I GSK 1488/24

I GSK 1488/24 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2025-01-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Beata Sobocha-Holc /przewodniczący/
Grzegorz Dudar
Michał Kowalski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 2119/24 - Wyrok WSA w Warszawie z 2024-09-24
Skarżony organ
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc Sędzia NSA Michał Kowalski (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Dudar Protokolant asystent sędziego Izabela Kołodziejczyk po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 2119/24 w sprawie ze skargi A. D. na informację Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 czerwca 2024 r. nr OR03-84020-OR0300073/24 w przedmiocie negatywnej oceny przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 września 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2119/24 na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 w związku z art. 14 zlf ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. 2023 r. poz. 225 ze zm., dalej jako: u.z.p.p.r.) w sprawie skargi A. D. na informację Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 czerwca 2024 r. nr OR03-84020-OR0300073/24 w przedmiocie odmowy objęcia przedsięwzięcia wsparciem w pkt 1. stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; w pkt 2. zasądził kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Skarżący w dniu 9 stycznia 2024 r. złożył do ARiMR wniosek o objęcie wsparciem w ramach inwestycji finansowanych ze środków planu rozwojowego Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności (KPO). Wnioskiem objęta była inwestycja budowlana w postaci budowy budynku sortowni warzyw na potrzeby przygotowania do sprzedaży produktów rolnych, zakup sprzętu komputerowego oraz koszty wniosku o dofinansowanie.
Po przeprowadzeniu weryfikacji merytorycznej wniosku stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie wnioskodawcy nie wpisuje się w katalog działalności wspieranych zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 września 2022 r. w sprawie szczegółowego przeznaczenia, warunków i trybu udzielania wsparcia w zakresie przetwarzania lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz. U. z 2022, poz. 1898 z póżn.zm). W związku z powyższym do wnioskodawcy w dniu 8 czerwca 2024 r. wystosowana została informacja o nieobjęciu przedsięwzięcia wsparciem. Zgodnie z raportem wygenerowanym przez Platformę Usług Elektronicznych dokument został doręczony w dniu 12 czerwca 2024 r. o godzinie 20:35.
W dniu 18 czerwca 2024r. skarżący zachowując wynikający z Regulaminu wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności 14 dniowy termin, złożył wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia. W uzasadnieniu swojego stanowiska wnioskodawca wniósł o ponowną ocenę wniosku, podnosząc fakt, że ARiMR oparła odmowę o zapisy regulaminu dotyczące kosztów kwalifikowalnych, z których - zdaniem wnioskodawcy nie wynika wprost - konieczność spełnienia łącznie kosztów budowy sortowni i jej wyposażenia. Informacją z dnia 28 czerwca 2024 r. organ ponownie rozpoznając sprawę podtrzymał w całości stanowisko wyrażone wcześniej w piśmie z 8 czerwca 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 września 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2119/24 stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
W ocenie Sądu I instancji z obowiązujących regulacji nie wynika brak możliwości uzyskania wsparcia przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku lub budowli wchodzących w skład gospodarstwa (w celach wskazanych w rozporządzeniu wykonawczym i regulaminie wyboru) bez jednoczesnego objęcia zakresem wniosku kosztów związanych z niezbędnym wyposażeniem takich budynków, pozwalającym na przygotowanie produktów rolnych do sprzedaży i ich wprowadzanie do obrotu/zbywanie. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że tego typu projekty nie wypełniają celów realizacji dotyczących skracania łańcuchów dostaw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że z treść mających zastosowanie regulacji nie zaprzecza a wręcz wskazuje wprost na możliwość objęcia wsparciem budynków i budowli wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, które są wykorzystywane do wskazanych wyżej celów związanych z produkcją rolną (vide § 1 ust. 6 pkt 1 Regulaminu wyboru). Odnosząc się do wyjaśnień organu Sąd pierwszej instancji wskazał, że z wniosku skarżącego nie wynika, że przyjęte koszty powiązane są bezpośrednio z produkcją podstawową w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2022/2472, co wykluczałoby przedmiotowym budynek jako koszt niekwalifikowalny wymieniony w rozporządzeniu wykonawczym i regulaminie wyboru. Jak wynika bowiem z treści wniosku zamiarem skarżącego jest rozpoczęcie sprzedaży w ramach dostaw bezpośrednich poprzez budowę budynku sortowni, w której odbywał się będzie cały proces przygotowania produktu do sprzedaży. Proces przygotowania produktów rolnych w celu opisanym przez skarżącego w związku z realizacją dostaw bezpośrednich nie wskazuje, wbrew twierdzeniom organu, o zamiarze czy możliwości podejmowania działań w zakresie wytwarzanie płodów ziemi bez poddawania dalszym czynnościom zmieniającym właściwość tych produktów (tj. produkcji podstawowej produktów rolnych). Okoliczności wynikające z oświadczeń skarżącego wskazują zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przeciwne wnioski. Skoro skarżący dotychczas zajmował się produkcją rolną m.in. uprawą warzyw bez wykorzystania takiego budynku, to w oparciu o jego oświadczenia uznał Sąd, że jego dotychczasowa działalność to produkcja podstawowa polegająca na sprzedaży płodów "prosto z pola" do odbiorców hurtowych będących pośrednikami w łańcuchu dostaw płodów rolnych. Zamiar wybudowania budynku w którym odbywał się będzie cały proces przygotowania produktu finalnego bez jednoczesnego wystąpienia o zakup linii produkcyjnych itp. nie wyklucza tym samym takiego projektu ze wsparcia. Wnioskodawca posiadać może bowiem we własnym zakresie stosowne urządzenia czy zasoby ludzkie do dokonania niezbędnych czynności związanych z wprowadzeniem do obrotu danych produktów rolnych.
Sąd pierwszej instancji zalecił aby przy ponownie prowadzonym postępowaniu ARiMR dokonał ponownej oceny przedsięwzięcia z uwzględnieniem przedstawionej przez Sąd oceny prawnej.
W skardze kasacyjnej zaskarżono powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez:
a) brak wyjaśnienia podstawy prawnej, a w szczególności brak wyjaśnienia przyjętego przez Sąd I instancji sposobu wykładni i w konsekwencji nie zastosowania regulacji § 6 Regulaminu wyboru przedsięwzięć, wprowadzonego przez § 4 ust 2 rozporządzenia RM z dnia 5 września 2022 r., albowiem według Sądu I instancji organ nie wydał zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem całokształtu wszystkich okoliczności sprawy dotyczących wnioskowanego wsparcia tym samym organ nie dokonał prawidłowej wykładni i zastosowania obowiązujących przepisów prawa w stanie faktycznym sprawy i tym samym nie rozpoznał należycie wniosku skarżącego stwierdzając, że wymagane dokumenty nie zostały dostarczone, a w konsekwencji niezasadnie odmówił skarżącemu wnioskowanego wsparcia, podczas gdy w rzeczywistości organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów i prawidłowo przepisy zastosował, albowiem organ wskazał jako przyczynę odmowy przyznania pomocy brak spełnienia przez wniosek wymogów określonych w § 2 oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego tzn. komplementarność przedsięwzięcia, tj. budynek wraz z wyposażeniem,
b) pominięcie zgodnego ze stanem faktycznym i prawnym stanowiska organu zawartego w zaskarżonej informacji, poprzez nie przyjęcie przez Sąd sposobu wykładni organu.
Strona przeciwna pismem z dnia 12 grudnia 2024 r. zatytułowanym "odpowiedź na skargę kasacyjną" wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionej podstawy.
W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).
Przystępując do rozważań na tle zarzutu kasacyjnego oraz jego uzasadnienia należy wskazać, że sprowadza się on w gruncie rzeczy do kwestionowania zasadności stanowiska, zgodnie z którym budowa budynku na potrzeby gospodarstwa rolnego bez jednoczesnego wystąpienia o dodatkowe wyposażenie tego budynku jest przedsięwzięciem na które powinno zostać udzielone wsparcie finansowe.
Odnosząc się do tego zagadnienia należy stwierdzić, że zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia wykonawczego wsparcia udziela się na tworzenie lub modernizację miejsc przeznaczonych do przetwarzania, przechowywania lub przygotowania do sprzedaży produktów rolnych, rybołówstwa lub akwakultury, wraz z wyposażeniem stacjonarnych i ruchomych linii produkcyjnych, zakupem nowych maszyn i urządzeń do przetwarzania lub przechowywania tych produktów oraz budową, w tym rozbudową, obiektów infrastruktury wykorzystywanej w procesie przetwarzania tych produktów oraz miejsc przeznaczonych do wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury z przeznaczeniem dla konsumenta końcowego, w tym znajdujących się na terenie gospodarstwa rolnego, na targowiskach i w miejscach obsługi podróżnych, o których mowa w przepisach o drogach publicznych.
Zgodnie natomiast z § 6 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia wykonawczego do kosztów kwalifikowalnych zalicza się: koszty budowy budynków i budowli wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, które są wykorzystywane do przetwarzania, przechowywania, przygotowania do sprzedaży lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury, a zgodnie z pkt 5 koszt zakupu nowych terminali płatniczych do obsługi bezgotówkowej oraz nowego sprzętu komputerowego i oprogramowania lub usługi informatycznej dotyczącej sprzedaży na odległość produktów rolnych, spożywczych, rybołówstwa lub akwakultury. Podobne unormowanie w zakresie budynków zawiera również Regulamin wyboru, gdzie w § 1 ust. 6 pkt 1) jako koszt kwalifikowalny wskazano koszty: budowy budynków i budowli wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, które są wykorzystywane do przetwarzania, przechowywania, przygotowania do sprzedaży lub wprowadzania do obrotu produktów rolnych, spożywczych rybołówstwa lub akwakultury. Produkcją podstawową produktów rolnych jest wytwarzanie płodów ziemi i produktów pochodzących z chowu zwierząt wymienionych w załączniku I do Traktatu, bez poddawania ich jakiemukolwiek dalszym czynnościom zmieniającym właściwości tych produktów (art. 2 pkt 44 rozporządzenia Komisji (UE) 2022/2472 Dz.U.UE.L.2022.327.1 z dnia 21.12.2022r.).
Z obowiązujących regulacji nie wynika brak możliwości uzyskania wsparcia przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku lub budowli wchodzących w skład gospodarstwa (w celach wskazanych w rozporządzeniu wykonawczym i regulaminie wyboru) bez jednoczesnego objęcia zakresem wniosku kosztów związanych z niezbędnym wyposażeniem takich budynków, pozwalającym na przygotowanie produktów rolnych do sprzedaży i ich wprowadzanie do obrotu/zbywanie. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że tego typu projekty nie wypełniają celów realizacji dotyczących skracania łańcuchów dostaw.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołane przepisy prawa wprost wskazują na możliwość objęcia wsparciem budynków i budowli wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, które są wykorzystywane do wskazanych wyżej celów związanych z produkcją rolną. Zamiarem skarżącego jest rozpoczęcie sprzedaży w ramach dostaw bezpośrednich poprzez budowę budynku sortowni, w której odbywał się będzie cały proces przygotowania produktu do sprzedaży. Okoliczności sprawy wskazują, że wnioskodawca zajmuje się produkcją rolną, a zatem jego dotychczasowa działalność to produkcja podstawowa polegająca na sprzedaży płodów prosto z pola do odbiorców hurtowych będących pośrednikami w łańcuchu dostaw płodów rolnych. Zamiar wybudowania budynku w którym odbywał się będzie cały proces przygotowania produktu finalnego ( sortowanie wg jakości czy wagi, odpowiednie pakowanie) bez jednoczesnego wystąpienia o zakup linii produkcyjnych itp. nie wyklucza tym samym takiego projektu ze wsparcia finansowego.
Tym samym za chybione należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) p.p.s.a w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że jedynie niezajęcie przez sąd pierwszej instancji stanowiska co do zarzutów mających znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, może prowadzić do stwierdzenia, że doszło do istotnego naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., co z kolei mogłoby skutkować uchyleniem zaskarżonego wyroku z tego powodu (por. np. wyrok NSA z 17 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1683/17). Nadto wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a. zasadniczo wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny, co tworzy po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w rozpoznawanej sprawie uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wzorcowi formalnemu określonemu w art. 141 § 4 P.p.s.a., pozwalając na odtworzenie toku myślowego sądu i kontrolę instancyjną orzeczenia. Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, WSA wyjaśnił podstawy prawne dokonanej oceny prawnej, a to, że jest ona inna od oczekiwań strony nie świadczy o wadliwości uzasadnienia.
Sąd I instancji w sposób jasny odniósł się do spornej kwestii oraz przedstawił motywy rozstrzygnięcia, dając temu wraz w uzasadnieniu wyroku. To, że wnoszący skargę kasacyjną nie zgadza się z zajętym przez Sąd I instancji stanowiskiem nie oznacza, że doszło do naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. i to naruszenia mającego wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 76 ustawy o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027, oddalił skargę kasacyjną.