I GSK 240/05

Naczelny Sąd Administracyjny2005-06-01
NSApodatkoweWysokansa
cłowartość celnaklasyfikacja taryfowasamochód ciężarowysamochód osobowyambulanskodeks celnypostępowanie celneNSAprawo celne

NSA uchylił wyrok WSA i decyzję organu celnego w części dotyczącej wartości celnej importowanego samochodu, uznając, że błędnie nie uwzględniono jego ponadnormatywnego zużycia.

Sprawa dotyczyła klasyfikacji taryfowej i wartości celnej importowanego samochodu. Skarżący kwestionowali błędną klasyfikację jako samochód osobowo-towarowy zamiast ciężarowego oraz zaniżoną wartość celną. WSA oddalił skargę, uznając decyzje organów celnych za prawidłowe. NSA uchylił wyrok WSA, stwierdzając naruszenie przepisów dotyczących ustalenia wartości celnej, w szczególności poprzez nieuwzględnienie ponadnormatywnego zużycia pojazdu przy stosowaniu metody "ostatniej szansy".

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła zaskarżenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargę wspólników spółki cywilnej na decyzję Dyrektora Izby Celnej. Spór koncentrował się wokół klasyfikacji taryfowej i wartości celnej importowanego samochodu ciężarowego. Organy celne zakwalifikowały pojazd jako specjalistyczny (kod 8703 23 90 9) i ustaliły jego wartość celną na 37 644 zł, odrzucając deklarowaną przez importera wartość wynikającą z faktury (8 822 zł) oraz zerową stawkę celną. WSA podtrzymał stanowisko organów celnych, uznając klasyfikację za prawidłową i kwestionując zarzuty dotyczące wartości celnej. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA oraz decyzję organu celnego w części dotyczącej ustalenia wartości celnej. Sąd kasacyjny uznał, że WSA błędnie zinterpretował przepisy art. 29 i 85 § 1 Kodeksu celnego, gdyż przy stosowaniu metody "ostatniej szansy" do ustalenia wartości celnej importowanego towaru, należy uwzględnić jego rzeczywiste, ponadnormatywne zużycie, a nie tylko średnie dane katalogowe. Sąd podkreślił, że przedmiotem odprawy celnej jest konkretny towar, a nie abstrakcyjny przedmiot według wartości katalogowej. NSA oddalił natomiast skargę w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej, uznając ją za prawidłową. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, klasyfikacja jako samochód specjalistyczny (kod 8703 23 90 9) była prawidłowa, uwzględniając stan, przeznaczenie i dokonane zmiany.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nie można oprzeć się wyłącznie na rejestracji zagranicznej jako ciężarowego, przeznaczeniu do przewozu ładunków przez skarżącego, czy opinii biegłych wskazującej na ciężarowy charakter, jeśli pierwotnie pojazd był ambulansem i nie dokonano zmian eliminujących cechy pojazdu specjalistycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (28)

Główne

k.c. art. 23 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 23 § § 7

Kodeks celny

k.c. art. 29

Kodeks celny

k.c. art. 85 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 85

Kodeks celny

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 188

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 203 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 225

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.c. art. 13

Kodeks celny

k.c. art. 19 § § 1

Kodeks celny

k.c. art. 24

Kodeks celny

k.c. art. 25

Kodeks celny

k.c. art. 26

Kodeks celny

k.c. art. 27

Kodeks celny

k.c. art. 28

Kodeks celny

Ord. pr. art. 122

Ordynacja podatkowa

Ord. pr. art. 187

Ordynacja podatkowa

Ord. pr. art. 197 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ord. pr. art. 240 § § 1 pkt 5

Ordynacja podatkowa

Ord. pr. art. 262

Ordynacja podatkowa

Ord. pr. art. 120

Ordynacja podatkowa

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej art. 1

Układ Europejski między Wspólnotami Europejskimi a Polską art. 12 ust. 6 i 8 Protokołu 4

Układ Europejski między Wspólnotami Europejskimi a Polską art. 17 ust. 5

Decyzja Rady Stowarzyszenia nr 1/96

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów art. 29 i 85 § 1 Kodeksu celnego poprzez nieuwzględnienie rzeczywistego, ponadnormatywnego zużycia importowanego samochodu przy ustalaniu wartości celnej metodą "ostatniej szansy".

Odrzucone argumenty

Błędna klasyfikacja taryfowa importowanego samochodu jako osobowo-towarowego zamiast ciężarowego. Naruszenie art. 23 § 7 Kodeksu celnego poprzez zakwestionowanie wartości transakcyjnej mimo różnicy 25% między wartością faktury a wartością ustaloną przez biegłego.

Godne uwagi sformułowania

wartość celna ustalona powyższą metodą w możliwie największym stopniu powinna być oparta na pozostałych metodach ustalania wartości celnej, którą stosuje się z rozsądną elastycznością Nie można bowiem, stosując metodę ostatniej szansy, naruszyć zasady, że podstawą w postępowaniu celnym w zakresie ustalania wartości celnej jest stan towaru i jego wartość w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego. Średnie wartości katalogowe nie wyłączają konieczności dokonania oceny konkretnego pojazdu, gdyż przedmiotem odprawy celnej jest konkretny towar, a nie abstrakcyjny przedmiot według wartości katalogowej.

Skład orzekający

Anna Robotowska

przewodniczący sprawozdawca

Rafał Batorowicz

członek

Urszula Raczkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wartości celnej towarów, zwłaszcza używanych pojazdów, z uwzględnieniem ich rzeczywistego stanu i zużycia, nawet przy stosowaniu metody \"ostatniej szansy\"."

Ograniczenia: Dotyczy głównie przepisów Kodeksu celnego z 2002 roku, które mogły ulec zmianie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu prawa celnego, jakim jest ustalanie wartości celnej importowanych towarów, co może być interesujące dla przedsiębiorców zajmujących się handlem międzynarodowym. Kluczowe jest tu rozstrzygnięcie dotyczące uwzględniania zużycia pojazdu.

Jak prawidłowo ustalić wartość celną używanego auta? NSA wyjaśnia, dlaczego zużycie ma znaczenie.

Dane finansowe

WPS: 37 644 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 240/05 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2005-06-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-22
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Robotowska /przewodniczący sprawozdawca/
Rafał Batorowicz
Urszula Raczkiewicz
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Celne prawo
Sygn. powiązane
SA/Rz 328/03 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2004-11-18
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.), Sędziowie NSA Rafał Batorowicz, Urszula Raczkiewicz, Protokolant Marcin Chojnacki, po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...]- wspólników spółki cywilnej "[...] w Krośnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Rz 328/03 w sprawie ze skargi [...] wspólników spółki cywilnej "[...]" w Krośnie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 24 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Krośnie z dnia 16 października 2002 r. co do ustalenia wartości celnej i oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu na rzecz skarżących [...]- wspólników Spółki cywilnej " [...]" z siedzibą w Krośnie łącznie kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kwotę 430 zł (czterysta trzydzieści złotych) kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 18 listopada 2004 r. sygn. akt SA/Rz 328/03 oddalił skargę [...]- wspólników spółki cywilnej "[...]" w Krośnie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia 24 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu podano, że skarżący dokonali zgłoszenia celnego obejmującego samochód ciężarowy marki Mercedes E280, importowany ze Szwecji, o wartości fakturowej 20.000 SEK i wskazali kod 8704 31 99 9 oraz zerową stawkę celną.
Decyzją z dnia 16 października 2002 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w Krośnie uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej, wartości celnej oraz stawki celnej, orzekając w tym zakresie, iż właściwym kodem jest kod 8703 23 90 9, ustalając wartość celną na 37.644 zł (85.341 SEK), a należne cło wg stawki 35% w kwocie 13.175,40 zł.
W odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Krośnie wspólnicy s.c. "[...]" podnieśli zarzut naruszenia prawa materialnego: przepisów Taryfy celnej poprzez błędną kwalifikację taryfową importowanego samochodu; przepisów art. 23 § l i § 7 Kodeksu celnego poprzez nieprzyjęcie wartości transakcyjnej za wartość celną, choć odpowiadała ona, zdaniem skarżących, rzeczywistej wartości rynkowej samochodu przy uwzględnieniu jego znacznej eksploatacji i była potwierdzona fakturą; przepisu art. 29 § l Kodeksu celnego przez przyjęcie wartości celnej pojazdu w sposób niezgodny z opiniami biegłych oraz z pominięciem jego indywidualnych cech, w szczególności złego stanu technicznego, znacznego wyeksploatowania, faktycznych zniszczeń i uszkodzeń oraz ponadnormatywnego przebiegu.
Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu, po rozpoznaniu odwołania wspólników s.c. "[...]", decyzją z dnia 24 stycznia 2003 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stawki celnej oraz określenia kwoty wynikającej z długu celnego, uwzględniając przedłożone przez stronę w postępowaniu odwoławczym, a wystawione retrospektywnie, świadectwo EUR.l nr A1334458, uzasadniające zastosowanie zerowej stawki celnej, a w pozostałej części, podzielając stanowisko organu I instancji odnośnie wartości celnej i klasyfikacji towarowej, utrzymał jego decyzję w mocy.
Wspólnicy s.c. "[...]" zaskarżyli powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu, wnosząc o jej uchylenie w części utrzymującej w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów sądowych. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 23 § l, art. 29, art. 85 Kodeksu celnego, art. 12 ust. 6 i 8 Protokołu 4, Decyzji Rady Stowarzyszenia nr 1/96 między Wspólnotami Europejskimi i Państwami Członkowskimi a Rzeczpospolitą Polską, art. 17 ust. 5 Układu Europejskiego; a także naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Podnieśli również zarzut naruszenia przepisów postępowania celnego art. 187, art. 197 § l i art. 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Dyrektor Izby Celnej w piśmie z dnia 14 stycznia 2004 r. powołał się na zaistnienie przesłanki do wznowienia postępowania w oparciu o art. 240 § l pkt 5 Ordynacji podatkowej ze względu na uzyskanie wyników weryfikacji świadectwa EUR.l nr A 1334458, dołączając oryginał przedmiotowego świadectwa, wniosek Dyrektora Izby Celnej do Swedish Board of Customs, pismo GUC w Szwecji z dnia 13 października 2003 r. informujące, iż "przedmiotowa ciężarówka nie spełnia wymogów dotyczących preferencyjnego pochodzenia towarów zgodnie z protokołem nr 4 umowy zawartej pomiędzy Unią Europejską a Polską (...)".
Wojewódzki Sąd Administracyjny odnosząc się do powyższego stwierdził, iż w postępowaniu sądowym samo zaistnienie przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego nie jest wystarczające do uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ art. 145 § l pkt l b p.p.s.a. wymaga, by podstawa wznowienia była skutkiem naruszenia prawa przez organ wydający decyzję, które w przedmiotowej sprawie nie wystąpiło.
W ocenie Sądu nie zostały naruszone przepisy Protokołu 4 Układu Europejskiego oraz Decyzji nr 1/96 Rady Stowarzyszenia. Sąd stwierdził, że zapis w świadectwie EUR.l odnośnie określenia rodzaju pojazdu nie jest wiążący dla klasyfikacji pojazdu, bo świadectwo to zgodnie z art. 19 § l Kodeksu celnego oraz art. 10 Protokołu nr 4 jest dowodem pochodzenia towarów i w konsekwencji podstawą zastosowania określonej stawki taryfowej, a w związku z tym tylko zapis odnośnie pochodzenia jest dla organów celnych wiążący i może być w odpowiednim trybie sprawdzony.
Sąd odnosząc się do zarzutu błędnej klasyfikacji taryfowej stanął na stanowisku, iż decyzja organów celnych w kwestii przyjęcia dla przedmiotowego samochodu kodu 8703 23 90 9 była prawidłowa, gdyż określenia identyfikacyjne służące do innych celów, np. rejestracji, nie mają decydującego znaczenia, a materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, iż importowany pojazd był fabrycznie przystosowany - przebudowany na bazie nadwozia samochodu osobowego do przewozu ładunków. Usunięcie z niego pewnych elementów wyposażenia nie spowodowało, iż przedmiotowy samochód nie posiadał już cech konstrukcyjnych pojazdu specjalistycznego -ambulansu. Zdaniem Sądu, okoliczność, iż w pojeździe były tylko dwa miejsca siedzące nie miała znaczenia dla klasyfikacji celnej, ponieważ ilość miejsc jest istotna dla pozycji 8702, a pozycja 8703 obejmuje także samochody osobowo-towarowe, w tym ambulanse. Zdaniem Sądu, ocena organów celnych, że przedmiotowy pojazd był w dacie zgłoszenia celnego konstrukcyjnie ambulansem, jest w pełni uzasadniona.
Odnosząc się do przyjętej wartości celnej importowanego samochodu, Sąd podkreślił, iż organy celne zasadnie ją zakwestionowały, skoro w zgłoszeniu celnym i w deklaracji wartości celnej podana została wartość, wynikająca z faktury, tj. 8.822 zł, a w dołączonej do tego zgłoszenia ocenie technicznej nr 2433/02/DEM z dnia 17 września2002 r. wartość rynkową określono na kwotę 47.100 zł jako wartość bazową. W ocenie Sądu słusznym działaniem ze strony organów było ustalenie wartości celnej zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 24 Kodeksu celnego przy zastosowaniu jednej z metod określonych w art. 25-28 ze względu na znaczną rozbieżność odnośnie wartości pojazdu. W ocenie Sądu nie budziło zastrzeżeń zastosowanie metody "ostatniej szansy" z uwagi na specyfikę przedmiotu importu. Sąd uznał stanowisko organów, w kwestii przyjęcia za punkt wyjścia dla ustalenia wartości celnej ocenę techniczną z dnia 17 września 2002 r. i zawartą w niej wartość rynkową pojazdu, a przedłożoną przez importera z uwagi na brak notowań pojazdów tego typu, za uzasadnione.
Sąd podniósł, że w Wyjaśnieniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej dopuszczono możliwość oparcia się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych. Podzielił również stanowisko organu, iż brak było podstaw do dodatkowego uwzględnienia stopnia zużycia, skoro przyjęta wartość była już wartością uśrednioną dla pojazdów używanych.
W ocenie Sądu zarzuty dotyczące wielkości stawki podatku akcyzowego, według której obniżono wartość bazową przedmiotowego pojazdu, były bezzasadne. Wskazał, iż podatek należny aktualnie wg zasad i stawek aktualnie obowiązujących dotyczył samochodu używanego i równocześnie w takiej samej wielkości nie mógł być czynnikiem obniżającym wartość celną tego pojazdu. W przedmiotowej sprawie samochód został wyprodukowany w innym kraju, następnie został nabyty jako używany na rynku wtórnym i z tego względu w jego cenie mieściły się już obciążenia publicznoprawne, jednakże dotyczące samochodu nowego i w związku z tym odnośnie tego podatku niższe.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący, wspólnicy "[...]" s.c., wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. uchylenie zaskarżonych decyzji organów celnych oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego w obu instancjach, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to:
1) przepisów art. 13 Kodeksu celnego w zw. z § l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, polegające na przyjęciu błędnej klasyfikacji celnej importowanego samochodu przez nieuwzględnienie jego obiektywnych cech w momencie dokonania zgłoszenia celnego (kabina kierowcy z dwoma miejscami siedzącymi i wyraźnie oddzielona część ładunkowa, w której nie ma miejsc siedzących wskazuje, że samochód nie służy "zasadniczo" do przewozu osób, a także brak elementów wyposażenia będących atrybutami ambulansu wskazanych przez organy celne, takich jak aparatura, sygnalizacja świetlna lub dźwiękowa – co oznacza, że jest to samochód ciężarowy);
2) art. 29 Kodeksu celnego poprzez przyjęcie wyższej z dwóch alternatywnych wartości dla ustalenia wartości celnej importowanego towaru;
3) art. 85 Kodeksu celnego poprzez uznanie, że wartość celna importowanego samochodu może zostać ustalona na podstawie średnich danych katalogowych, a nie w oparciu o opinię biegłego wskazującą wartość będącego przedmiotem sporu pojazdu, co doprowadziło do pominięcia przy ustalaniu wartości celnej stanu towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego;
4) przepisu art. 23 § l Kodeksu celnego poprzez odstąpienie od jego stosowania przy ustalaniu wartości celnej importowanego pojazdu, gdyż wg skarżących różnica 25% między wartością transakcyjną wykazaną na fakturze a wartością ustaloną na podstawie opinii biegłego i prawidłowych stawek podatkowych nie jest znaczącą rozbieżnością;
5) przepisu art. 23 § 7 Kodeksu celnego, ponieważ nie istniały podstawy do odstąpienia od stosowania art. 23 § l Kodeksu celnego.
Ponadto skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania celnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez sanowanie przez WSA naruszenia przez organ administracji:
1) art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niewzięcie pod uwagę przez Sąd szeregu dokumentów zgromadzonych w toku sprawy, które wskazywały, iż przedmiotowy samochód jest samochodem ciężarowym, co z kolei wpłynęłoby na klasyfikację taryfową towaru;
2) art. 197 § l Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego poprzez uznanie niezbędności opinii biegłego dla danej sprawy i jednoczesne oparcie się w rozstrzyganiu jedynie na danych katalogowych;
3) art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez odliczenie podatku akcyzowego od kwoty bazowej wedle stawki 3,1% i następnie dokonanie wymiaru tego podatku już wg stawki 65%, co zdaniem skarżących nie znajduje żadnej podstawy prawnej.
Dyrektor Izby Celnej w Przemyślu w odpowiedzi na skargę kasacyjną podtrzymał swoje stanowisko, odwołując się do argumentacji zaprezentowanej w decyzji z dnia 24 stycznia 2003 r., i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, ponieważ zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie są uzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 183 § l ustawy z dnia 30 sierpania 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Ze względu na przyjęty model orzekania przed NSA ustawodawca stawia określone wymagania skardze kasacyjnej. Powinna ona czynić zadość wymaganiom pisma procesowego, wskazywać podstawy kasacyjne przez powołanie konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem skarżącego, uchybił sąd oraz określenie sposobu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego powinna wskazywać również, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rygoryzm formalny w stosunku do skargi kasacyjnej służy ustaleniu, w sposób nie budzący wątpliwości, zakresu rozpoznania sprawy przez NSA, nie można bowiem w postępowaniu kasacyjnym domyślać się intencji skarżącego i formułować za niego zarzutów. Jednakże z drugiej strony granice tego rygoryzmu wyznaczają standardy dwuinstancyjnego postępowania sądowego, odnoszące się również do postępowania przed sądami administracyjnymi (art. 176 ust. l Konstytucji RP). Obejmują one realny dostęp do środka odwoławczego (skargi kasacyjnej), rozumiany zarówno jako prawo do wniesienia takiej skargi, jak również prawo do jej merytorycznego rozpoznania. Cel ten w postaci doprowadzenia w postępowaniu przed NSA do realnej kontroli orzeczenia wydanego przez WSA może być utrudniony przez nazbyt daleko formułowane wymagania formalne i treściowe skargi kasacyjnej. Dlatego też ustawodawca wprowadził tzw. przymus adwokacko-radcowski w postępowaniu kasacyjnym.
Oceniając zasadność skargi kasacyjnej należy podnieść, że zarzuty skarżących dotyczące naruszenia wskazanych w podstawach kasacyjnych przepisów Ordynacji podatkowej są o tyle nietrafne, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz skargi kasacyjnej wynika, iż problem w tej sprawie nie polega na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz nieprzeprowadzeniu postępowania dowodowego w pełnym zakresie, lecz na tym, że zdaniem wnoszących skargę kasacyjną, dokonano błędnej subsumcji stanu faktycznego do mających w tej sprawie zastosowania przepisów prawnych. Istota tych zarzutów sprowadza się bowiem do tego, że w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zgłoszony do odprawy celnej samochód powinien być zakwalifikowany jako samochód ciężarowy, że nie było podstaw do kwestionowania wartości celnej tego pojazdu wynikającej z dołączonej faktury, a ponadto w razie określenia wartości celnej samochodu wg metody ostatniej szansy powinno być uwzględnione ponadnormatywne zużycie samochodu.
Wszystkie okoliczności niezbędne dla rozstrzygnięcia tych kwestii wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu, iż samochód został wadliwie zakwalifikowany jako samochód osobowo-towarowy, co wiąże się z zarzutem naruszenia taryfy celnej.
Sąd prawidłowo ocenił, iż organ nie naruszył przepisów, dokonując klasyfikacji taryfowej i przyjmując, iż był to samochód specjalistyczny zgodnie z kodem 8703 23 90 9. Dokonując tej oceny, uwzględnił bowiem wszystkie istotne przesłanki, które należy brać pod uwagę przy dokonywaniu klasyfikacji towaru, a więc zarówno to jaki był stan samochodu w dacie wprowadzenia na obszar celny, jak i to z jakim przeznaczeniem samochód ten został wyprodukowany oraz jakich zmian dokonano w tym samochodzie później. Nie może mieć przesądzającego znaczenia wyłącznie to, że samochód ostatnio za granicą był zarejestrowany jako samochód ciężarowy, na co powołują się skarżący. Jest to tylko jedna z okoliczności, które organy celne obowiązane są brać także pod uwagę. Nie może mieć również przesądzającego znaczenia to dla jakiego rodzaju przewozów skarżący zamierzają używać przedmiotowy samochód. Rozstrzygającego znaczenia nie ma również to, że biegli rzeczoznawcy ocenili, iż jest to samochód ciężarowy. Z opinii tych wynika przecież, że w pierwotnej wersji był to ambulans.
Nie można jednak odmówić racji skarżącym, iż doszło do naruszenia przepisów art. 29 i 85 Kodeksu celnego, z tym że z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że chodzi o naruszenie 85 § l Kodeksu celnego. Należy przy tym podnieść, że zarzuty te sprowadzają się w istocie do naruszenia przepisu określającego ustalenie wartości celnej towaru tzw. metodą ostatniej szansy, co czyni bezprzedmiotowym odnoszenie się do zastosowania tej metody, a pominięcie innych metod, których możliwość zastosowania wyłącza metodę ostatniej szansy. Jako metodę ostatniej szansy nazywa się sposób ustalania wartości celnej towaru określony w art. 29 Kodeksu celnego. W wyroku z dnia 4 lipca 2001 r. sygn. akt I SA Łd 407/00 Naczelny Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, że określona w art. 29 Kodeksu celnego metoda ostatniej szansy nie polega na dowolnym ustaleniu wartości celnej, ponieważ jak wynika z uwag interpretacyjnych do artykułu 7 Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. (załącznik do Porozumienia ustanawiającego Światową Organizację Handlu WTO, sporządzonego w Marakeszu dnia 15 kwietnia 1994 r. Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483) wartość celna ustalona powyższą metodą w możliwie największym stopniu powinna być oparta na pozostałych metodach ustalania wartości celnej, którą stosuje się z rozsądną elastycznością. Podzielając to stanowisko, nie można zgodzić się z takim rozumieniem tego przepisu, które prowadzi do naruszenia przepisu art. 85 § l Kodeksu celnego. Nie można bowiem, stosując metodę ostatniej szansy, naruszyć zasady, że podstawą w postępowaniu celnym w zakresie ustalania wartości celnej jest stan towaru i jego wartość w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego.
Jeżeli więc z opinii rzeczoznawców wynika, że niezależnie od średniej wartości katalogowej tego rodzaju towarów, określony pojazd jest zużyty w sposób ponadnormatywny, to ten szczególnie wysoki rozmiar zużycia pojazdu powinien być dodatkowo uwzględniony. Średnie wartości katalogowe nie wyłączają konieczności dokonania oceny konkretnego pojazdu, gdyż przedmiotem odprawy celnej jest konkretny towar, a nie abstrakcyjny przedmiot według wartości katalogowej.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd I instancji podzielił stanowisko organu co do wykładni art. 29 Kodeksu celnego, że w przypadku ustalania wartości celnej towaru metodą ostatniej szansy należy uwzględnić jedynie średnią wartość katalogową i odliczyć podatek VAT i podatek akcyzowy, natomiast nie może być uwzględnione rzeczywiste ponadnormatywne zużycie danego towaru. Stanowisko to jest nieuzasadnione i stanowi naruszenie tego przepisu. Prowadzi to do wniosku, że wartość celna samochodu skarżących została określona z naruszeniem przepisów art. 29 i 85 § l Kodeksu celnego.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uwzględnić skargę w zakresie dotyczącym ustalenia wartości celnej towaru, a więc uchylić zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o ustaleniu wartości celnej przedmiotowego samochodu na kwotę 37.644 zł.
Skoro w postępowaniu sądowym nie naruszono przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie art. 29 i 85 § l Kodeksu celnego, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, orzekając w ten sposób, że uwzględnił skargę w części odnoszącej się do określenia wartości celnej towaru i w związku z tym uchylił zaskarżoną decyzję w części, a w pozostałym zakresie skargę oddalił (art. 188 w zw. z art. 145 § l pkt l lit. a i art. 151 p.p.s.a.).
Nie jest także trafny kolejny zarzut, iż nie było podstaw do kwestionowania zadeklarowanej przez skarżących wartości celnej samochodu, co wiąże się z zarzutem naruszenia art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Z przepisu art. 23 § l Kodeksu celnego wynika zasada, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, tj. cena faktycznie zapłacona lub należna za towar. Jednakże § 7 tego artykułu wprowadza odstępstwo od tej zasady, które polega na tym, że wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną, gdy są uzasadnione przyczyny do zakwestionowania wiarygodności i dokładności informacji i dokumentów służących do określenia wartości celnej. Z przepisu art. 23 § 7 Kodeksu celnego wynika, że taka przyczyna zachodzi także wówczas, gdy wartość towaru podana w fakturze jako cena faktycznie zapłacona odbiega w sposób istotny od rzeczywistej wartości towaru w dacie jego zgłoszenia do odprawy celnej. Pogląd taki wyraził już Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach. (patrz wyrok NSA z 12 grudnia 2002 r. V SA 1802/02, wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2003 r. V SA 2019/02)
Skarżący nie kwestionują faktu, że rzeczywista wartość samochodu jest wyższa od ceny podanej w fakturze, co wynika zresztą z wycen dokonywanych przez rzeczoznawców znajdujących się w aktach sprawy, w tym także przedłożonych z inicjatywy skarżących.
Pogląd skarżących, że nie można przyjąć, iż różnica w wartości celnej wynosząca 25% nie uzasadnia zastosowania tego przepisu nie jest trafny. Stanowisko organów celnych, jak i Sądu, w tym zakresie należy uznać za prawidłowe.
Oddalenie skargi dotyczy zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w zakresie klasyfikacji taryfowej.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 203 pkt l p.p.s.a., przyjmując, że skarżącym należy się zwrot kosztów postępowania przed Sądem I instancji, co obejmuje zwrot wpisu od skargi w kwocie 10 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł, a także koszty postępowania kasacyjnego, które obejmują wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 180 zł. O zwrocie nienależnie uiszczonego wpisu od skargi w kwocie ponad 10 zł Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzygnie z urzędu na podstawie art. 225 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI