Orzeczenie · 2026-04-29

I GSK 162/25Oddalenie skargi kasacyjnej zajęcie wierzytelności 8

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-04-29
NSAPodatkoweWysokansa
egzekucja administracyjnazajęcie wierzytelnościdłużnik zajętej wierzytelnościorgan egzekucyjnynieprzekazanie kwotyuchylanie się od obowiązkuprawo procesowe administracyjneNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną P. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Sprawa dotyczyła określenia wysokości nieprzekazanej przez spółkę kwoty zajętej wierzytelności. Spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 89 i 91 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), twierdząc, że nie była dłużnikiem A. B. X. Sp. z o.o. w dacie zajęcia i że należności zostały uregulowane umową cesji. Podniesiono również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym brak wyczerpania materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając nieważności postępowania, oddalił skargę. Sąd uznał, że spółka bezpodstawnie uchyliła się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, mimo prawidłowego zajęcia wierzytelności z dnia 27 sierpnia 2021 r. Sąd podkreślił, że zajęcie wierzytelności obejmuje również wierzytelności przyszłe, powstałe po dokonaniu zajęcia z tytułu dostaw, robót i usług. Zawarcie umowy odnowienia po zajęciu wierzytelności zostało uznane za rozporządzenie zajętą wierzytelnością bez zgody organu egzekucyjnego, co czyni zasadnym twierdzenie o bezpodstawnym uchylaniu się od obowiązku. Sąd stwierdził również, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały skutecznie uzasadnione, a stan faktyczny przyjęty przez WSA nie został podważony.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zajęcia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności skutków zawarcia umowy odnowienia po zajęciu oraz zakresu wierzytelności objętych zajęciem (w tym przyszłych). Potwierdzenie zasad skutecznego formułowania zarzutów naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją administracyjną i zajęciem wierzytelności. Interpretacja przepisów k.p.a. w kontekście postępowania egzekucyjnego ma charakter pomocniczy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy spółka, będąca dłużnikiem zajętej wierzytelności, bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu, jeśli po zajęciu wierzytelności zawarła umowę odnowienia z pierwotnym wierzycielem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, spółka bezpodstawnie uchyliła się od przekazania zajętej kwoty, ponieważ zawarcie umowy odnowienia po zajęciu wierzytelności stanowi rozporządzenie nią bez zgody organu egzekucyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zajęcie wierzytelności obejmuje również wierzytelności przyszłe, a zawarcie umowy odnowienia po zajęciu jest niedopuszczalne i nie czyni bezskutecznym postępowania egzekucyjnego. Spółka miała obowiązek przekazać środki organowi egzekucyjnemu, a nie zawierać nowe porozumienia z pierwotnym wierzycielem.

Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 77 § 1 k.p.a. (brak wyczerpania materiału dowodowego) i art. 6, 7, 8 k.p.a. (zasady ogólne), zostały skutecznie uzasadnione w skardze kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały skutecznie uzasadnione, ponieważ skarżący kasacyjnie nie wykazał, w jaki sposób wojewódzki sąd administracyjny naruszył poszczególne przepisy ani jaki był istotny wpływ tych naruszeń na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazać, jak doszło do naruszenia konkretnego przepisu postępowania i wykazać hipotetyczny związek przyczynowy między naruszeniem a wynikiem sprawy. W tym przypadku skarżący nie przedstawił wystarczającego uzasadnienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną P. Sp. z o.o. w W. od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego przez sąd I instancji, skutkujące nieuwzględnieniem skargi.

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa skargi kasacyjnej oparta na naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

u.p.e.a. art. 89 § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zajęcie wierzytelności pieniężnej innej niż określona w art. 72-85; obowiązek dłużnika zajętej wierzytelności do przekazania należności organowi egzekucyjnemu; zajęcie obejmuje wierzytelności przyszłe.

u.p.e.a. art. 89 § 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Moment dokonania zajęcia wierzytelności (doręczenie zawiadomienia dłużnikowi).

u.p.e.a. art. 91

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stosowanie przepisów art. 71b w przypadku uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej kwoty.

u.p.e.a. art. 71a § 9

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności.

u.p.e.a. art. 71b

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ściągnięcie zajętej wierzytelności od dłużnika, który bezpodstawnie uchyla się od jej przekazania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 183

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez NSA (w granicach skargi kasacyjnej, z urzędem brany pod uwagę brak nieważności postępowania).

p.p.s.a. art. 193

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną może ograniczyć się do oceny zarzutów skargi.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 89 § 1 i 91 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że Skarżąca była dłużnikiem A. B. X. Sp. z o.o. w dacie zajęcia. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 89 § 2 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zajęciu mogą podlegać wszystkie wierzytelności, nawet jeśli nie istniał stały stosunek zobowiązaniowy. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 71b w związku z art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Skarżąca bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności. • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo braku wyczerpującego materiału dowodowego. • Naruszenie art. 6, 7 i 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Zgodnie z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. • O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. • Zajęcie wierzytelności z tytułu dostaw, robót i usług dotyczy również wierzytelności, które nie istniały w chwili zajęcia, a powstaną po dokonaniu zajęcia z tytułu tych dostaw, robót i usług. • Pojęcie 'uchyla się od przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu' może obejmować swoim zakresem różne stany faktyczne, np. zawarcie przez zobowiązanego oraz dłużnika zajętej wierzytelności umowy o odroczeniu terminu płatności kolejnych rat zajętej wierzytelności; zawarcie umowy odnowienia, na mocy której zobowiązanie dłużnika zajętej wierzytelności wygasa, a dłużnik zobowiązuje się do spełnia świadczenia pieniężnego z tytułu wystawionego weksla.

Skład orzekający

Henryk Wach

sprawozdawca

Joanna Wegner

członek

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zajęcia wierzytelności w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności skutków zawarcia umowy odnowienia po zajęciu oraz zakresu wierzytelności objętych zajęciem (w tym przyszłych). Potwierdzenie zasad skutecznego formułowania zarzutów naruszenia przepisów postępowania w skardze kasacyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z egzekucją administracyjną i zajęciem wierzytelności. Interpretacja przepisów k.p.a. w kontekście postępowania egzekucyjnego ma charakter pomocniczy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy istotnych kwestii związanych z egzekucją administracyjną i zajęciem wierzytelności, co jest ważne dla wielu przedsiębiorców. Wyjaśnia, jakie działania po zajęciu mogą być uznane za bezpodstawne uchylanie się od obowiązku.

Czy umowa odnowienia po zajęciu wierzytelności chroni przed egzekucją? NSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 2 484 383,79 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst