I GSK 1012/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący G.S. złożył skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 16 kwietnia 2025 r. (sygn. akt I GSK 536/22). Jako podstawę wznowienia wskazał wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 lutego 2025 r. w sprawie C-277/24 (Adjak), który opublikowano 22 kwietnia 2025 r., a także art. 271 pkt 2 p.p.s.a. z powodu nieważności, twierdząc, że był pozbawiony możliwości działania w postępowaniu, mimo że wynik sprawy dotyczył jego interesu prawnego (odpowiedzialność solidarna). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym, stwierdził, że choć termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania został zachowany (wpływ wyroku TSUE nastąpił 22 kwietnia 2025 r., a skargę wniesiono 22 lipca 2025 r.), to skarga nie została oparta na ustawowej podstawie wznowienia. Sąd podkreślił, że instytucja wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny i wymaga ścisłej interpretacji przesłanek. Wyrok TSUE w sprawie C-277/24 dotyczył interpretacji art. 273 dyrektywy VAT w związku z art. 325 ust. 1 TFUE, prawa do obrony i zasady proporcjonalności. Trybunał orzekł, że osoba trzecia, która może zostać pociągnięta do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe osoby prawnej, nie może być stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec tej osoby prawnej w celu ustalenia jej zobowiązania podatkowego, ale musi mieć możliwość skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych w ramach postępowania w sprawie odpowiedzialności solidarnej. NSA uznał, że wyrok TSUE nie daje skarżącemu podstawy do skutecznego żądania wznowienia postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem NSA z 16 kwietnia 2025 r., ponieważ dotyczył on możliwości kwestionowania ustaleń w ramach postępowania w sprawie jego solidarnej odpowiedzialności, a nie postępowania w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego spółki N. Sąd przywołał również orzecznictwo krajowe (w tym wyrok TK SK 32/07), które potwierdza brak interesu prawnego osób ponoszących potencjalnie odpowiedzialność za zaległości podatkowe podatnika w uczestniczeniu w postępowaniu dotyczącym decyzji wymiarowej. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. i orzekł o zwrocie wpisu od skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w oparciu o orzeczenia TSUE, a także zakresu prawa do udziału w postępowaniu podatkowym dla osób trzecich.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wyrok TSUE dotyczy odrębnego postępowania (odpowiedzialność solidarna) od postępowania, którego wznowienie jest żądane (weryfikacja zgłoszenia celnego).
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej może stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli dotyczy on prawa do udziału osoby trzeciej w postępowaniu podatkowym, a nie samego postępowania, w którym zapadł prawomocny wyrok?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TSUE nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, jeśli dotyczy on możliwości kwestionowania ustaleń w ramach postępowania w sprawie odpowiedzialności solidarnej, a nie postępowania głównego, w którym zapadł prawomocny wyrok.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że wyrok TSUE C-277/24, choć dotyczy prawa do obrony osób trzecich w kontekście odpowiedzialności solidarnej, nie daje podstaw do wznowienia postępowania w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem NSA. Wyrok TSUE umożliwia kwestionowanie ustaleń w ramach postępowania dotyczącego odpowiedzialności solidarnej, a nie w postępowaniu głównym.
Czy osoba trzecia, która może zostać pociągnięta do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe osoby prawnej, ma prawo być stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec tej osoby prawnej w celu ustalenia jej zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba trzecia nie ma prawa być stroną w postępowaniu podatkowym prowadzonym wobec osoby prawnej w celu ustalenia jej zobowiązania podatkowego, ale musi mieć możliwość skutecznego podważenia ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych w ramach postępowania w sprawie odpowiedzialności solidarnej.
Uzasadnienie
Zgodnie z wyrokiem TSUE C-277/24, odmówienie osobie trzeciej prawa do udziału w postępowaniu podatkowym prowadzonym przeciwko osobie prawnej nie wykracza poza to, co jest konieczne do ochrony praw skarbu państwa. Granica ta zostałaby przekroczona, gdyby naruszono istotę prawa do obrony tej osoby trzeciej w ramach postępowania w przedmiocie odpowiedzialności solidarnej.
Czy pozbawienie skarżącego możliwości działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym zapadł prawomocny wyrok, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania?
Odpowiedź sądu
Tak, ale tylko jeśli pozbawienie możliwości działania nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa i miało istotny wpływ na wynik sprawy, a sama podstawa wznowienia musi być uzasadniona.
Uzasadnienie
NSA odrzucił skargę o wznowienie, uznając, że skarżący nie wykazał, iż wyrok TSUE stanowił podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu przepisów p.p.s.a., mimo że powoływał się na pozbawienie możliwości działania.
Przepisy (26)
Główne
p.p.s.a. art. 272 § 2a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 280 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 270
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 272 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 272 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 273
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 279
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.t.u. art. 17 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
O.p. art. 115 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 116
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 133 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
UKC art. 77 § 3
Unijny kodeks celny
UKC art. 70 § 1
Unijny kodeks celny
UKC art. 74 § 2
Unijny kodeks celny
rozp. wykonawcze do UKC art. 141 § 3
Rozporządzenie wykonawcze do UKC
rozp. wykonawcze do UKC art. 140 § 1
Rozporządzenie wykonawcze do UKC
rozp. wykonawcze do UKC art. 140 § 2
Rozporządzenie wykonawcze do UKC
Prawo celne art. 73 § 1
Ustawa Prawo celne
k.c.
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 33 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 187 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ustawa Ordynacja podatkowa
O.p. art. 197 § 1
Ustawa Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 232 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Wyrok TSUE C-277/24 stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie I GSK 536/22. • Skarżący był pozbawiony możliwości działania w postępowaniu, co uzasadnia wznowienie.
Godne uwagi sformułowania
instytucja wznowienia postępowania jest instytucją o charakterze nadzwyczajnym, a zatem przysługuje jedynie w wyjątkowych przypadkach, określanych mianem podstaw wznowieniowych • przesłanki wznowieniowe muszą być interpretowane w sposób ścisły albowiem instytucja ta służy w praktyce obalaniu prawomocnych orzeczeń sądowych, co z kolei zakłóca pewność obrotu prawnego • odmówienie osobie trzeciej prawa do udziału w postępowaniu podatkowym prowadzonym przeciwko tej osobie prawnej nie wykracza poza to, co jest konieczne do jak najskuteczniejszej ochrony praw skarbu państwa
Skład orzekający
Tomasz Smoleń
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania w oparciu o orzeczenia TSUE, a także zakresu prawa do udziału w postępowaniu podatkowym dla osób trzecich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wyrok TSUE dotyczy odrębnego postępowania (odpowiedzialność solidarna) od postępowania, którego wznowienie jest żądane (weryfikacja zgłoszenia celnego).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej - wznowienia postępowania na podstawie orzeczenia TSUE, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak sądy interpretują związek między orzeczeniami TSUE a krajowymi postępowaniami.
“Czy wyrok TSUE zawsze otwiera drzwi do wznowienia postępowania? NSA wyjaśnia granice.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.