I GSK 1641/20

Naczelny Sąd Administracyjny2024-04-17
NSApodatkoweŚredniansa
podatek akcyzowysamochód osobowyklasyfikacja CNprawo celnepostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki S. Sp. z o.o. w sprawie dotyczącej podatku akcyzowego od pierwszej sprzedaży samochodu osobowego, uznając zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego za niezasadne.

Spółka S. Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gdańsku, kwestionując decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku akcyzowego od pierwszej sprzedaży samochodu osobowego marki Mercedes Benz CLS 350. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędną klasyfikację pojazdu jako samochodu osobowego (CN 8703) zamiast specjalnego przeznaczenia (CN 8705) oraz nieprawidłowości w postępowaniu dowodowym. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając zarzuty za niezasadne, w szczególności wskazując na brak skutecznego zakwestionowania ustaleń faktycznych i prawidłowe zastosowanie przepisów prawa.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez S. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Spór koncentrował się wokół opodatkowania podatkiem akcyzowym pierwszej sprzedaży na terytorium kraju samochodu osobowego marki Mercedes Benz CLS 350. Spółka zarzucała organom podatkowym i sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, w tym błędną klasyfikację pojazdu do kodu CN 8703 (samochody osobowe) zamiast CN 8705 (pojazdy specjalnego przeznaczenia), co skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku akcyzowego. Podnoszono również liczne uchybienia proceduralne, takie jak brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, zaniechanie oględzin pojazdu, brak możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego oraz błędne uzasadnienia decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał ją za niezasadną. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym, a jej autor musi precyzyjnie wykazać naruszenie przepisów prawa materialnego lub procesowego oraz ich wpływ na wynik sprawy. W ocenie NSA, zarzuty naruszenia przepisów postępowania (pkt 2 i 3 skargi) nie zostały wystarczająco uzasadnione w zakresie wpływu na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 2a Ordynacji podatkowej (pkt 4) został uznany za niezasadny, gdyż przepis ten dotyczy wątpliwości co do prawa, a nie stanu faktycznego. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt 5 i 6) również uznano za niezasadne, wskazując, że uzasadnienie wyroku WSA zawierało wymagane elementy, a niezgoda strony z merytoryczną oceną sądu nie stanowi podstawy do kwestionowania art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd zaznaczył, że nie zakwestionowano skutecznie ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe i WSA, co wiąże również NSA. Wreszcie, zarzut naruszenia prawa materialnego (pkt 1) uznano za niezasadny, ponieważ nie można skutecznie powoływać się na niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego bez wcześniejszego zakwestionowania ustaleń stanu faktycznego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną i zasądził od spółki koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd pierwszej instancji oraz organy podatkowe prawidłowo zakwalifikowały pojazd do kodu CN 8703, uznając, że spełnia on warunek zasadniczego przeznaczenia do przewozu osób.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarzuty dotyczące błędnej klasyfikacji pojazdu nie mogły być skuteczne, ponieważ nie zakwestionowano skutecznie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę tej klasyfikacji. Spółka nie wykazała, że pojazd miał cechy pojazdu specjalnego przeznaczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (44)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.a. art. 100 § ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 4

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 100 § ust. 4

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 101 § ust. 4

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 102 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 104 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 105 § pkt 1

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 106 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 120

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 121

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 124

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 178 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 180 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 181

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187 § § 1 i § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 188

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 190 § § 1 i § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 192

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 197 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 198 § § 1 i § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 200 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 210 § § 4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 229

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 2a

Ustawa - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 175 § § 1-3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z 2 pkt 5

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził nieważności postępowania. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie wykazały wpływu na wynik sprawy. Zarzut naruszenia art. 2a o.p. był niezasadny. Zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. były niezasadne, gdyż uzasadnienie WSA było prawidłowe. Nie zakwestionowano skutecznie ustaleń faktycznych. Zarzut naruszenia prawa materialnego był niezasadny bez zakwestionowania ustaleń faktycznych.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego (art. 100 ust. 1 pkt 3 lit. b u.p.a. i inne) przez organy podatkowe i WSA. Naruszenie przepisów postępowania (art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i inne) przez WSA. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, 180, 181, 187, 188, 190, 191, 192, 197, 198, 200, 210, 229 o.p.) przez organy podatkowe. Naruszenie art. 2a o.p. przez DIAS. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez WSA w uzasadnieniu wyroku. Błędna klasyfikacja pojazdu jako samochodu osobowego (CN 8703) zamiast specjalnego przeznaczenia (CN 8705).

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne lub też ich uzasadnienie. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia.

Skład orzekający

Piotr Pietrasz

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Wegner

sędzia

Anna Apollo

sędzia del.NSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w szczególności dotyczących uzasadnienia zarzutów naruszenia prawa procesowego i materialnego oraz znaczenia ustaleń faktycznych dla oceny tych zarzutów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kwestii klasyfikacji podatkowej samochodu osobowego, ale ogólne zasady dotyczące skargi kasacyjnej są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii podatkowej związanej z klasyfikacją pojazdów, ale jej główna wartość leży w analizie formalnych wymogów skargi kasacyjnej, co jest bardziej interesujące dla prawników procesualistów niż dla szerokiej publiczności.

Jak prawidłowo skonstruować skargę kasacyjną? NSA wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Dane finansowe

WPS: 28 051 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I GSK 1641/20 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2024-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-17
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Anna Apollo
Joanna Wegner
Piotr Pietrasz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Sygn. powiązane
I SA/Gd 1338/19 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2020-03-10
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del.NSA Anna Apollo Protokolant Dorota Onyśk po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 1338/19 w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 27 maja 2019 r. nr 2201-IOA.4105.51.2018.27 w przedmiocie podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od S. Sp. z o.o. w G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 10 marca 2020 r., sygn. akt I SA/Gd 1338/19 oddalił skargę S. Sp. z o.o. w G. (dalej jako: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako: DIAS) z dnia 27 maja 2019 r. nr 2201-IOA.4105.51.2018.27 w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc kwiecień 2016 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł SK. Sp. z o.o. z siedzibą w G., zaskarżając powyższe orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm, w tym zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako: p.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:
1. art. 100 ust. 1 pkt 3 lit. b i ust. 4, art. 100 ust. 4, art. 101 ust. 4, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 1, art. 105 pkt 1, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2014 r., poz. 752 z późn. zm., dalej jako: u.p.a.) w związku z art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie skutkujące błędem polegającym na bezzasadnym oddaleniu skargi.
Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
2. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900, dalej jako: o.p.) - poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy skarżąca wykazała, że DIAS w Gdańsku decyzją z dnia 27 maja 2019 r. bezzasadnie utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku nr 2205- SPA.4105.75.2018.5.PL z dnia 24 sierpnia 2018 r. określającą zobowiązanie w podatku akcyzowym za kwiecień 2016 r. w wysokości 28.051 zł z tytułu dokonania czynności podlegającej opodatkowaniu określonej w art. 100 ust. 1 pkt 3 lit. b u.p.a. związanej z pierwszą sprzedażą na terytorium kraju samochodu osobowego marki Mercedes Benz CLS 350, nr VIN: [...], podczas gdy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do uchylenia w całości decyzji podatkowego organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części,
3. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121, art. 122, art. 124, art. 178 § 1, art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 191, art. 192, art. 197 § 1, art. 198 § 1 i § 2, art. 200 § 1, art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4, art. 229 o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi przez Sąd I instancji, w sytuacji gdy skarżąca wykazała, iż organy podatkowe obydwu instancji nieprawidłowo przeprowadziły postępowanie podatkowe w sprawie, w szczególności:
- organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (naruszenie przepisu art. 122 o.p.); organy podatkowe nie wyjaśniły wyczerpująco, czy w dacie sprzedaży przedmiotowy pojazd spełniał warunek zasadniczego przeznaczenia do przewozu osób, co dopiero pozwoliłoby do klasyfikowania go do kodu CN 8703; w ocenie skarżącej cechy konstrukcyjne tego pojazdu, jego wyposażenie i ogólny wygląd w dacie sprzedaży dowodzą, że samochód ten był samochodem specjalnym i cech takiego pojazdu nie utracił, tym samym nie powstał obowiązek w podatku akcyzowym, gdyż nie została dokonana czynność podlegająca opodatkowaniu określona w art. 100 ust. 1 pkt 3 lit. b u.p.a.,
- organy podatkowe nie zgromadziły całości materiałów dowodowych, które umożliwiałyby prawidłowe rozpatrzenie sprawy (naruszenie przez organy podatkowe przepisów art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 197 § 1, art. 198 § 1 i § 2, art. 229 w związku z art. 122 o.p.), w szczególności: we właściwym czasie nie został przeprowadzony z urzędu dowód o podstawowym znaczeniu, tj. z opinii biegłego z zakresu techniki samochodowej - motoryzacji w celu jednoznacznego ustalenia klasyfikacji pojazdu, co doprowadziło do naruszenia przepisu art. 197 § 1 o.p.; organ pierwszej instancji zaniechał przeprowadzenia dowodu z oględzin samochodu z zachowaniem wymogów proceduralnych dotyczących zawiadomienia strony o planowanej czynności przynajmniej na siedem dni przed terminem, co stanowi naruszenie art. 190 § 1 i § 2 art. 198 § 1 i 2 o.p., jak również zaniechał wystąpienia bezpośrednio do producenta rozstrzygnięcia wątpliwości związanych z klasyfikacją pojazdu, nie zostało ustalone tzw. pierwotne przeznaczenie pojazdu,
- decyzje organów podatkowych obydwu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów 178 § 1 w związku z art. 179 § 2 w związku z art. 200 § 1 w związku z art. 123 § 1 o.p. - skarżącej nie udostępniono do wglądu całości materiałów dowodowych i nie umożliwiono wypowiedzenia się co do całości materiałów dowodowych sprawy,
- organy podatkowe dokonały błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (naruszenie przez organy podatkowe przepisów art. 191 i art. 192 o.p. związku z art. 122 o.p.), tzn. organy podatkowe w toku postępowania podatkowego bezpodstawnie i nieprawidłowo ustaliły, że pojazd należy kwalifikować do kodu CN 8703, podczas gdy w ocenie skarżącej powinien być klasyfikowany pod pozycją właściwą dla pojazdów silnikowych specjalnego przeznaczenia - kod CN 8705,
- organ odwoławczy zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania odwoławczego z naruszeniem art. 229 o.p.; w ocenie skarżącej zlecone organowi I instancji czynności dowodowe (postanowienie DIAS w Gdańsku z dnia 25 stycznia 2019 r. znak 2201.IOA.4105.51.2018.9) były istotne i przekraczały granice dodatkowego postępowania dowodowego wynikające z art. 229 o.p.,
- organy podatkowe nieprawidłowo uzasadniły swoje decyzje (naruszenie przez organy podatkowe przepisów art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z art. 210 § 4, art. 121 § 1 i art. 124 o.p.),
4. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 2a o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym oddaleniu skargi, podczas gdy skarżąca wykazała, iż niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa oraz okoliczności faktycznych zostały rozstrzygnięte przez DIAS w Gdańsku w decyzji ostatecznej na niekorzyść skarżącej,
5. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 100 ust. pkt 3 lit. b i ust. 4, art. 100 ust. 4, art. 101 ust. 4, art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 pkt 1, art. 105 pkt 1, art. 106 ust. 1 u.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające ma sporządzeniu nieprawidłowego uzasadnienia orzeczenia z dnia 10 marca 2020 r., w którym Sąd I instancji błędnie odniósł się do zawartych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego przez organy podatkowe obydwu instancji, tj. bezzasadnie uznał że nie zasługują one na uwzględnienie,
6. art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 o.p. polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu wyroku z dnia 10 marca 2020 r., w którym Sąd I instancji sformułował błędną ocenę prawną i przedstawił stan fal tyczny niezgodnie z rzeczywistością, tzn. błędnie m.in. przyjął, że przedmiotowy samochód należało zakwalifikować do pojazdów samochodowych przeznaczonych zasadniczo do przewóz i osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) - a więc do kodu CN 8703, podczas gdy w ocenie skarżącej powinien być klasyfikowany pod pozycją właściwą dla pojazdów silni owych specjalnego przeznaczenia - kod CN 8705.
Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie uznając jej zarzuty za niezasadne. Zawarł wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.).
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w rozpoznawanej sprawie przesłanka ta została spełniona.
Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: - naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.); - naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych ujętych w art. 174 p.p.s.a.
Przystępując do oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej, należy tę ocenę poprzedzić koniecznym w rozpatrywanej sprawie przypomnieniem i wyjaśnieniem, że prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych jest o tyle istotne, że zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego wyznaczają sformułowane przez skarżącego kasacyjnie zarzuty, oparte na ustawowych podstawach i uzasadnione w treści skargi kasacyjnej. Konkretne podstawy skargi kasacyjnej, czyli zawarte w niej przyczyny zaskarżenia rozstrzygnięcia, determinują całkowicie kierunek działalności badawczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą musi on podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia. Z tych względów, skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, obwarowanym m.in. przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1-3 p.p.s.a.).
W tym miejscu należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne lub też ich uzasadnienie. Należy przy tym podkreślić, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, dotyczący także radców prawnych, a w sprawach obowiązków podatkowych - doradców podatkowych, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 2048/08, wszystkie orzeczenia dostępne http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Artykuł 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (vide postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy.
Podobnie rzecz się ma przy naruszeniu prawa procesowego, gdzie należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez Sąd I instancji i wpływ tego naruszenia na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić bowiem należy, że zamierzony skutek skarga kasacyjna może odnieść tylko wówczas, gdy wykazane zostanie takie naruszenie przez Sąd I instancji przepisów postępowania, któremu można zasadnie przypisać możliwy istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Uwzględniając powyższe standardy dotyczące skargi kasacyjnej sposób skonstruowania w tej sprawie tego środka zaskarżenia przez profesjonalnego pełnomocnika istotnie wpłyną na ograniczenie kontroli zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa procesowego zawartych w punktach 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej należy wskazać, że w uzasadnieniu odnoszącym się do tych zarzutów autor skargi kasacyjnej nie odniósł się do kwestii wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie dla uznania za usprawiedliwioną podstawę kasacyjną z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarcza samo wskazanie naruszenia przepisów postępowania, ale nadto wymagane jest, aby skarżący wykazał, że następstwa stwierdzonych wadliwości postępowania były tego rodzaju lub skali, iż kształtowały one lub współkształtowały treść kwestionowanego w sprawie orzeczenia. Przez wpływ, o którym mowa w tym przepisie, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z wykazaniem wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy.
W związku z powyższym ww. zarzut okazał się niezasadny, a Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do zweryfikowania zaskarżonego wyroku w zakresie wynikającym z ww. zarzutów.
Również niezasadny okazał się zarzut zawarty w punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej. Po pierwsze należy jednak wskazać, że przepis art. 2a o.p. ma charakter materialnoprawny, a nie procesowy. Zgodnie z art. 2a o.p. niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika. Ponad wszelką wątpliwość przepis ten odnosi się do kwestii stanu prawnego, a nie do kwestii stanu faktycznego. Jeżeli autor skargi kasacyjnej zamierzał odwołać się do zasady orzekania w sytuacjach wątpliwych w zakresie stanu faktycznego na korzyść podatnika, to należało zaskarżyć art. 2 Konstytucji RP. W aktualnym stanie prawnym zasada ta wynika bowiem z art. 2 Konstytucji, a nie z art. 2a o.p.
Także niezasadne okazały się zarzuty zawarte w punktach 5 i 6 petitum skargi kasacyjnej. Przede wszystkim autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że art. 141 § 4 p.p.s.a. zostały naruszone przez Sąd I instancji w taki sposób, że miało to wpływ na wynik sprawy, tj. na rozstrzygnięcie. Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia bądź, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, opubl.: ONSAiWSA 2010, z. 3, poz. 39; a także wyroki NSA z: 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08, 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1724/18, tamże). W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. Natomiast to, że skarżący kasacyjnej nie zgadza się merytorycznie z uzasadnieniem wyroku Sądu I instancji nie może być podstawą do kwestionowania tego orzeczenia za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
W tym miejscu należy zasygnalizować, że nieuwzględnienie wszystkich zarzutów prawa procesowego doprowadziło do sytuacji, w której niezakwestionowano skutecznie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy podatkowe i następnie przyjętych przez Sąd I instancji. Powyższe oznacza, że również Naczelny Sąd Administracyjny jest związany tymi ustaleniami.
Przechodząc w tym miejscu do ustosunkowania się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, zawartego w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, należy dojść do wniosku o jego niezasadności. Otóż w skardze kasacyjnej zarzucono niewłaściwe zastosowanie wymienionych w tym zarzucie przepisów prawa materialnego (ustawy o podatku akcyzowym). Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego – co ma miejsce w tej – autor skargi kasacyjnej musi wykazać, że sąd, stosując przepis, popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. Co do zasady nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano skutecznie równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie, co też ma miejsce w niniejszej sprawie. Błędne zastosowanie przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości. Skoro jednak nie zakwestionowano skutecznie ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez Sąd, niezasadne okazało się wywodzenie o wadliwym zastosowaniu kwestionowanych przepisów prawa materialnego.
Stąd na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI