I GSK 1592/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który uchylił decyzję ZUS w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Spór dotyczył interpretacji § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19, który nakazywał weryfikację przeważającej działalności gospodarczej na podstawie danych z rejestru REGON na dzień 31 marca 2021 r. ZUS stał na stanowisku, że organ nie może wychodzić poza dane zawarte w rejestrze REGON. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ powinien zweryfikować rzeczywisty charakter działalności, jeśli dane w rejestrze są wątpliwe. Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z wykładnią WSA, podkreślając, że rejestr REGON jest jedynie środkiem dowodowym, a nie wyłącznym dowodem. Sąd wskazał, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania dowodowego (art. 75 § 1 k.p.a.) mają zastosowanie również w tej sprawie (art. 180 k.p.a., art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Niedopuszczalne jest stosowanie formalnej teorii dowodów, która ograniczałaby możliwość ustalenia stanu faktycznego innymi dowodami. NSA podkreślił, że zasada sprawiedliwości proceduralnej (art. 2 Konstytucji RP) wymaga wszechstronnego zbadania okoliczności sprawy i wysłuchania strony. Wykładnia celowościowa przepisów COVID-19, mających na celu wsparcie przedsiębiorców dotkniętych skutkami pandemii, również przemawia za tym, aby pomoc trafiała do tych, którzy faktycznie ponieśli straty, nawet jeśli dane w rejestrze REGON nie odzwierciedlają w pełni rzeczywistej sytuacji. W związku z tym, że organ ZUS nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie rzeczywistej przeważającej działalności skarżącej, NSA oddalił skargę kasacyjną ZUS.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie stanu faktycznego w postępowaniach administracyjnych, weryfikacja danych z rejestrów urzędowych, stosowanie przepisów o wsparciu przedsiębiorców w sytuacjach kryzysowych, interpretacja przepisów rozporządzeń wykonawczych w kontekście KPA.
Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia ze składek ZUS w związku z COVID-19, ale zasady interpretacji przepisów i postępowania dowodowego mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (1)
Czy organ weryfikujący spełnienie warunku prowadzenia określonego rodzaju przeważającej działalności gospodarczej na potrzeby zwolnienia ze składek ZUS w związku z COVID-19 może ograniczyć się wyłącznie do danych zawartych w rejestrze REGON, czy też ma obowiązek zweryfikować rzeczywisty charakter działalności strony, jeśli dane te są kwestionowane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ nie może ograniczyć się wyłącznie do danych z rejestru REGON, lecz ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i zweryfikować rzeczywisty charakter działalności strony, jeśli dane w rejestrze są wątpliwe lub kwestionowane przez stronę, zgodnie z przepisami KPA.
Uzasadnienie
NSA uznał, że § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 wskazuje rejestr REGON jako środek dowodowy, ale nie wyłącza stosowania innych dowodów zgodnie z KPA. Zasada sprawiedliwości proceduralnej i celowość przepisów o wsparciu przedsiębiorców wymagają ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, a nie polegania wyłącznie na danych z rejestru, które mogą być nieaktualne lub nieprawdziwe.
Przepisy (8)
Główne
rozporządzenie COVID-19 art. 10 § 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19
Przepis ten wskazuje rejestr REGON jako środek dowodowy do ustalenia przeważającej działalności, ale nie wyłącza stosowania innych dowodów zgodnie z KPA w przypadku wątpliwości co do danych z rejestru.
Pomocnicze
k.p.a. art. 75 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 180
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.u.s. art. 123
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
ustawa COVID-19 art. 31zy § 1, 4, 5
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie może ograniczyć się do danych z rejestru REGON przy weryfikacji przeważającej działalności gospodarczej, jeśli strona kwestionuje te dane i przedstawia dowody na rzeczywisty charakter działalności.
Odrzucone argumenty
Zarzuty ZUS dotyczące naruszenia prawa materialnego (błędna wykładnia § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19) i prawa procesowego (art. 7-10, 79 § 1, 107 § 1 i 3 k.p.a.) okazały się niezasadne.
Godne uwagi sformułowania
organ nie może poprzestać na ustaleniach dokonanych w oparciu o informacje zawarte w rejestrze REGON, lecz powinien ustalić jaki był rzeczywisty przeważający przedmiot działalności skarżącego • zasada sprawiedliwości proceduralnej • nie może budzić wątpliwości, że jednym z podstawowych środków gwarantujących sprawiedliwy rezultat postępowania są - na gruncie procedury administracyjnej - reguły prowadzenia postępowania dowodowego • nie jest dopuszczalne takie rozumienie § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19, które ogranicza możliwość ustalenia spełnienia przesłanki "przeważającej działalności" tylko do jednego środka dowodowego, mianowicie rejestru REGON.
Skład orzekający
Piotr Pietrasz
przewodniczący
Bogdan Fischer
członek
Marek Sachajko
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w postępowaniach administracyjnych, weryfikacja danych z rejestrów urzędowych, stosowanie przepisów o wsparciu przedsiębiorców w sytuacjach kryzysowych, interpretacja przepisów rozporządzeń wykonawczych w kontekście KPA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwolnienia ze składek ZUS w związku z COVID-19, ale zasady interpretacji przepisów i postępowania dowodowego mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu wsparcia przedsiębiorców w trudnych czasach pandemii i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy wykonawcze w kontekście ogólnych zasad postępowania administracyjnego, podkreślając znaczenie dowodów i sprawiedliwości proceduralnej.
“ZUS nie może ignorować rzeczywistej działalności firmy – kluczowe orzeczenie w sprawie zwolnień ze składek COVID.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.