I GSK 1153/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej S. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego ARiMR w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2019 rok. Rolnik kwestionował ustalenie powierzchni kwalifikującej się do płatności, twierdząc, że został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu i nie otrzymał niezbędnych pouczeń oraz dokumentów (ortofotomap, raportów z kontroli). Sąd pierwszej instancji uznał, że rolnik miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do dowodów, a pomiary powierzchni dokonane przez organ administracji były prawidłowe. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, potwierdził stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o przyznanie płatności rolno-środowiskowych obowiązują odmienne zasady niż w postępowaniu administracyjnym, a ciężar przedstawienia dowodów spoczywa na wnioskodawcy. NSA stwierdził, że pełnomocnik skarżącego miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się, ale z tej możliwości nie skorzystał. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym pozbawienia czynnego udziału i braku pouczeń, zostały uznane za nieuzasadnione. Sąd wskazał, że ustalenia powierzchni dokonano na podstawie ortofotomap i protokołów kontroli, a wyliczenie płatności, w tym pomniejszenia wynikające z przekroczenia dopuszczalnych różnic powierzchniowych (art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014), było prawidłowe. Zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 19a ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, również nie znalazły potwierdzenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, zasądzając od skarżącego koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu o przyznanie płatności rolnych oraz zasad ustalania powierzchni kwalifikującej się do płatności i pomniejszeń.
Dotyczy specyficznych przepisów Ustawy PROW 2014-2020 i rozporządzeń wykonawczych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ administracji publicznej zapewnił skarżącemu czynny udział w postępowaniu i umożliwił mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, skarżący miał możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do dowodów, jednak z tej możliwości nie skorzystał.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji i NSA uznały, że pełnomocnik skarżącego miał dostęp do akt sprawy i został powiadomiony o możliwości wypowiedzenia się, co potwierdzają dokumenty z akt sprawy. Brak skorzystania z tej możliwości obciąża stronę.
Czy ustalenie powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) i wynikające z tego pomniejszenie płatności było zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie powierzchni i pomniejszenie płatności było zgodne z przepisami, w tym art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014.
Uzasadnienie
NSA potwierdził, że pomiary powierzchni dokonane przez organ administracji na podstawie ortofotomap były prawidłowe, a różnica między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną uzasadniała pomniejszenie płatności zgodnie z rozporządzeniem.
Czy organ administracji miał obowiązek udzielić skarżącemu niezbędnych pouczeń co do stanu faktycznego i prawnego, mimo braku wniosku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 3 Ustawy PROW 2014-2020, obowiązek udzielenia pouczeń powstaje na żądanie strony.
Uzasadnienie
Ustawa PROW 2014-2020 ograniczyła stosowanie ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym obowiązek udzielania pouczeń, do sytuacji, gdy strona o to wystąpi.
Przepisy (18)
Główne
rozporządzenie nr 640/2014 art. 19 § ust. 1
Rozporządzenie (UE) nr 640/2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatność bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Określa zasady pomniejszania płatności w przypadku stwierdzenia, że obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przekracza obszar zatwierdzony.
rozporządzenie nr 640/2014 art. 19a § ust. 1
Rozporządzenie (UE) nr 640/2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatność bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Reguluje konsekwencje stwierdzenia, że obszar zgłoszony do celów systemów pomocy przekracza obszar zatwierdzony.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie art. 2 § ust. 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
Błędna wykładnia polegająca na przyjęciu, że działka nie leżąca na obszarze Natura 2000 powinna być liczona do powierzchni deklarowanej w ramach wariantu 4.5.
Pomocnicze
Ustawa PROW 2014-2020 art. 27 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu i umożliwienia wypowiedzenia się co do dowodów powstaje na żądanie strony.
Ustawa PROW 2014-2020 art. 27 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
Obowiązek udzielenia stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych powstaje na żądanie strony.
rozporządzenie nr 1306/2013
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013
rozporządzenie nr 640/2014 art. 18 § ust. 6
Rozporządzenie (UE) nr 640/2014 uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatność bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
Dotyczy wyliczenia płatności.
p.p.s.a. art. 173 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1) lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy przeprowadzania dowodów w postępowaniu sądowym, ale jego stosowanie w NSA jest ograniczone.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
k.p.a. art. 37 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 79a
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie stosuje się w postępowaniu o przyznanie płatności.
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Nie stosuje się w postępowaniu o przyznanie płatności.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Pozbawienie skarżącego czynnego udziału w postępowaniu. • Nieudzielenie skarżącemu niezbędnych pouczeń. • Błędna wykładnia § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. • Niewłaściwe zastosowanie art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014.
Godne uwagi sformułowania
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. • W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. • W orzecznictwie przyjęto, że takie ograniczenie zasady informowania w tym przypadku jest dopuszczalne, wynika bowiem 'z charakteru przyznawanych środków, które są przyznawane bezzwrotnie, jeśli beneficjenci zrealizują warunki pomocy.'
Skład orzekający
Bogdan Fischer
przewodniczący sprawozdawca
Michał Kowalski
członek
Piotr Kraczowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu o przyznanie płatności rolnych oraz zasad ustalania powierzchni kwalifikującej się do płatności i pomniejszeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Ustawy PROW 2014-2020 i rozporządzeń wykonawczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych i materialnych związanych z przyznawaniem płatności rolnych, co jest istotne dla rolników i ich doradców.
“Rolnik walczył o płatności rolne, ale sąd przypomniał: "Ciężar dowodu spoczywa na Tobie!"”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.