Orzeczenie · 2026-01-21

I GNP 4/25Oddalenie skargi o niezgodnosc z prawem wyroku

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-21
NSAAdministracyjneWysokansa
prawo UEprawo do sąduneo-sędziowiepytanie prejudycjalneTSUEKarta Praw Podstawowychpaństwo prawneskarga o stwierdzenie niezgodności z prawemNSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku z dnia 18 września 2024 r. (sygn. akt I GSK 608/24). Skarżący podnosił, że wyrok ten został wydany z rażącym naruszeniem prawa Unii Europejskiej, wskazując na systemowe naruszenie prawa do sądu niezawisłego i bezstronnego z powodu udziału w składzie orzekającym tzw. 'neo-sędziów' oraz na niedopełnienie przez NSA obowiązku skierowania pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości UE. Sąd uznał, że zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. W odniesieniu do braku pytania prejudycjalnego, NSA stwierdził, że skoro takie pytanie nie zostało podniesione w toku postępowania, brak było podstaw do jego skierowania, a skarżący nie sprecyzował istoty wątpliwości co do interpretacji prawa unijnego. Odnosząc się do kwestii 'neo-sędziów', Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo NSA, zgodnie z którym sędziowie powołani przez Prezydenta RP na urząd, nawet jeśli procedura ich powołania mogła zawierać pewne wady, są uznawani za sędziów Rzeczypospolitej Polskiej i sędziów europejskich w rozumieniu prawa UE i Konwencji o ochronie praw człowieka. Sąd podkreślił, że orzeczenia ETPCz i TSUE nie mają bezpośredniego skutku unieważniającego w polskim systemie prawnym, a dla skuteczności zarzutu naruszenia Karty Praw Podstawowych UE niezbędne jest wskazanie innych przepisów prawa unijnego, których naruszenie skutkowało naruszeniem KPP. Sąd zaznaczył również, że niezgodność z prawem w rozumieniu art. 285a § 3 p.p.s.a. musi być oczywista i rażąca, czego w tej sprawie nie wykazano.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii oceny statusu sędziów powołanych w obecnym stanie prawnym oraz warunków dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA i zarzutów związanych z prawem UE oraz statusem sędziów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy udział tzw. 'neo-sędziów' w składzie orzekającym NSA stanowi rażące naruszenie prawa UE, w szczególności prawa do sądu niezawisłego i bezstronnego (art. 19 TUE w zw. z art. 47 KPP)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, udział sędziów powołanych w obecnym stanie prawnym nie podważa skuteczności powołań ani nie narusza prawa do sądu w rozumieniu prawa UE i Konwencji o ochronie praw człowieka, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA.

Uzasadnienie

NSA powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym sędziowie powołani przez Prezydenta RP są sędziami europejskimi, nawet jeśli procedura powołania mogła zawierać wady. Podkreślono, że orzeczenia ETPCz i TSUE nie mają bezpośredniego skutku unieważniającego, a dla naruszenia KPP wymagane jest wskazanie innych przepisów prawa UE.

Czy NSA miał obowiązek skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE w sytuacji, gdy skarżący podniósł ogólnikowe wątpliwości co do interpretacji prawa UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, NSA nie miał takiego obowiązku, ponieważ skarżący nie sprecyzował istoty wątpliwości, a pytanie prejudycjalne nie zostało podniesione w toku postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że art. 267 TFUE zobowiązuje do skierowania pytania prejudycjalnego tylko w przypadku, gdy zostało ono podniesione w sprawie, a skarżący nie sprecyzował swoich wątpliwości, co uniemożliwiło wystąpienie do TSUE.

Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA spełnia wymóg rażącego naruszenia prawa UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał spełnienia wymogów art. 285a § 3 p.p.s.a., a naruszenie nie było oczywiste i rażące.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że niezgodność z prawem musi być oczywista, bezsporna i ewidentnie odbiegająca od normy, a skarżący nie wykazał takiego naruszenia w kontekście podniesionych zarzutów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 285a § § 1 i 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem przysługuje od prawomocnego orzeczenia WSA, gdy przez jego wydanie została stronie wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie orzeczenia nie jest możliwe. Od orzeczeń NSA skarga nie przysługuje, z wyjątkiem rażącego naruszenia prawa UE.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 285k § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o oddaleniu skargi.

TUE art. 2

Traktat o Unii Europejskiej

Wartość państwa prawnego jako podstawa Unii.

TUE art. 4 § ust. 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy.

TUE art. 19 § ust. 1

Traktat o Unii Europejskiej

Funkcje, skład i organizacja Trybunału Sprawiedliwości UE.

TFUE art. 267 § akapit 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Obowiązek skierowania pytania prejudycjalnego przez sądy, których orzeczenia nie podlegają zaskarżeniu.

KPP art. 47

Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem, prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd.

EKPC art. 6 § ust. 1-3

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Prawo do rzetelnego procesu.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Systemowe naruszenie prawa do sądu niezawisłego i bezstronnego z powodu udziału 'neo-sędziów' w składzie orzekającym NSA. • Niedopełnienie przez NSA obowiązku skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE. • Naruszenie zasady lojalnej współpracy (art. 4 ust. 3 TUE).

Godne uwagi sformułowania

skarga jest wysoce nieprecyzyjna • essentialia negotii są dalekie od doskonałości • nie można uznać, że naruszenie dotyczyło normy kluczowej dla procesu powołania sędziów • niezgodność z prawem w rozumieniu art. 285a § 3 p.p.s.a. rozumieć należy jako niebudzącą wątpliwości, oczywistą i rażącą obrazę prawa, z góry widoczną

Skład orzekający

Małgorzata Kowalska

członek

Piotr Pietrasz

przewodniczący

Piotr Piszczek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska NSA w kwestii oceny statusu sędziów powołanych w obecnym stanie prawnym oraz warunków dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia NSA i zarzutów związanych z prawem UE oraz statusem sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności i prawa do sądu, a także kontrowersyjnego tematu statusu sędziów w Polsce, co budzi duże zainteresowanie.

“Czy 'neo-sędziowie' mogą wydawać prawomocne wyroki? NSA odpowiada w sprawie o stwierdzenie niezgodności z prawem.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst