I FZ 84/25

I FZ 84/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-08
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Sylwester Marciniak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Koszty postępowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 215 § 1, art. 216, art. 231
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Lu 29/25 o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 30 października 2024 r. nr 0601-IOV-1.4103.1.2024.36 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 2018 r. do kwietnia 2019 r. postanawia oddalić zażalenie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA
Uzasadnienie
W zarządzeniu wydanym w dniu 14 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 29/25, Przewodniczący Wydziału w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie, działając na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2021 r., poz. 535, dalej: rozporządzenie), wezwał K. K. (dalej: skarżący) do uzupełnienia wpisu sądowego w kwocie 2 202 zł od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 30 października 2024 r., wobec ustalenia, że wpis należny to 4 202 zł, natomiast skarżący uiścił kwotę 2 000 zł.
Wskazane zarządzenie zostało wydane po sprawdzeniu wartości przedmiotu zaskarżenia na podstawie art. 218 p.p.s.a. i uznaniu, że wartość ta to 420 187 zł, tj. suma łącznej kwoty zawyżonego podatku naliczonego oraz podlegającej wpłacie kwoty podatku, o którym mowa w art. 108 ust. 1 u.p.t.u. W tym względzie Przewodniczący Wydziału odwołał się do wyliczenia zawartego w piśmie organu odwoławczego z dnia 31 stycznia 2025 r.
W zażaleniu na powyższe zarządzenie pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zarządzenia w całości, zarzucając naruszenie art. 215 § 1, art. 216, art. 231 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia.
W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę, że niezrozumiała pozostaje metodologia wyliczenia przez organ odwoławczy wartości przedmiotu zaskarżenia, gdyż pozostaje ona w sprzeczności z ugruntowaną linią orzeczniczą NSA w tym zakresie (np. postanowienie w sprawie I FZ 185/13), zgodnie z którą wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi jedynie różnicę między kwotami zobowiązania podatkowego określonymi w decyzji a kwotami podlegającymi wpłacie zgodnie z deklaracjami podatnika za poszczególne miesiące. Pełnomocnik przedstawił szczegółowe wyliczenie kwot składających się w jego ocenie na wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie, podtrzymując stanowisko, że wpz to kwota 189 141 zł.
Dodatkowo pełnomocnik zwrócił uwagę, że podana przez organ – i zaakceptowana w zaskarżonym zarządzeniu – kwota wpz nie pokrywa się nawet z sumą określonych zaskarżoną decyzją zobowiązań podatkowych, tj. kwotą 428 090 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącego ani co do niejasności przesłanek przyjęcia ustalonej w zaskarżonym zarządzeniu wysokości należnego od skargi wpisu, ani co do podstaw obliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia (a w konsekwencji wysokości wpisu sądowego) w sprawie.
Przede wszystkim trudno zgodzić się ze skarżącym, że "niezrozumiała pozostaje metodologia" wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia przez organ odwoławczy (którą zaakceptował i przyjął za własną Przewodniczący Wydziału w zaskarżonym zarządzeniu).W ocenie Sądu jednoznaczne jest to, że przy określaniu wpz w sprawie organ odwoławczy i Przewodniczący nie kierowali się sumą zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji, lecz sięgnęli do istoty spornych między stronami zagadnień, tj. kwot podatku naliczonego wynikających z zakwestionowanych faktur kosztowych skarżącego i określonych skarżącemu kwot podatku do zapłaty na podstawie art. 108 u.p.t.u. "Niezrozumienie" przez pełnomocnika skarżącego tej metodologii zdaje się wynikać z niezaakceptowania oparcia zastosowanej przez organ/Przewodniczącego metody na spornych kwotach podatku zamiast na ogólniejszej kategorii zobowiązania podatkowego, jednak merytoryczne powody niepodzielenia stanowiska organu/Przewodniczącego nie świadczą o tym, że stanowisko to jest niejasne. Wręcz przeciwnie, motywy wezwania skarżącego do uiszczenia wpisu w wysokości określonej w zaskarżonym zarządzeniu są jednoznaczne i umożliwiają kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia.
Sąd nie zgadza się też z merytorycznym stanowiskiem skarżącego co do podstaw obliczenia wpz w sprawie. Warto przy tym zaznaczyć, że powoływane przez skarżącego orzecznictwo bądź to nie jest – wbrew deklaracjom pełnomocnika – ugruntowane, bądź to dotyczy odmiennych okoliczności faktycznych (kwestii spornych), bądź też, co istotne, zapadło na gruncie innych podatków (w tym zwłaszcza podatków dochodowych). Autor zażalenia zdaje się nie dostrzegać różnic w sposobie obliczania zobowiązań podatkowych w VAT i w innych podatkach, w tym zwłaszcza nader istotnego w tym względzie mechanizmu naliczenie-odliczenie.
Wymaga podkreślenia, że wartość przedmiotu zaskarżenia ma odzwierciedlać kwotę sporną między stronami postępowania. Co do zasady, skarżąc decyzję wymiarową w VAT, podatnicy zmierzają do "przywrócenia" rozliczenia sprzed dokonanej przez organ jego modyfikacji, tj. chcą, by sąd anulował konsekwencje ingerencji organów podatkowych w dokonane przez nich samoobliczenie. Wartość przedmiotu zaskarżenia powinna zatem odpowiadać spornym rezultatom działań organów – jeśli organy kwestionują wyłącznie podatek należny/naliczony, wartość przedmiotu zaskarżenia będzie stanowiła kwota tegoż spornego podatku, jeśli natomiast kwestionowany jest zarówno podatek naliczony, jak i należny, wartość przedmiotu zaskarżenia będzie sumą tych kwot (ewentualnie – dodatkowo lub zamiast podatku należnego – kwoty podatku do zapłaty określonego w trybie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.). W żadnym z tych przypadków nie będzie natomiast wartością przedmiotu zaskarżenia wynikająca z sentencji decyzji kwota zobowiązań podatkowych (ewentualnie kwot podatku do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy lub kwot podatku do zwrotu bezpośredniego). Należy zaznaczyć, że kwoty te - określone w sentencji decyzji - są już wynikiem działań matematycznych będących rezultatem zakwestionowania danego składnika rozliczenia (podatku należnego, naliczonego) i inkorporowania go (w wysokości określonej przez organ) do równania mogącego zawierać inne – niesporne – elementy rozliczenia podatnika. Uwzględnienie wyniku rozliczeń rzadko obrazuje rzeczywiście sporną wartość w sprawie (por. też np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2018 r., I FZ 363/17).
W badanej sprawie organy uznały, że skarżący odliczył podatek naliczony z szeregu faktur nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji gospodarczych, jak i wystawił dwie faktury niedokumentujące rzeczywistych wykonanych przez siebie czynności opodatkowanych. W związku z tym przy obliczaniu wpz organ odwoławczy, a za nim Przewodniczący Wydziału, zsumował kwoty podatku naliczonego z fikcyjnych faktur kosztowych i dodał do tej sumy kwoty "podatku należnego" (uznanego przez organy za kwoty podatku do zapłaty z art. 108 ust. 1 u.p.t.u.) z dwóch faktur wystawionych przez skarżącego, które zdaniem organu nie dokumentują realnego zdarzenia gospodarczego.
Co istotne, w badanym zażaleniu skarżący w żaden sposób nie kwestionuje tego, że sporne w sprawie są faktury wymienione przez organ odwoławczy w piśmie z dnia 31 stycznia 2025 r. Zarzuty skargi i jej uzasadnienie potwierdzają natomiast, że skarżący podważa stanowisko zaskarżonej decyzji co do fikcyjności zarówno przyjętych jak i wystawionych faktur. W takiej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi podstaw do kwestionowania wartości przedmiotu zaskarżenia, która była podstawą do określenia wysokości wpisu należnego od skargi. Zastrzeżeń nie budzi ani zastosowana metodologia, ani wysokość wpz (kwoty podane przez organ i zaakceptowane przez Przewodniczącego Wydziału są zgodne z tymi wynikającymi z akt sprawy), ani wreszcie kwota wpisu należnego w sprawie.
W świetle powyższego bez znaczenia jest argumentacja przedstawiona w zażaleniu. Autor środka zaskarżenia koncentruje się na takich kwestiach jak wysokość zobowiązania podatkowego czy zaległości podatkowej/kwoty egzekwowanej w wyniku wydania decyzji wymiarowej, jak też konieczności pominięcia przy obliczaniu wpz kwot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na kolejny okres rozliczeniowy, które to zagadnienia nie mają w ocenie Sądu znaczenia dla niniejszego rozstrzygnięcia, z uwagi na przedstawione wyżej stanowisko. Warto nadmienić, że o niezrozumieniu mechanizmu naliczenie-odliczenie i pozostającej poza tym mechanizmem kwoty podatku do zapłaty z art. 108 ust. 1 u.p.t.u., jak i o niezależności tej ostatniej kwoty od zadeklarowanej przez podatnika kwoty podatku do wpłaty do urzędu skarbowego, świadczy dywagacja zażalenia na temat potrzeby pomniejszenia (na potrzeby obliczenia wpz) kwoty podatku do zapłaty z art. 108 ust. 1 o część podatku należnego podlegającego – według samoobliczenia podatnika – wpłacie do urzędu skarbowego. W istocie autor zażalenia ucieka się do skomplikowanych (wyjaśnianych szczegółowo na kilku stronach pisma) wyliczeń, deklarowania niepewności co do potrzeby ujęcia niektórych kwot w wpz i tabelarycznych zapisów z odwołaniem się do orzecznictwa z "ugruntowanej linii orzeczniczej NSA", podczas gdy nie ma to realnego przełożenia na konkretne kwoty podatku VAT (naliczonego/należnego/podatku do zapłaty w trybie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.), wynikające ze ściśle określonych faktur, które są w rzeczywistości kwestionowane w sprawie przez organy w sprawie i których dotyczą zarzuty skargi.
Bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego zarządzenia jest też argumentacja dotycząca ewentualnych błędów w sformułowaniu decyzji przez organy podatkowe, czy nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym. Nie ma w związku z tym żadnej potrzeby przeprowadzania postępowania dowodowego z postanowienia o oddaleniu zarzutu skarżącego w sprawie egzekucji administracyjnej (o co wnioskował autor zażalenia).
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził uchybienia w zaskarżonym zarządzeniu powołanym w zażaleniu przepisom prawa, tj. art. 215 § 1, art. 216, art. 231 p.p.s.a. w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia, w konsekwencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalając zażalenie.
Sylwester Marciniak
Sędzia NSA
-----------------------
5