I GSK 1372/22

I GSK 1372/22 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Joanna Salachna /sprawozdawca/
Piotr Kraczowski
Piotr Pietrasz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Środki unijne
Sygn. powiązane
V SA/Wa 4137/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-01-13
Skarżony organ
Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 148 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz Sędzia NSA Joanna Salachna (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4137/21 w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 czerwca 2021 r. nr DIR-IX.025.7.2021.DW.1 w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej 1. postanawia sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 4137/21 w ten sposób, ze w miejsce "Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju" wpisać "Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej"; 2. oddala skargę kasacyjną; 3. zasądza od P. Sp. z o.o. w likwidacji w W. na rzecz Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) wyrokiem z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt V SA/Wa 4137/21 oddalił skargę P. Sp. z o.o. w W. (dalej: skarżąca lub spółka) na postanowienie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej (dalej: organ lub Minister) z dnia 28 czerwca 2021 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła spółka, w której zaskarżyła orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), zarzucono:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z w art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) mające wpływ na wynik sprawy przez bezzasadne oddalenie skargi i uznanie, że skarżąca nie dochowała jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 k.p.a. oraz uznanie, że dochowanie ww. terminu ma znaczenie dla wznowienia postępowania, podczas zachowania miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy organ nie może wznowić postępowania z urzędu;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. mające wpływ na wynik sprawy przez bezzasadne oddalenie skargi, a to na skutek wadliwego przyjęcia, że przed wydaniem kwestionowanej decyzji PARP nie istniał dowód, na których powołuje się strona, w sytuacji gdy strona we wniosku o wznowienie postępowania, powołała się na nieznane organowi okoliczności (a nie dowód): prawidłowość działania e-usług objętych dofinansowanym projektem, w szczególności możliwość automatycznego układania p., a co ma o tyle istotne znaczenie, iż strona skarżąca na skutek błędnego doręczenia decyzji nr DK/88/2018 z 25 czerwca 2018 r. została pozbawiona możliwości złożenia odwołania i zbadanie ww. okoliczności w administracyjnym toku instancji;
3. art. 141 § 4 p.p.s.a. mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędne wskazanie w uzasadnieniu wyroku, że przywołana przesłanka wznowienia postępowania, czyli nowa okoliczność faktyczna (twierdzenia strony) - wciąż ma charakter hipotetyczny, w sytuacji gdy organ I oraz II instancji nie zbadał wystąpienia przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a strona uprawdopodobniła jej wystąpienie.
W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Wniesiono też o zasądzenie kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenia oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) rozpoznając sprawę związany był granicami skargi kasacyjnej, czyli wnioskami skargi kasacyjnej i jej podstawami.
Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia NSA.
Skarga kasacyjna w rozpoznawanej sprawie została oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia prawa procesowego. W kontekście zgłoszonych zarzutów oraz sposobu w jaki je uzasadniono wskazania wymaga, że według art. 174 pkt 2 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, tylko jedynie weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym mowa należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem przepisom postępowania stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać zarówno z przedstawieniem na czym konkretnie w danej sprawie polegało naruszenie, jak i z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy (zapadłe rozstrzygnięcie).
Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia bezskuteczny okazał się zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. (zawarty w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej), ponieważ nie poddawał się ocenie merytorycznej. Jest on wadliwy konstrukcyjnie oraz brak jest jego uzasadnienia.
Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Przywołana regulacja proceduralna reguluje zatem wymogi uzasadnienia. Należy podkreślić, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie oraz gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. II FPS 8/09; wyrok NSA z 20 sierpnia 2009r., sygn. II FSK 568/08; dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez Sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. W ocenianym zarzucie zaś skarżąca kasacyjnie nie wskazuje na ewentualne wady uzasadnienia, o których mowa wyżej, a powołuje się na - jej zdaniem - błędne stanowisko Sądu I instancji, że twierdzenie strony w przedmiocie istnienia nowej okoliczności faktycznej ma charakter hipotetyczny. Ponadto, jak już wskazano, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej brak jest jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
Niezasadny jest zarzut sformułowany w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej.
Odnosząc się do stanowiska zaprezentowanego w skardze kasacyjnej wyjaśnić trzeba, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpatrywania wniosku o wznowienie postępowania, organ musi ustalić, czy wniosek taki został złożony w przewidzianym prawem terminie. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Należy podkreślić, że stwierdzenie przez organ, że żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., stanowi przeszkodę dla wznowienia postępowania i zmusza organ do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., to jest do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Organ na etapie badania dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania nie jest uprawniony do badania, czy w sprawie zachodzi któraś z przesłanek wznowienia postępowania. Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.
Z okoliczności faktycznych sprawy, których skarżąca kasacyjnie nie kwestionuje, wynika, że organ wystąpił do strony o wskazanie terminu, w którym dowiedziała się ona o okolicznościach, które w jej ocenie stanowią podstawę do wznowienia postępowania. W odpowiedzi spółka nie wskazała terminu, stwierdzając że miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przewidziany w art. 148 § 1 k.p.a. nie ma charakteru kategorycznego. W realiach sprawy Sąd I instancji prawidłowo zatem uznał, że skarżąca, pomimo ciążącego na niej obowiązku - ani we wniosku o wznowienie postępowania, ani w odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie organu - nie wskazała daty, w której dowiedziała się o okolicznościach, które w jej ocenie stanowią podstawę do wznowienia postępowania. Zachodziła więc przesłanka odmowy wznowienia postępowania.
W takim stanie, niezależnie od oceny merytorycznej, skutku nie mógł odnieść zarzut zawarty w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Zauważyć także trzeba, że wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji rozpoznając sprawę odniósł się do podnoszonej przez nią kwestii powołania się na nowe okoliczności faktyczne, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (v. s. 11 uzasadnienia zaskarżonego kasacyjnie orzeczenia). Były one hipotetyczne, gdyż miał je dopiero potwierdzić postulowany przez stronę dowód z opinii biegłego. Wywód WSA dotyczący postulowanego dowodu wskazywał dodatkowo, że nie istniał on w dacie wydania decyzji.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O zasądzeniu kosztów postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1860).
Na podstawie art. 156 § 1 i § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował sentencję wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie oczywistej omyłki wskazanej w niej nazwy organu.