I GSK 1057/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy od wyroku WSA w Bydgoszczy, który uchylił decyzję organu odmawiającą zwrotu należności celnych. Głównym zarzutem organu było naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów, w szczególności art. 121 ust. 1 lit. a) i ust. 3 UKC zamiast art. 236 ust. 2 WKC. Organ argumentował, że UKC nie powinien być stosowany do zdarzeń sprzed jego wejścia w życie, powołując się na zasadę zakazu działania prawa wstecz (art. 2 Konstytucji RP). Spółka nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną. NSA oddalił skargę, podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że w sytuacji braku przepisów przejściowych w UKC, należy stosować reguły intertemporalne, które zazwyczaj faworyzują bezpośrednie działanie nowego prawa, zwłaszcza gdy jest ono korzystniejsze dla strony. NSA stwierdził, że art. 121 ust. 3 UKC, który zawiesza bieg terminu na złożenie wniosku o zwrot należności celnych w przypadku odwołania, powinien być zastosowany, ponieważ termin trzyletni nie upłynął przed wejściem w życie UKC. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa NSA i TK w kwestii retrospektywności prawa. W konsekwencji, skarga kasacyjna organu została oddalona jako bezzasadna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów intertemporalnych w prawie celnym, stosowanie nowych przepisów do zdarzeń powstałych przed ich wejściem w życie, zasada zakazu działania prawa wstecz.
Dotyczy specyficznej sytuacji przejścia z Wspólnotowego Kodeksu Celnego na Unijny Kodeks Celny i wniosków o zwrot należności celnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy Unijnego Kodeksu Celnego (UKC), w szczególności art. 121 ust. 3, mogą być stosowane do wniosku o zwrot należności celnych, jeśli zdarzenie (uiszczenie należności) miało miejsce przed wejściem w życie UKC, a termin na złożenie wniosku nie upłynął?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy UKC, w tym art. 121 ust. 3, mogą być stosowane do wniosków o zwrot należności celnych, jeśli są one korzystniejsze dla strony i termin trzyletni nie upłynął przed wejściem w życie UKC.
Uzasadnienie
NSA uznał, że w braku przepisów przejściowych w UKC, należy stosować reguły intertemporalne faworyzujące nowe prawo, jeśli jest ono korzystniejsze. Art. 121 ust. 3 UKC, zawieszający bieg terminu na złożenie wniosku w przypadku odwołania, ma zastosowanie, gdyż termin nie upłynął przed wejściem w życie UKC, co nie narusza zakazu działania prawa wstecz.
Czy stosowanie przepisów Unijnego Kodeksu Celnego (UKC) do wniosku o zwrot należności celnych, który powstał przed wejściem w życie UKC, narusza zasadę zakazu działania prawa wstecz (art. 2 Konstytucji RP)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, stosowanie korzystniejszych przepisów nowego prawa do trwających stosunków prawnych, które nie zakończyły się przed wejściem w życie nowego prawa, nie stanowi naruszenia zasady zakazu działania prawa wstecz (retroakcji właściwej), a jest przykładem retrospektywności.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że zasada zakazu działania prawa wstecz dotyczy sytuacji, gdy nowe prawo nakazuje stosowanie do zdarzeń, które miały miejsce przed jego wejściem w życie i z którymi prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych. Stosowanie nowego prawa do trwających stosunków prawnych (retrospektywność) jest dopuszczalne i nie jest objęte zakazem.
Przepisy (9)
Główne
UKC art. 121 § 1 lit. a)
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny
UKC art. 121 § 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
WKC art. 236 § 1
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny
WKC art. 236 § 2
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
P.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
UKC art. 44
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające Unijny Kodeks Celny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów Unijnego Kodeksu Celnego (UKC) do wniosku o zwrot należności celnych, gdy termin trzyletni nie upłynął przed wejściem w życie UKC i przepisy UKC są korzystniejsze dla strony. • Zawieszenie biegu terminu na złożenie wniosku o zwrot należności celnych na podstawie art. 121 ust. 3 UKC w przypadku odwołania. • Stosowanie nowego prawa do trwających stosunków prawnych (retrospektywność) nie narusza zasady zakazu działania prawa wstecz.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów UKC zamiast WKC do zdarzeń sprzed wejścia w życie UKC. • Stosowanie UKC narusza zasadę zakazu działania prawa wstecz (art. 2 Konstytucji RP). • Pominięcie woli prawodawcy unijnego poprzez zastosowanie art. 121 ust. 3 UKC.
Godne uwagi sformułowania
Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw zastosowaniu go przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne. • W sytuacji, gdy ustawa zmieniająca nie zawiera odmiennych unormowań intertemporalnych, kwestia międzyczasowa jest rozstrzygnięta na korzyść bezpośredniego stosowania ustawy nowej, zarówno do stosunków nowo powstałych, jak i tych, które trwając w momencie wejścia w życie nowelizacji nawiązały się wcześniej. • Regulacja intertemporalna (zwana retrospektywnością), polegająca na nakazie zastosowania nowego prawa do stosunków prawnych (stosunków procesowych), które wprawdzie zostały nawiązane pod rządami dawnych przepisów, ale wówczas nie zostały jeszcze zrealizowane wszystkie istotne elementy tych stosunków, nie jest objęta wynikającym z art. 2 Konstytucji RP zakazem wstecznego działania prawa.
Skład orzekający
Joanna Salachna
przewodniczący
Małgorzata Bejgerowska
sprawozdawca
Małgorzata Grzelak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie celnym, stosowanie nowych przepisów do zdarzeń powstałych przed ich wejściem w życie, zasada zakazu działania prawa wstecz."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejścia z Wspólnotowego Kodeksu Celnego na Unijny Kodeks Celny i wniosków o zwrot należności celnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych i stosowania prawa wstecz, co jest istotne dla praktyków prawa celnego i podatkowego.
“Prawo celne: Kiedy nowe przepisy działają wstecz? NSA wyjaśnia zasady intertemporalne.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.