I GSK 1661/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną w sprawie odmowy zwrotu podatku akcyzowego od samochodu osobowego, uznając, że wcześniejsza rejestracja pojazdu w Polsce uniemożliwia jego zwrot zgodnie z krajowymi przepisami, co jest zgodne z prawem UE.
Sprawa dotyczyła odmowy zwrotu podatku akcyzowego od samochodu osobowego wywiezionego z Polski. Skarżący domagał się zwrotu akcyzy od samochodu sprzedanego i wywiezionego do Norwegii, argumentując, że eksport powinien uprawniać do zwrotu. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, wskazując na przekroczenie terminu do złożenia wniosku oraz fakt, że wywóz nastąpił na rzecz i ryzyko nabywcy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, opierając się na wyroku TSUE, który potwierdził dopuszczalność krajowego ograniczenia zwrotu akcyzy do przypadków wywozu samochodów niezarejestrowanych wcześniej w Polsce.
Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła odmowy zwrotu podatku akcyzowego od samochodu osobowego, który został sprzedany i wywieziony z Polski do Norwegii. Skarżący, P. M., złożył wniosek o zwrot podatku akcyzowego z tytułu eksportu samochodu, jednak Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił jego uwzględnienia, a decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie również oddalił skargę, stwierdzając, że wniosek o zwrot został złożony po terminie, a także że wywóz nastąpił na rzecz i ryzyko nabywcy, co nie spełnia definicji eksportu w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym. Skarżący w skardze kasacyjnej podniósł szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów postępowania dotyczących terminu złożenia wniosku i ustaleń faktycznych, a także naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów prawa unijnego i międzynarodowego, które miałyby być sprzeczne z krajowym art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Kluczowym argumentem sądu było odwołanie się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 17 maja 2023 r. (C-105/22), który orzekł, że prawo pierwotne UE oraz zasady jednokrotności poboru podatku akcyzowego i proporcjonalności nie sprzeciwiają się uregulowaniu krajowemu, które nie przewiduje zwrotu podatku akcyzowego od samochodu osobowego zarejestrowanego wcześniej w danym państwie członkowskim. Sąd uznał, że wcześniejsza rejestracja pojazdu w Polsce stanowiła niespełnienie przesłanki do zwrotu akcyzy zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych, wskazując, że ustalenia faktyczne należą do kompetencji organów podatkowych, a nie sądu administracyjnego. Zarzuty naruszenia przepisów Porozumienia o EOG zostały uznane za nieuzasadnione w świetle wyroku TSUE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, takie uregulowanie jest dopuszczalne w świetle prawa UE.
Uzasadnienie
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku C-105/22 orzekł, że prawo pierwotne UE nie sprzeciwia się krajowym przepisom, które nie przewidują zwrotu podatku akcyzowego od samochodu osobowego zarejestrowanego wcześniej w danym państwie członkowskim, nawet w przypadku jego wywozu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
u.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 204 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 12 § 6
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 165 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
u.p.a. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 82 § 1
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 82 § 2
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
u.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § 4
Konstytucja RP art. 9
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 87 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wcześniejsza rejestracja pojazdu w Polsce stanowi przesłankę negatywną do zwrotu podatku akcyzowego od wywożonego samochodu, zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, co jest zgodne z prawem UE (wyrok TSUE C-105/22). Ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji dotyczące niespełnienia przesłanek do zwrotu akcyzy były prawidłowe. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez Sąd pierwszej instancji są nieuzasadnione.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania dotyczących terminu złożenia wniosku o zwrot akcyzy (data nadania vs. data wpływu). Naruszenie przepisów postępowania dotyczących ustaleń faktycznych (kto dokonał wywozu, czy skarżący nabył prawo rozporządzania jak właściciel). Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów prawa UE i międzynarodowego (Porozumienie o EOG, Traktaty UE) w miejsce art. 107 ust. 1 u.p.a., które miałyby być sprzeczne z tym przepisem. Wniosek dowodowy o przedstawienie dowodu rejestracyjnego pojazdu użytego do transportu.
Godne uwagi sformułowania
przewidziane w art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym ograniczenie zwrotu akcyzy do przypadku wywozu samochodu wcześniej niezarejestrowanego w Polsce jest w świetle wspomnianych unormowań prawa unijnego dopuszczalne. W tej sprawie okoliczność faktyczna dokonania wcześniejszej rejestracji pojazdu w Polsce nie należała do spornych. Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że sprzedaż i wydanie pojazdu nastąpiło w kraju, a wywóz pojazdu nastąpił już na rzecz i ryzyko nabywcy, bez względu na to kto faktycznie wywóz ten wykonywał. Czynił to już bowiem dla nowego właściciela. Kompetencja sądu ogranicza się do weryfikacji legalności czynności procesowych zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego i wywiedzenia zeń faktów w toku postępowania administracyjnego (podatkowego).
Skład orzekający
Joanna Wegner
przewodniczący
Michał Kowalski
sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie dopuszczalności krajowych ograniczeń w zwrocie akcyzy od samochodów zarejestrowanych, w świetle prawa UE i orzecznictwa TSUE."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy samochód był wcześniej zarejestrowany w kraju UE, z którego jest wywożony. Interpretacja oparta na konkretnym wyroku TSUE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego związanego z handlem samochodami w UE i interpretacją prawa unijnego przez TSUE. Pokazuje, jak orzecznictwo TSUE wpływa na krajowe przepisy podatkowe.
“Czy możesz odzyskać akcyzę od wywiezionego auta? Kluczowa decyzja NSA i TSUE.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI GSK 1661/19 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2023-09-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-08-30 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Joanna Wegner /przewodniczący/ Krzysztof Sobieralski Michał Kowalski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6111 Podatek akcyzowy Hasła tematyczne Podatek akcyzowy Sygn. powiązane V SA/Wa 2068/18 - Wyrok WSA w Warszawie z 2019-03-26 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 106 § 3, art. 134 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 800 art. 122 i art. 187 § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j. Dz.U. 2018 poz 1114 art. 107 ust. 1 Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jedn. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Sobieralski Protokolant Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 6 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej ze skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 2068/18 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 24 września 2018 r. nr 1401-IOA1.4105.15.2018.AJ w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 1350 (jeden tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 marca 2019 r., sygn. akt V SA/Wa 2068/18 na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie: Dz. U. 2023 r., poz. 1634 – dalej jako p.p.s.a.) oddalił skargę P. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 24 września 2018 r. w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia 4 czerwca 2018 r. P. M., zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Ursynów o zwrot podatku akcyzowego z tytułu dokonanego eksportu samochodu osobowego marki BMW. Po przeprowadzeniu postępowania, Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Ursynów decyzją z dnia 3 lipca 2018 r. odmówił zwrotu podatku akcyzowego. Strona odwołała się od powyższej decyzji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie decyzją z dnia 24 września 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargę stwierdził, że wniosek o zwrot akcyzy został złożony po terminie. W niniejszej sprawie dzień 11 czerwca 2018 r., czyli dzień wpływu wniosku strony do organu podatkowego I instancji jest równocześnie dniem złożenia wniosku o zwrot akcyzy. Zestawiając datę dokonania eksportu, tj. 9 czerwca 2017 r. i datę złożenia wniosku o zwrot akcyzy wskazuje na przekroczenie jednorocznego terminu do skorzystania z tego uprawnienia. Z dokumentów wynika, że to nabywca dokonał transportu samochodu do Norwegii. Stąd pomimo, że na dokumencie przewozowym WDT widnieją dane skarżącego jako nadawcy (w polu nr 2) to nie można uznać, że wywozu dokonał sam skarżący lub też odbył się on w jego imieniu. Więź faktyczna pomiędzy zbywcą a pojazdem ustała w pierwszym miejscu załadunku, tj. Gdańsku w dniu 6 czerwca 2017 r. w momencie przekazania kierowcy pojazdu do transportu. Powyższe oznacza, że skarżący dokonujący wywozu pojazdu "na kołach" z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej działał na rzecz odbiorcy, a rola skarżącego w procedurze wywozu ograniczyła się wyłącznie do dostarczenia pojazdu na miejsce wskazane przez nabywcę. Dokonaną transakcję należy traktować jako sprzedaż samochodu osobowego w kraju kontrahentowi zagranicznemu, która nie jest eksportem zdefiniowanym w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1114 ze zm. dalej jako u.p.a.), (eksport - wywóz wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej potwierdzony przez urząd celno-skarbowy, który nadzoruje faktyczne wyprowadzenie tych wyrobów lub samochodów poza terytorium Unii Europejskiej). Sąd I instancji zwrócił uwagę na różnicę pomiędzy pojęciami " nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel", stanowiące przesłankę zwrotu akcyzy z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodu osobowego, które nie jest tożsame pojęciu "nabycia prawa własności samochodu osobowego". Zakres podmiotowy pierwszego spośród tych pojęć jest zdecydowanie szerszy i obejmuje również podmiot, który nie będąc prawnym właścicielem samochodu osobowego, jest również jego posiadaczem, który na podstawie konkretnej czynności z jego udziałem uzyskał możliwość faktycznego dysponowania pojazdem w sposób i w zakresie przysługującym właścicielowi, nawet jeżeli równocześnie skutkiem tej czynności nie jest przeniesienie prawa własności" Wojewódzki Sąd Administracyjny przypomniał, że samochody osobowe opodatkowane w Polsce podatkiem akcyzowym nie są zaliczane do wyrobów akcyzowych, do których ma zastosowanie Dyrektywa Rady 2008/118/WE. W stosunku do takich wyrobów prawo wspólnotowe nie wymaga harmonizacji (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2017 r., sygn. akt 1GSK 407/16). Poza tym Polska jako kraj członkowski Unii Europejskiej nakładając podatek na samochody osobowe, jak i określając warunki jego zwrotu, miała obowiązek, w świetle ww. Dyrektywy, tak skonstruować zasady opodatkowania wyrobu niezharmonizowanego, by nie powodować tymi regulacjami zwiększenia formalności przy przekraczaniu granic w handlu pomiędzy państwami członkowskimi (art. 1 ust. 3 Dyrektywy 2008/118/WE). WSA podkreślił, że państwo polskie dokonało właściwej implementacji art. 7 ust. 1 i art. 33 ust. 1 i 6 Dyrektywy Rady 2008/118/WE w art. 107 ust. 1 u.p.a. W przepisie art. 82 ust. 1 u.p.a. określono przesłanki zwrotu akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobów akcyzowych, od których akcyza została zapłacona na terytorium kraju. Art. 82 ust. 2 u.p.a. określa przesłanki zwrotu akcyzy w przypadku eksportu tych wyrobów. Natomiast art. 107 ust. 1 u.p.a. określa przesłanki zwrotu akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodów osobowych, które nie są wyrobami akcyzowymi zharmonizowanymi, a jedynie z woli ustawodawcy krajowego zostały opodatkowane akcyzą, który był uprawniony samodzielnie określić zasady zwrotu akcyzy. Z kolei art. 33 ust. 1 i 6 Dyrektywy implementowany w art. 82 ust. 1 u.p.a. ma na celu zapobieganie sytuacjom w których od wyrobu akcyzowego zharmonizowanego przeznaczonego do konsumpcji wyłącznie w jednym państwie członkowskim podatek akcyzowy zostałby zapłacony dwukrotnie. W stanie faktycznym niniejszej sprawy taka sytuacja nie zachodzi. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 7 ust. 1 Dyrektywy nr 2008/118/WE podatek akcyzowy staje się wymagalny w momencie dopuszczenia do konsumpcji w państwie członkowskim, a wszystkie sytuacje wymienione w art. 7 ust. 3 ww. dyrektywy dotyczą momentu dopuszczenia do konsumpcji wyrobów akcyzowych przemieszczanych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że samochód objęty wnioskiem o zwrot akcyzy - nie był przemieszczany w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. Zdaniem Sądu I instancji wywóz samochodu przed jego rejestracją z terytorium kraju oznacza, że miejsce jego konsumpcji znajduje się poza granicami Polski. Z kolei rejestracja tego samochodu zgodnie z przepisami o ruchu drogowym na terytorium kraju stanowi dowód jego konsumpcji. W skardze kasacyjnej zaskarżano powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 3 § 1 p.p.s.a. i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej i art. 168 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6 ustawy o podatku akcyzowym, polegające na błędnym niezastosowaniu przepisu art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej i błędnym zastosowaniu przepisu art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że termin 1 roku na złożenie wniosku o dokonanie zwrotu akcyzy zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym jest dochowany, jeżeli wniosek ten zostanie faktycznie doręczony do właściwego organu, a nie w chwili jego nadania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe oraz ustalenie, że datą złożenia wniosku o zwrot akcyzy jest data wszczęcia postępowania w sprawie zgodnie z art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło Sąd I instancji do nieprawidłowego ustalenia, jakoby skarżący złożył wniosek o zwrot akcyzy dopiero w dniu 11.06.2018 r. (gdy wniosek wpłynął fizycznie do organu), przez co zdaniem Sądu miało dojść do naruszenia jednorocznego terminu od dnia dokonania eksportu pojazdu na wniesienie wniosku; b) art. 3 § 1 p.p.s.a. i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6 ustawy o podatku akcyzowym oraz art. 233 § 1 kodeksu postępowania cywilnego w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a., polegające na wadliwej realizacji funkcji kontrolnej, zaaprobowaniu przez Sąd I instancji naruszenia przez organ II instancji ww. przepisów Ordynacji podatkowej i niezgodnego z zasadami prowadzenia postępowania wyjaśniającego ustalenia okoliczności faktycznych oraz dokonaniu przez Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku i bezzasadnym przyjęciu, jakoby to zagraniczny nabywca samochodu osobowego, a nie skarżący dokonał transportu samochodu z terytorium kraju na teren Norwegii, nie można uznać, aby skarżący sam dokonał wywozu samochodu poza terytorium kraju lub wywóz ten odbył się w imieniu skarżącego, a także jakoby skarżący nie nabył prawa rozporządzania pojazdem, jak właściciel; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło Sąd I instancji do nieprawidłowego ustalenia, jakoby skarżący wskutek przedmiotowej sprzedaży samochodu osobowego nie dokonał eksportu, przez co skarżący nie spełnił przesłanek z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym i nie należy mu się zwrot podatku akcyzowego; c) art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na wadliwym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poprzez brak należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia przez Sąd i brak rozpatrzenia oraz odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów skargi, a w szczególności zarzutu podniesionego w pkt 3 i 4 skargi odmowy bezpośredniego zastosowania przepisów: - art. 8, art. 10, art. 13, art. 14, art. 15, art. 25, art. 36 i art. 37 Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (Dz. U. UE. L. z 3 stycznia 1994 r. - dalej zwane "Porozumieniem") w zw. z art. 1 ustawy z 16.04.2004 r. (Dz. U. z 2004, nr 130, poz. 1375) o ratyfikacji Porozumienia w sprawie udziału Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej w Europejskim Obszarze Gospodarczym, podpisanego w Brukseli 14 października 2003 r. (dalej: "Ustawa Ratyfikująca"), - art. 23 ust. 1, art. 25, art. 30, art. 49 i art. 50 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, - art. 26 ust. 1 i 2, art. 28 ust. 1 i art. 56 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, oraz zastosowania przepisu art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, który jest z tymi przepisami niezgodny; Sąd I instancji poprzestał w tym zakresie jedynie na odniesieniu się do zarzutu naruszenia Dyrektywy Rady nr 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego; powyższe uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło Sąd I instancji do nieprawidłowego ustalenia, jakoby przepis art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym był zgodny ze wskazanymi przez skarżącego przepisami prawa międzynarodowego i określał warunki zwrotu akcyzy w przypadku eksportu w sposób, który nie jest sprzeczny lub zawężający wobec reguł wynikających z tych przepisów, chociaż Sąd I instancji takiej analizy zgodności w ogóle nie przeprowadził w zaskarżonym wyroku, poprzestając jedynie na analizie zgodności ww. przepisu z Dyrektywą Rady nr 2008/118/WE; uchybienie to uniemożliwia także dokonanie pełnej oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia kryterium legalności; 2) naruszenie prawa materialnego w postaci: a) art. 8, art. 10, art. 13, art. 14, art. 15, art. 25, art. 36 i art. 37 Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym (Dz. U. UE. L. z 3 stycznia 1994 r. - dalej zwane "Porozumieniem") w zw. z art. 1 ustawy z 16.04.2004 r. (Dz. U. z 2004, nr 130, poz. 1375) o ratyfikacji Porozumienia w sprawie udziału Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej w Europejskim Obszarze Gospodarczym, podpisanego w Brukseli 14 października 2003 r. (dalej: "Ustawa Ratyfikująca"), art. 23 ust. 1, art. 25, art. 30, art. 49 i art. 50 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, art. 26 ust. 1 i 2, art. 28 ust. 1 i art. 56 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w zw. z art. 9 i art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 02.04.1997 r., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, tj. brak zastosowania ich w sprawie w miejsce art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, skutkujący naruszeniem podstawowych zasad swobodnego przepływu towarów i usług, zasad jednokrotności i konsumpcyjności podatku akcyzowego oraz zasad proporcjonalności i niedyskryminacji, poprzez niedopuszczalne zawężenie kręgu podmiotów, które mogą się zwrócić o zwrot akcyzy w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego; b) art. 107 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku akcyzowym poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że do uznania za spełnioną przesłankę wyeksportowania samochodu niezbędne jest, aby podmiot domagający się zwrotu akcyzy dokonując wywozu samochodu działał w imieniu własnym, a nie nabywcy; c) art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 6 ustawy o podatku akcyzowym oraz art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym poprzez błędną wykładnię i uznanie, że przez sformułowanie "złożenie wniosku właściwemu organowi" należy rozumieć datę faktycznego wpływu wniosku do organu oraz uznanie, że datą złożenia wniosku jest data wszczęcia postępowania w sprawie, podczas gdy datę złożenia wniosku należy ustalać zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wniósł ponadto o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu – dowodu rejestracyjnego pojazdu, którym transportowano wywożony pojazd, na okoliczność że pojazd ten był transportowany, nie zaś wywożony "na kołach". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wobec tego, że Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się wystąpienia żadnej spośród wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. podstaw nieważności postępowania, Sąd rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej i podniesionych zarzutów. Okazały się one nieuzasadnione przede wszystkim dlatego, że prawnie znacząca w tej sprawie kwestia wykładni art. 56 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w kontekście uregulowania krajowego zawartego w art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym stanowiła przedmiot wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 17 maja 2023 r., C-105/22, wydanego zresztą w jednej ze spraw skarżącego, zawisłych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w Izbie Finansowej. Trybunał ocenił, że prawo pierwotne Unii, "a także zasady jednokrotności poboru podatku akcyzowego i proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwiają się one uregulowaniu krajowemu, które w przypadku wywozu samochodu osobowego zarejestrowanego w danym państwie członkowskim nie przewiduje zwrotu, w wysokości proporcjonalnej do okresu użytkowania owego samochodu na jego terytorium, podatku akcyzowego zapłaconego od tego samochodu w tym państwie członkowskim.". A zatem przewidziane w art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym ograniczenie zwrotu akcyzy do przypadku wywozu samochodu wcześniej niezarejestrowanego w Polsce jest w świetle wspomnianych unormowań prawa unijnego dopuszczalne. W tej sprawie okoliczność faktyczna dokonania wcześniejszej rejestracji pojazdu w Polsce nie należała do spornych. Tym samym zasadnie organy i Sąd pierwszej instancji przyjęły, że nie została spełniona jedna z przesłanek zwrotu akcyzy na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. W tej sytuacji dalsze, kwestionowane przez skarżącego okoliczności faktyczne tracą na znaczeniu, choć i w zakresie zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego nie można podzielić stanowiska skargi kasacyjnej. Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że sprzedaż i wydanie pojazdu nastąpiło w kraju, a wywóz pojazdu nastąpił już na rzecz i ryzyko nabywcy, bez względu na to kto faktycznie wywóz ten wykonywał. Czynił to już bowiem dla nowego właściciela. Z tego względu zasadnie Sąd pierwszej instancji nie przypisał organom naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 o.p. w zakresie faktów przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że wbrew stanowisku skargi kasacyjnej, obowiązek poczynienia ustaleń faktycznych w tej sprawie spoczywał na organach podatkowych; sąd administracyjny co do zasady takowych nie dokonuje (za wąsko skonstruowanym wyjątkiem w art. 106 § 3 p.p.s.a.). Kompetencja sądu ogranicza się do weryfikacji legalności czynności procesowych zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego i wywiedzenia zeń faktów w toku postępowania administracyjnego (podatkowego). Wynika ona m. in. z podniesionych w skardze kasacyjnej art. 2 § 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a. Już z tego powodu czynienie zarzutu Sądowi Wojewódzkiemu z tego, że dokonał wadliwych ustaleń faktycznych jest z gruntu nietrafne. Tym samym zarzuty wskazanych przepisów kompetencyjnych uznać należy za nieuzasadnione. Niezasadne są także zarzuty licznych przepisów Porozumienia o EOG. Ustanawiają one zasady swobodnego przepływu towarów i usług. Przepisy te mają charakter ogólny, częściowo pokrywają się z treścią normatywną traktatów unijnych i dotyczą zagadnień regulowanych szczegółowo w ustawodawstwie krajowym oraz aktach prawa wtórnego. Zagadnienie świadczenia usług z natury rzeczy nie dotyczy problematyki niniejszej sprawy, stąd zarzuty naruszenia art. 36-37 Porozumienia są nietrafne. Pozostałe zarzuty przepisów Porozumienia skonstruowano częściowo nieprecyzyjnie, nie wskazując dokładnie jednostki redakcyjnej tego aktu (art. 8, art. 25). W pozostałej części zarzuty te należało uznać nieuzasadnione w kontekście wspomnianego wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W punkcie 47 tego orzeczenia Trybunał wykładał unormowaną w art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zasadę niedyskryminacji podatkowej, odwołując się zresztą do art. 14 Porozumienia (art. 15 Porozumienia także o tym traktuje) oraz podstawową dla wspólnego rynku swobodę przepływu towarów, o której mowa w art. 10, 13 i 26 Porozumienia. Unormowanie krajowe okazało się dopuszczalne w świetle powyższych zasad wspólnego rynku. Wobec tego o naruszeniu wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów traktatowych nie może być mowy i nie ma potrzeby szerszego wyjaśniania tych kwestii. Postulat skarżącego zastąpienia przepisami Porozumienia przepisów ustawy krajowej jest w tym stanie rzeczy nieuzasadniony. Motywy zaskarżonego wyroku zawierają wszelkie przewidziane przez art. 141 § 4 p.p.s.a. Wyjaśnia ono należycie podstawę prawną wyroku, Sąd pierwszej instancji odniósł się do wszystkich istotnych zarzutów skargi. Wbrew tezie skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki rozpoznał skargę w granicach sprawy bez względu na postawione zarzuty. O naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a. nie może być mowy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zawarty w skardze kasacyjnej wniosek dowodowy z uwagi na to, że w tej sprawie nie występowała potrzeba wyjaśnienia dodatkowych okoliczności w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a. Niezależnie od tego podkreślić należy, że skarżący nie uzasadnił tego w jaki sposób dane dowodu rejestracyjnego miałyby świadczyć o tym, że pojazd dla którego ów dowód wydano miałby służyć do transportu sprzedanego przez skarżącego samochodu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) w zw. z § 2 pkt 4 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI