I GSK 269/26

I GSK 269/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-03-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-02-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Wegner /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
I SA/Ke 226/25 - Wyrok WSA w Kielcach z 2025-10-16
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono wniosek
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 § 3;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej C. [...]Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 16 października 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 226/25 w sprawie ze skargi C. [...] Sp. z o.o. w K. na postanowienie Zarządu Województwa Świętokrzyskiego dnia 12 marca 2025 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie zaliczenia wpłaty tytułem zwrotu dotacji postanawia: oddalić wniosek.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 16 października 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 226/25 oddalił skargę C. [...] Sp. z o.o. w K. na postanowienie Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 12 marca 2025 r., w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia.
W skardze kasacyjnej strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniami i decyzjami powiązanymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", zgodnie, z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi, więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienia NSA: z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, z dnia 26 września 2013 r., II FZ 718/13).
W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy (por. postanowienia NSA: z dnia 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z dnia 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z dnia 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Samo powołanie się przez stronę skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd.
W odniesieniu do wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej należy wziąć pod uwagę przepis art. 61 § 3 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym możliwość wstrzymania wykonania przez sąd dotyczy również aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przyjmuje się, że użyte w treści art. 61 § 3 zd. trzecie p.p.s.a. sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i art. 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. będą objęte zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (por. postanowienie NSA z 26 czerwca 2025 r., sygn. akt I GSK 747/25; B. Dauter (w:) A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61, teza 18). Ze względu na uznaną przez komentatorów dopuszczalność zgłoszenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji, wniosek skarżącego należało uznać za dopuszczalny i podlegający merytorycznemu rozpoznaniu.
Wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej nie może zostać uwzględniony, ponieważ nie został on uzasadniony. Wniosek ten nie został poparty dokumentami, na podstawie których można by było dokonać oceny pod kątem wystąpienia przesłanek do jego uwzględnienia. W uzasadnieniu wniosku wskazuje się na prowadzenie czynności egzekucyjnych poprzez zajęcie środków pieniężnych na rachunkach bankowych, ograniczenie możliwości regulowania bieżących zobowiązań publicznoprawnych i handlowych oraz zakłócenie płynności finansowej przedsiębiorstwa, to jednak nie przedstawia się w żaden sposób aktualnej sytuacji majątkowej przedsiębiorstwa.
Strona składająca wniosek powinna wykazać wystąpienie tych szczególnych okoliczności, uzasadniających uwzględnienie wniosku. Brak załączenia dokumentów, które obrazowałoby aktualną sytuację majątkową, celem zestawienia jej z wysokością kwoty do zwrotu, w zasadzie uniemożliwia dokonanie oceny wystąpienia przesłanek do udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej. A tylko wtedy można by było dokonać oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że kwota do rozliczenia jest kwotą o znacznej wysokości, lecz brak stosownego uzasadnienia złożonego wniosku uniemożliwia dokonanie jego oceny. Natomiast samo powołanie się na czynności w związku z prowadzoną egzekucją to zdecydowanie zbyt mało, aby uprawdopodobnić wystąpienie szkody, bądź też trudnych do odwrócenia skutków.
Należy wskazać, że postanowienie w sprawie ochrony tymczasowej sąd może zmienić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.