Orzeczenie · 2026-02-12

I GSK 1566/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-12
NSAAdministracyjneŚredniansa
umorzenie postępowaniaśmierć stronykoszty egzekucyjnerozłożenie na ratyprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjnenastępstwo prawne

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie o rozłożeniu na raty należności z tytułu kosztów egzekucyjnych. W trakcie postępowania przed NSA, organ poinformował o śmierci skarżącej. Urząd Stanu Cywilnego potwierdził zgon strony. Sąd, powołując się na art. 161 § 1 pkt 2 w związku z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił umorzyć postępowanie. Uzasadniono to tym, że przedmiotem postępowania było rozłożenie na raty kosztów egzekucyjnych, co jest instytucją ściśle związaną z osobą zobowiązanego i jego indywidualną sytuacją finansową. W prawie administracyjnym nie ma generalnej zasady następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym, które nie podlegają dziedziczeniu na zasadach kodeksu cywilnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Ponieważ sprawa dotyczyła indywidualnych praw i obowiązków zmarłej strony, sąd uznał, że postępowanie powinno zostać umorzone.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku śmierci strony, gdy przedmiotem sprawy są prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, gdzie przedmiotem jest indywidualna sytuacja strony, np. rozłożenie na raty należności.

Zagadnienia prawne (1)

Czy w przypadku śmierci strony w toku postępowania sądowoadministracyjnego, gdy przedmiotem postępowania są prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego, sąd powinien umorzyć postępowanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd powinien umorzyć postępowanie.

Uzasadnienie

W przypadku śmierci strony, sąd zawiesza postępowanie (art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), chyba że przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego (art. 124 § 3 p.p.s.a.). W takiej sytuacji sąd umarza postępowanie (art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Prawa i obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym, w tym dotyczące rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych, są ściśle związane z osobą zobowiązanego i nie podlegają dziedziczeniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Umorzono postępowanie
Umorzono postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z powodu śmierci strony.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 64f

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Organ egzekucyjny, ze względu na ważny interes zobowiązanego, może rozłożyć na raty zapłatę przypadających na jego rzecz kosztów egzekucyjnych. Instytucja ta jest ściśle powiązana z osobą zobowiązanego.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 124 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 124 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 59 § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 59 § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 1 § 26

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedmiot postępowania w sprawie rozłożenia na raty kosztów egzekucyjnych odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych ze zmarłą stroną, co uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

Prawa i obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym nie podlegają dziedziczeniu na zasadach określonych w kodeksie cywilnym. • Instytucja rozłożenia na raty jest ściśle powiązana z osobą zobowiązanego.

Skład orzekający

Małgorzata Grzelak

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w przypadku śmierci strony, gdy przedmiotem sprawy są prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie przedmiotem jest indywidualna sytuacja strony, np. rozłożenie na raty należności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje proceduralne konsekwencje śmierci strony w toku postępowania administracyjnego, co jest istotne dla praktyków prawa, choć sam stan faktyczny nie jest nadzwyczajny.

Śmierć strony jako podstawa umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst