I FZ 79/26

I FZ 79/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-05-05
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Mariusz Golecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 49 par. 1 w zw. z art. 58 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki, po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2026. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 lutego 2026 r. sygn. akt III SA/Wa 2613/25 odrzucające skargę R. sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 26 września 2025 r. nr 1401-IOV-3.4103.100.2025.MAK w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2023 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 26 lutego 2026 r., sygn. akt III SA/Wa 2613/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "DIAS") z 26 września 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2023 r.
Strona działając przez pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję DIAS z 26 września 2025 r.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 26 stycznia 2026 r. wezwano pełnomocnika Skarżącej do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 26 stycznia 2026 r. wezwano Skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2000 zł.
Wezwania zostały doręczone pełnomocnikowi Skarżącej 5 lutego 2026r.
W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik Skarżącej (za pośrednictwem platformy ePUAP) przy piśmie z 11 lutego 2026 r. nadesłał nieuwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania Skarżącej. Ponadto Skarżąca uiściła wpis od skargi.
Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę Strony z uwagi na nieuzupełnienie przez nią braków formalnych skargi.
2. W zażaleniu na powyższe postanowienie Strona, zaskarżając je w całości, zarzuciła naruszenie:
1) art. 49 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm., dalej: "p.p.s.a."), poprzez ich błędne zastosowanie i przedwczesne odrzucenie skargi w sytuacji, gdy pełnomocnik Strony podjął realną czynność zmierzającą do usunięcia braku formalnego w wyznaczonym terminie, a przesłanie wadliwego technicznie pliku (plik PDF z uszkodzonym podpisem elektronicznym) stanowiło nową wadę formalną pisma, która winna skutkować ponownym wezwaniem do jej usunięcia a nie odrzuceniem skargi;
2) art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr. 78., poz. 483 ze zm., dalej: "Konstytucja") w zw. z art. 6 i 7 p.p.s.a. poprzez przyjęcie nadmiernie rygorystycznego formalizmu procesowego, co doprowadziło do zamknięcia Skarżącej drogi do sądu z przyczyn czysto technicznych (omyłka przy wyborze pliku elektronicznego przesłanego pełnomocnictwa), mimo że umocowanie pełnomocnika w dacie uzupełniania braków faktycznie istniało i wynikało z treści przedłożonego (choć wadliwego technicznie) dokumentu.
Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, przyjęcie do akt sprawy prawidłowo podpisanego elektronicznie dokumentu pełnomocnictwa, który pełnomocnik Strony do niniejszego zażalenia oraz przywrócenie skargi do merytorycznego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. stanowi, że jednym z wymogów pisma w postępowaniu sądowym jest jego podpisanie. Stosownie do art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku, gdy pismo strony wnoszone jest w formie dokumentu elektronicznego, powinno zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Z kolei zgodnie z art. 46 § 2b p.p.s.a. zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego.
Z art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd jest zobowiązany do odrzucenia skargi.
W przedmiotowej sprawie pełnomocnik Skarżącej do skargi złożonej drogą elektroniczną załączył nieuwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa procesowego na której umieszczono adnotację "PODPIS ZAUFANY A. A. L. 25.07.2025 20:33:20 (GMT+2) Dokument podpisany elektronicznie podpisem zaufanym". W związku z powyższym pełnomocnik Skarżącej został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik Skarżącej złożył za pośrednictwem ePUAP w formie dokumentu elektronicznego, jako załącznik do pisma przewodniego z dnia 11 lutego 2026 r. zatytułowanego "Usunięcie braków formalnych" (k.90 akt sądowych), m.in. kopię pełnomocnictwa do reprezentowania Skarżącej przed sądami administracyjnymi. Żaden z załączników ww. pisma nie został podpisany podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Pełnomocnik Skarżącej opatrzył podpisem elektronicznym jedynie pismo przewodnie zatytułowane "Usunięcie braków formalnych".
Mając na uwadze powyższe regulacje należy wskazać, że jedynie dokument wnoszony w formie dokumentu elektronicznego (za pośrednictwem platformy ePUAP), może zostać podpisany kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Jedynie w takiej sytuacji możliwa jest weryfikacja prawidłowości złożonego na wniesionym dokumencie podpisu elektronicznego.
Złożenie drogą elektroniczną, za pośrednictwem platformy ePUAP kopii (skanu) pełnomocnictwa procesowego, na której umieszczono adnotację "PODPIS ZAUFANY A. A. L. 25.07.2025 20:33:20 (GMT+2) Dokument podpisany elektronicznie podpisem zaufanym", nie może być uznane za skuteczne, gdyż dokument ten nie został podpisany zgodnie z treścią art. 46 § 2a p.p.s.a.
W ocenie Sądu załącznik do formularza pisma ogólnego, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisany jedynie wówczas, gdy został on odrębnie podpisany podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. W przedmiotowej sprawie w nadesłanej korespondencji zawierającej kopię (skan) pełnomocnictwa procesowego nie jest możliwa weryfikacja prawidłowości złożonego na wniesionym dokumencie podpisu elektronicznego. Strona działająca przez profesjonalnego pełnomocnika powołując się na problemy techniczne w istocie nie przedstawia żadnych okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić ich zaistnienie, ograniczając się tylko do stwierdzenia, ze takowe miały miejsce.
W tej kwestii należy jednoznacznie wskazać, że 6 grudnia 2021 r., w sprawie o sygn. akt I FPS 2/21, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę o następującej treści: "Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym".
Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje przy tym, że przesłane do Skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków złożonego pisma procesowego, zawierało w swojej treści pouczenie, które wskazywało, że w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ono ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Stanowisko to - jak trafnie dostrzegł Sąd pierwszej instancji - pozostaje w zgodności z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 6 grudnia 2021 r. (sygn. akt I FPS 2/21). Powoływanie się w tym względzie przez pełnomocnika Skarżącej na zbytni rygoryzm pomija przy tym to, że od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się szczególnej staranności w podejmowaniu czynności procesowych w imieniu swojego mandanta. W przedmiotowej sprawie jakkolwiek pełnomocnik Strony podjął realną czynność zmierzającą do usunięcia braku formalnego w wyznaczonym terminie, skutkowało to nadal przesłaniem wadliwego technicznie pliku, który nie mógł być uznany ze spełniający wymagane kryteria dotyczące podpisu. W ocenie Sądu, nawet jeśli był to błąd niecelowy, to nie może świadczyć o zachowaniu szczególnej staranności. Wezwanie było bowiem jasne i czytelne, wskazywało zakres braków formalnych skargi koniecznych do uzupełnienia, tj. podpisania dokumentu pełnomocnictwa.
Wobec powyższego, stanowisko Sądu pierwszej instancji odrzucające skargę Strony z uwagi na nieuzupełnianie braków formalnych, należało uznać za prawidłowe.
4. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.