I GSK 1341/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą określenia wymogów dla projektów budżetu obywatelskiego. Sąd pierwszej instancji uznał, że uchwała nie narusza prawa, jednak NSA, uchylając ten wyrok, stwierdził nieważność uchwały. Kluczowym zarzutem było naruszenie art. 5a ustawy o samorządzie gminnym poprzez wprowadzenie przez Radę Miasta wymogów takich jak podanie adresu zameldowania, numeru PESEL, numeru telefonu, daty urodzenia czy wieku, zarówno dla projektodawców, jak i głosujących. NSA uznał, że takie wymogi wykraczają poza kompetencje rady gminy, ograniczają prawa mieszkańców do udziału w konsultacjach i naruszają zasadę równości głosowania. Dodatkowo, NSA odniósł się do naruszenia zasady minimalizacji danych osobowych wynikającej z RODO, wskazując, że podawanie numeru PESEL nie jest niezbędne do weryfikacji miejsca zamieszkania. Sąd podkreślił, że organy władzy publicznej muszą działać ściśle w granicach prawa, a przekroczenie kompetencji stanowi istotne naruszenie skutkujące nieważnością uchwały. W konsekwencji, NSA uchylił zaskarżony wyrok i stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących konsultacji społecznych w ramach budżetu obywatelskiego, wymogów dotyczących danych osobowych w procedurach samorządowych oraz zasady równości głosowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o samorządzie gminnym i RODO w kontekście budżetu obywatelskiego. Może mieć zastosowanie do innych form konsultacji społecznych lub procedur wymagających udziału mieszkańców.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wymogi dotyczące podania adresu zameldowania, numeru PESEL, numeru telefonu, daty urodzenia lub wieku przy głosowaniu w budżecie obywatelskim stanowią naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym i RODO?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie wymogi stanowią istotne naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym (art. 5a ust. 1, 3, 7) oraz zasady minimalizacji danych osobowych wynikającej z RODO, ponieważ wykraczają poza kompetencje rady gminy, ograniczają prawa mieszkańców do udziału w konsultacjach i naruszają zasadę równości głosowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że przepisy dotyczące konsultacji społecznych w ramach budżetu obywatelskiego nie pozwalają na wprowadzanie warunków ograniczających prawa mieszkańców, takich jak wymóg podania zameldowania czy PESEL. Podkreślono, że kompetencja rady gminy ogranicza się do określenia zasad i trybu konsultacji, a nie do ustalania kategorii podmiotów uprawnionych czy zbierania nadmiernych danych osobowych.
Czy podawanie numeru PESEL jest niezbędne do weryfikacji miejsca zamieszkania mieszkańca w kontekście konsultacji społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podawanie numeru PESEL nie jest niezbędne do weryfikacji miejsca zamieszkania i stanowi naruszenie zasady minimalizacji danych osobowych (adekwatności) wynikającej z RODO.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że numer PESEL w żaden sposób nie określa miejsca zamieszkania danej osoby, a jego żądanie wykracza poza zakres danych niezbędnych do realizacji celu przetwarzania, jakim jest ustalenie miejsca zamieszkania.
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca różne kryteria oceny ważności głosów dla osób głosujących tradycyjnie i elektronicznie narusza zasadę równości głosowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wprowadzenie różnych kryteriów oceny ważności głosów, np. w oparciu o adres zameldowania dla głosujących elektronicznie, a brak takiego wymogu dla głosujących tradycyjnie, narusza zasadę równości głosowania.
Uzasadnienie
NSA uznał, że różnicowanie kryteriów oceny ważności głosów w zależności od formy głosowania stanowi naruszenie zasady równości głosowania i przekroczenie kompetencji ustawowych rady gminy.
Czy wyrok NSA o sygn. akt I GSK 1193/20 ma moc wiążącą w zakresie oceny materialnoprawnej uchwały?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, NSA uznał, że w zakresie, w jakim wypowiedział się w powoływanym wyroku, nastąpiła powaga rzeczy osądzonej, a sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretował zakres tej powagi.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że wyrok sądu prawomocny ma moc wiążącą co do przedmiotu rozstrzygnięcia, a w poprzedniej sprawie NSA oceniał materialnoprawne aspekty uchwały, a nie tylko terminowość wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. Wyrok należy traktować jako całość, obejmującą zarówno sentencję, jak i uzasadnienie.
Przepisy (12)
Główne
u.s.g. art. 5a § ust. 1, 2, 3 i 7
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Przepis art. 5a ust. 1 i 2 u.s.g. stanowi upoważnienie do wydania aktu prawa miejscowego określającego zasady i tryb konsultacji z mieszkańcami. Norma ta nie pozwala na wprowadzanie warunków ograniczających prawa do udziału w konsultacjach ani na ustalanie kategorii podmiotów uprawnionych. Wymogi dotyczące zameldowania, PESEL, numeru telefonu, daty urodzenia czy wieku wykraczają poza te kompetencje.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutek uwzględnienia skargi o stwierdzenie nieważności aktu lub czynności.
Pomocnicze
u.s.g. art. 93 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dotyczy terminu wydania rozstrzygnięcia nadzorczego.
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
Definicja miejsca zamieszkania osoby fizycznej.
p.p.s.a. art. 171
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący powagi rzeczy osądzonej.
p.p.s.a. art. 183 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania skargi kasacyjnej i przyczyny nieważności postępowania.
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 188
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie skargi kasacyjnej i uchylenie zaskarżonego wyroku.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 203 § pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymogi dotyczące zameldowania, PESEL, numeru telefonu, daty urodzenia i wieku naruszają przepisy ustawy o samorządzie gminnym (art. 5a) i RODO. • Różnicowanie kryteriów oceny ważności głosów dla głosujących tradycyjnie i elektronicznie narusza zasadę równości głosowania. • Żądanie numeru PESEL nie jest niezbędne do weryfikacji miejsca zamieszkania i narusza zasadę minimalizacji danych. • Wyrok NSA o sygn. akt I GSK 1193/20 ma moc wiążącą w zakresie oceny materialnoprawnej uchwały.
Odrzucone argumenty
Argumentacja WSA, że uchwała nie narusza prawa. • Argumentacja Miasta o umorzeniu postępowania z uwagi na uchylenie uchwały. • Argumentacja WSA o braku powagi rzeczy osądzonej w zakresie materialnoprawnym.
Godne uwagi sformułowania
Wskazać należy, że organ uchwałodawczy związany jest normą kompetencyjną zawartą w ustawie, a norma ta nie pozwala na wprowadzenie jakiegokolwiek warunku, zróżnicowania mieszkańców gminy, które ograniczałby ich prawa do wzięcia udziału w konsultacjach. • Na kwalifikację danej osoby jako mieszkańca konkretnej gminy nie wpływa w żaden sposób jej wiek, związana z nim zdolność do czynności prawnych, pozbawienie praw publicznych czy też brak zameldowania. • Orzecznictwo sądowoadministracyjne jednoznacznie stwierdza, że podawanie numeru PESEL nie znajduje uzasadnienia prawnego, a dodanie go jako jednego z wymogów dopuszczających do uczestniczenia w konsultacjach wykracza poza granice przyznanych radzie przez ustawodawcę kompetencji. • Wyrok składa się natomiast z dwóch części: sentencji i uzasadnienia będącego jej rozszerzeniem, a co za tym idzie wyrok należy traktować jako całość.
Skład orzekający
Bogdan Fischer
przewodniczący
Paweł Janusz Lewkowicz
sprawozdawca
Piotr Pietrasz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących konsultacji społecznych w ramach budżetu obywatelskiego, wymogów dotyczących danych osobowych w procedurach samorządowych oraz zasady równości głosowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów ustawy o samorządzie gminnym i RODO w kontekście budżetu obywatelskiego. Może mieć zastosowanie do innych form konsultacji społecznych lub procedur wymagających udziału mieszkańców.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu partycypacji obywatelskiej i ochrony danych osobowych w kontekście samorządowym, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie zarówno prawników, jak i obywateli.
“Czy wymóg podania PESEL przy głosowaniu na budżet obywatelski jest legalny? NSA odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 360 PLN
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.