowy, to skarżąca miała obowiązek zrealizować i rozliczyć swój projekt według zasad tam określonych. Są to warunki, których beneficjent musi przestrzegać przy podejmowaniu czynności faktycznych i prawnych w ramach realizacji projektu".
W rozpoznawanej sprawie Sad I instancji uznał za prawidłowe ustalenia organów, że doszło do naruszenia zasady konkurencyjności poprzez wybór wykonawcy przed upublicznieniem zapytania ofertowego oraz brak publikacji zapytania w Dzienniku Urzędowym UE, jak też do konfliktu interesów. Spowodowało to naruszenie Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, zawartych w rozdziale 6.5.3 pkt 7b, pkt 80 oraz zapisów Umowy o Dofinansowanie z dnia [...] czerwca 2016 r. określonych w § 3 ust 8 oraz § 5 ust. 5 pkt 1. Stanowisko to prawidłowe.
Stwierdzony konflikt interesów w ramach projektu "[...]" polega na tym, że wykonawca, tj. firma V. Sp. z o.o. jest powiązana z Beneficjentem, czyli zamawiającym, którym zgodnie z treścią zapytania ofertowego było [...]. Powiązanie to polega na tym, że jeden z dwóch udziałowców w firmie V. jest jednocześnie Partnerem w projekcie: W. Z. "[...]". Z bezspornych ustaleń w sprawie wynika, że Partnerem nr 1 w projekcie była firma [...] W. Z. Zaś W. Z. był i jest w V. Sp. z o.o. wspólnikiem posiadającym 50 % udziałów, jest też członkiem Zarządu, uprawnionym do samodzielnego reprezentowania spółki (dane z KRS).
Stosownie do rozdziale 6.5.3 pkt 8 Wytycznych w celu uniknięcia konfliktu interesów zamówienia publiczne, z wyjątkiem zamówień sektorowych, udzielane przez beneficjenta nie będącego podmiotem zobowiązanym do stosowania ustawy Pzp zgodnie z art. 3 ustawy Pzp, nie mogą być udzielane podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo. Przez powiązania kapitałowe lub osobowe rozumie się wzajemne powiązania między beneficjentem lub osobami upoważnionymi do zaciągania zobowiązań w imieniu beneficjenta lub osobami wykonującymi w imieniu beneficjenta czynności związane z przygotowaniem i przeprowadzeniem procedury wyboru wykonawcy a wykonawcą, polegające w szczególności na:
a) uczestniczeniu w spółce jako wspólnik spółki cywilnej lub spółki osobowej,
b) posiadaniu co najmniej 10 % udziałów lub akcji,
c) pełnieniu funkcji członka organu nadzorczego lub zarządzającego, prokurenta, pełnomocnika,
d) pozostawaniu w związku małżeńskim, w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa drugiego stopnia lub powinowactwa drugiego stopnia w linii bocznej lub w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.
W przypadku, gdy instytucja będąca stroną umowy stwierdzi udzielenie zamówienia podmiotowi powiązanemu w sposób inny niż wskazane w lit. a-d, jest zobowiązana przed wezwaniem do zwrotu środków wykazać istnienie faktycznego naruszenia zasady konkurencyjności poprzez istniejące powiązanie.
Uwzględniając powyższą regulację i realia sprawy Sąd I instancji trafnie stwierdził, że zaistnienie okoliczności z rozdziale 6.5.3 pkt 8 lit. b i c Wytycznych co dało podstawę do stwierdzenia, że w sprawie wystąpił konflikt interesu.
W kontekście przedmiotowej sprawy nieprawidłowością (czyli zgodnie z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 naruszeniem prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikającego z działania skarżącej, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii przez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem) będzie naruszenie przepisów Wytycznych w zakresie konfliktu interesów. Zgodnie z Wytycznymi przez beneficjenta należy również rozumieć partnera projektu. W myśl rozdziału 3.1) użyte w Wytycznych określenia oznaczają:
a) beneficjent – podmiot, o którym mowa w art. 2 pkt 10 lub w art. 63 Rozporządzenia Ogólnego; na potrzeby niniejszych Wytycznych, ilekroć jest mowa o beneficjencie, należy przez to rozumieć również partnera i podmiot upoważniony do ponoszenia wydatków wskazany we wniosku o dofinansowanie projektu, chyba że z treści Wytycznych wynika, że w danym kontekście chodzi o beneficjenta jako stronę Umowy o Dofinansowanie.
Sąd I instancji zatem prawidłowo dokonał wykładni i subsumpcji przepisów prawa materialnego. Mając na uwadze ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, które wskazują, że W. Z. jest członkiem zarządu i posiadający 50% udziałów w V. Sp. z o.o. (wykonawca), a jednocześnie firma [...] W. Z. czyli Partner nr 1 w projekcie również jest beneficjentem w kontekście ww. przepisów - to organ, jak i sąd właściwie zinterpretował i zastosował przepisy.
Zauważyć należy, że organ w zaskarżonej decyzji szeroko uzasadnił pojęcie "konfliktu interesów" wskazując na jego definicję zawartą w art. 24 Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych. Wskazał również na bogate orzecznictwo TSUE odnoszące się do omawianej kwestii. Organ posiłkował się także definicją "konfliktu interesów" zawartą w art. 61 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii, zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014 i (UE) nr 283/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE, a także uchylające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 966/2012. Przy czym jak trafnie wskazał Sąd I instancji organ nie stwierdził, że to z powodu naruszenia postanowień rozporządzenia 2018/1046 skarżąca została obciążona korektą finansową, albowiem powodem nałożenia korekty było powstanie nieprawidłowości poprzez naruszenie konfliktu interesów. Zatem zarzut z pkt A.8. petitum skargi kasacyjnej nie jest trafny. Tej oceny nie zmienia fakt, że w uzasadnieniu wyroku WSA przywołał przepis art. 57 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, EURATOM) nr 966/2012 zawierający definicję "konflikt interesów". Wziąć trzeba pod uwagę, że w dalszej części uzasadnienia Sad I instancji stwierdził, że " ...Konflikt interesów – tak jak to określił prawidłowo w swojej decyzji Zarząd - jako taki był bowiem uznawany za nieprawidłowość i był obarczony 100% korektą finansową także przed wejściem w życie ww. Rozporządzenia, zmieniającego m.in. mające tu zastosowanie rozporządzenie nr 1303/2013 i przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/24/UE, przywołane w zaskarżonej decyzji w kontekście wyjaśnienia pojęcia "konflikt interesów".". Powyższe wskazuje to na to, że WSA poddał analizie również definicję "konflikt interesów" zawartą w Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/24/UE. Tym bardziej, że definicję "konflikt interesów" w obu wskazanych aktach w zasadzie są tożsame.
Odnosząc się do zarzutu podniesionego w pkt A.2. petitum skargi kasacyjnej stwierdzić należy, że nie mógł on przynieść efektu oczekiwanego przez spółkę. Bezsporne w sprawie jest, że skarżąca kasacyjnie zgodnie z rozdziałem 6.5.3 pkt 7 lit. b) tych Wytycznych miała obowiązek opublikowania zapytania ofertowego w Dzienniku Urzędowym UE czego nie uczyniła. Organ uznał, że brak publikacji stanowił naruszenie zasady konkurencyjności i mógł spowodować ograniczenie konkurencji, mniejszą ilość ofert, a w konsekwencji szkodę w budżecie UE. Za wskazaną nieprawidłowość, organ nałożył sankcję z poz. 2 załącznika do rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. to jest 25% korektę finansową. Pamiętać należy, że na spółkę organ nałożył również korektę finansową 100% z powodu wystąpienia konfliktu interesów w udzielaniu zamówienia, przy czym wartości korekt nie sumują się. W tych okolicznościach spór czy w sprawie ma zastosowanie "stare rozporządzenie" – jak by chciał organ, czy "nowe rozporządzenie" – jak twierdzi spółka, nie wpływu na wysokość kwoty podlegającej zwrotowi skoro organ zasadnie nałożył na spółkę korektę finansową 100% z powodu wystąpienia konfliktu interesu.
W pkt A.3. petitum skargi kasacyjnej spółka zarzuciła naruszenie art 2 pkt. 36) Rozporządzenia Ogólnego w zw. z art. 143 ust. 2 Rozporządzenia Ogólnego w zw. z art. 207 ust 1 pkt 2) u.f.p. w zw. z art. 184 ust. 1 u.f.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, kwestionując uznanie przez WSA, że w przyjętym przez Sąd za ustalony stanie faktycznym spółka dopuściła się nieprawidłowości w toku wykorzystywania środków europejskich. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013 - "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.
W myśl zaś art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013 - Państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę (...).
Odnosząc się do treści powyższych przepisów zwrócić należy uwagę na wyrok TSUE z 14 lipca 2016 r. w sprawie C-406/14. W orzeczeniu tym (pkt 44 i 45) wskazuje się, że z definicji zawartej w art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006 (o tożsamej treści z art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013), wynika, że naruszenie prawa Unii stanowi nieprawidłowość w rozumieniu tego przepisu jedynie wtedy, gdy powoduje ono lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku. Naruszenie takie należy zatem uznać za nieprawidłowość, o ile może ono jako takie mieć skutki budżetowe. Natomiast nie trzeba udowadniać wystąpienia konkretnych skutków finansowych (...). W konsekwencji uchybienie zasadom udzielania zamówień publicznych stanowi nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 ust. 7 rozporządzenia 1083/2006, o ile nie można wykluczyć, że uchybienie to miało wpływ na budżet odnośnego funduszu.
Nie można zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do nieprawidłowości w toku wykorzystywania środków europejskich, poprzez rzekome naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. i wystąpienia potencjalnej lub rzeczywistej szkody w budżecie Unii Europejskiej. W ocenie składu orzekającego zebrany w sprawie materiał dowodowy dał podstawy do uznania, że spółka dopuściła się naruszenia zasady konkurencyjności poprzez wybór wykonawcy przed upublicznieniem zapytania ofertowego oraz brak publikacji zapytania w Dzienniku Urzędowym UE, jak też do konfliktu interesów. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji " ... Organy nadto szczegółowo wyjaśniły w treści zaskarżonych decyzji, że działanie skarżącej jako Zamawiającego miało wpływ na konkurencyjność postępowania, mogło wpłynąć na ilość ofert, cenę oferty, mogło także skutkować poniesieniem wyższego wydatku na zamówienie, niż miałoby to miejsce w sytuacji, gdyby Zamawiający przeprowadził zamówienie w sposób prawidłowy, nie dopuszczając do stwierdzonych nieprawidłowości. Organ zasadnie stwierdził, że oferty innych wykonawców mogłyby być tańsze, a możliwość otrzymania tańszej oferty w postępowaniu dofinansowanym z funduszy unijnych powoduje wystąpienie potencjalnej szkody finansowej w budżecie UE, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013.". Wobec powyższego WSA nie naruszył prawa akceptując pogląd organu, że wyżej wskazane nieprawidłowości mogły doprowadzić do nieuzasadnionego wydatkowania środków unijnych, a zatem zaistniała nieprawidłowość o jakiej mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, czego konsekwencją była konieczność wydania orzeczenia o zwrocie udzielonego dofinansowania, stosownie do art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.
Na akceptację nie zasługuje również zarzut z pkt A.4. petitum skargi kasacyjnej. Organ nałożył korektę finansową w wysokości 100% w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania korekt, które weszło w życie w dniu 4 marca 2016 r. Jak wynika z § 1 ust. 1 tegoż Rozporządzenia, rozporządzenie określa: 1) warunki obniżania wartości:
a) korekt finansowych, o których mowa w art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020,
b) wydatków poniesionych nieprawidłowo, stanowiących pomniejszenie, o którym mowa w art. 24 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, zwanych dalej "pomniejszeniem".
Przy zmianie Rozporządzenia ws. korekt z dnia 22 lutego 2017 r., które weszło w życie w dniu 6 kwietnia 2017 r. zawarto informację, że do nieprawidłowości stwierdzonych w postępowaniach o udzielenie zamówienia prowadzonych zgodnie z warunkami wynikającymi z ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (aktualnie: t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1320; dalej: Pzp) wszczętych przed dniem 28 lipca 2016 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. W przedmiotowej sprawie nieprawidłowość stwierdzono po dacie 4 marca 2016 r.
Nie ma racji skarżąca kasacyjnie twierdząc, że dla nałożenia korekty finansowej znaczenie ma moment powstania nieprawidłowości. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 1243/15 stwierdził, brak związku reguł ustalania korekty z datą powstania nieprawidłowości wynika z faktu, że korekta winna wyrażać poniesioną przez fundusz stratę, co również uzasadnia stosowanie wytycznych "aktualnych" na dzień wykrycia nieprawidłowości. Korekta finansowa stanowi - jak dowodzi analiza unijnej i krajowej regulacji prawnej - instrument korygowania wysokości kwoty przyznanej pomocy finansowej ze środków budżetu UE na realizację konkretnego projektu w ramach danego programu operacyjnego w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, mającymi wpływ na charakter i warunki realizacji operacji lub programu. Istotę korekty finansowej stanowi przywrócenie równowagi pomiędzy stanem zakładanym w programie a stanem rzeczywistym, która to równowaga została zaburzona wskutek popełnienia nieprawidłowości. Celem korekt finansowych jest spowodowanie sytuacji, w której wszystkie wydatki deklarowane do finansowania ze środków unijnych będą wydatkowane zgodne z prawem i odpowiednimi zasadami i przepisami krajowymi oraz unijnymi, a więc zapewnienie zgodności wdrożenia programu z określonymi warunkami jego realizacji. Skład orzekający podziela ten pogląd.
Brak było także podstaw do uwzględnienia zarzutu z pkt A.5., 6. i 7. petitum skargi kasacyjnej. Art. 143 ust. 2 rozporządzenia 1303/2013 stanowi, że państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR (Europejski Fundusz Morski i Rybacki) i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podjęto decyzję o anulowaniu. Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że jest on adresowany do państw członkowskich nie zaś do organów orzekających o zwrocie środków dofinansowania z udziałem funduszy europejskich. Tym samym nie można skutecznie czynić Sądowi I instancji zarzutu naruszenia art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013 skoro przepis ten nie mógł być i nie powinien być stosowany przez organy w niniejszej sprawie.
Wbrew stanowisku spółki, w niniejszej sprawie organy wzięły pod uwagę charakter stwierdzonej nieprawidłowości, opierając się w tym zakresie na załączniku do rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień. Ocena wagi i charakteru naruszenia została dokonana przez prawodawcę, który przyjął, że w przypadku konfliktu interesów, korekta finansowa wynosi co do zasady 100%, bez możliwości jej obniżona - pkt 10 załącznika do rozporządzenia. Tym samym procedura miarkowania wysokości korekty za naruszenie prawa zamówień publicznych związanych z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE oparta jest na treści ww. rozporządzenia, które zawiera już określenie wagi naruszenia oraz potencjalnej szkody. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 3148/15 "przy braku możliwości ustalenia wysokości szkody, w przypadku naruszenia Pzp, stosuje się stosowne wytyczne i taryfikatory. Owe wytyczne i taryfikatory odzwierciedlają nabyte doświadczenia w zakresie naruszeń prawa szacowania szkody i mają na celu dostarczenie wyjaśnień dotyczących poziomu korekt, które mają być stosowane zgodnie z zasadą proporcjonalności oraz z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE. Wytyczne wraz z taryfikatorami mają - w razie trudności z ustaleniem szkody - umożliwić określenie jej wysokości w jak najbardziej zbliżonej wysokości do potencjalnej szkody". Zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie organy nałożyły na spółkę jedyną dopuszczalną przepisami korektę finansową. Tak ciężkie naruszenie jakim jest konflikt interesów w udzielaniu zamówienia - powiązania osobowe pomiędzy beneficjentem a wykonawcą - zostało stypizowana w rozporządzeniu ws. korekt w poz. 10 i jest obarczone korektą 100% bez dopuszczenia możliwości zastosowania obniżonej stawki ze względu na charakter czy wagę nieprawidłowości.
Analiza zarzutu sformułowanego w pkt A.9. petitum skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Odsetki w decyzjach obydwu organów zostały naliczone zgodnie z przepisami u.f.p. i Ordynacji podatkowej. Organ I instancji zastosował wyłączenie w okresie naliczania odsetek na podstawie przepisu art. 54 § 1 pkt 7 o.p. jak prawidłowo ocenił WSA brak było podstaw do zastosowania takiego wyłączenia na okres prowadzenia czynności kontrolnych, dlatego prawidłowym jest stanowisko Zarządu, że brak jest podstaw do zastosowania w naliczaniu odsetek wyłączenia na podstawie art. 54 § 1 pkt 3 o.p. Powodem przyczynienia się spółki do opóźnienia w wydaniu decyzji było nieprzedłożenie na wezwanie organu dokumentów w wyznaczonym terminie, i to ten fakt, a nie prośba skarżącej kasacyjnie do wydłużenia czasu na wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, spowodowało naliczenie odsetek, kwestionowane przez skarżącą kasacyjnie.
Odnosząc się do wniosku spółki o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytań prawnych trzeba przypomnieć, że stosownie do art. 193 Konstytucji RP, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
Z treści przytoczonego przepisu zasadnie wywodzi się, że wyłącznie wątpliwości sądu mogą uzasadniać przedstawienie Trybunałowi pytania prawnego dotyczącego konstytucyjności aktu normatywnego. Instytucja pytania prawnego, przewidziana art. 193 Konstytucji RP, nie daje zatem stronie postępowania sądowoadministracyjnego uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest zatem, po pierwsze, wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, po drugie, warunkiem wystąpienia z takim pytaniem jest też by od odpowiedzi na to pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Ocena konstytucyjności przepisu prawnego lub normy prawnej nie jest tym samym dopuszczalna, jeśli sądowi nie jest ona potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OZ 653/11; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2010 r., sygn. akt I OZ 559/10; wyrok NSA z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt FSK 407/09). W związku z powyższym, wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie podziela wątpliwości pełnomocnika skarżącej kasacyjnej dotyczących zarówno konstytucyjności przepisów wskazanych we wniosku, jaki i ich zgodności z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi.
Oddalone zostały również wnioski dowodowe spółki. Jak już wcześniej wskazano w art. 106 § 3 p.p.s.a. ustawodawca ustanowił wyjątek od zasady, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organami administracji. Przewiduje on możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, ale jedynie wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W tej sprawie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
O kosztach postępowania kasacyjnego, obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika organu, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) i w zw. z § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz.1804 ze zm.).