I FZ 35/25

Naczelny Sąd Administracyjny2025-03-21
NSApodatkoweWysokansa
podatek VATskarga kasacyjnaprzymus adwokacko-radcowskireprezentacjapełnomocnikNSAWSApostanowieniezażalenie

Podsumowanie

NSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA odrzucające skargę kasacyjną, uznając, że podpisanie jej przez Prezesa Zarządu spółki narusza obowiązek reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną spółki, ponieważ została ona podpisana przez Prezesa Zarządu, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, co narusza wymogi formalne. Spółka złożyła zażalenie, argumentując, że pismo Prezesa było jedynie uzupełnieniem skargi wniesionej przez radcę prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, potwierdzając, że skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, a jej podpisanie przez osobę nieuprawnioną stanowi brak nieusuwalny.

Sprawa dotyczy zażalenia wniesionego przez S. sp. z o.o. sp. k. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, które odrzuciło skargę kasacyjną spółki od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że została ona sporządzona i podpisana osobiście przez Prezesa Zarządu spółki, co narusza wymóg reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego) zgodnie z art. 175 § 1 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik spółki złożył zażalenie, twierdząc, że pismo Prezesa Zarządu było jedynie uzupełnieniem pierwotnej skargi kasacyjnej, która została prawidłowo wniesiona przez radcę prawnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, a brak ten jest nieusuwalny. NSA powołał się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym naruszenie przymusu adwokacko-radcowskiego skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej. Sąd odrzucił również argumentację, że pismo Prezesa Zarządu było uzupełnieniem, wskazując, że zostało ono zatytułowane jako 'skarga kasacyjna', a nie 'uzupełnienie skargi kasacyjnej'. NSA zaznaczył, że nawet uzupełnienie uzasadnienia skargi kasacyjnej musi być sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna sporządzona i podpisana osobiście przez Prezesa Zarządu spółki narusza wymóg reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika, co stanowi brak nieusuwalny i skutkuje odrzuceniem skargi.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że zgodnie z art. 175 § 1 i § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Brak ten jest nieusuwalny i nie podlega uzupełnieniu, co uzasadnia odrzucenie skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.p.s.a. art. 175 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga kasacyjna musi być sporządzona i podpisana przez adwokata lub radcę prawnego. Brak ten jest nieusuwalny.

p.p.s.a. art. 178

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niespełnienie wymogów formalnych skargi kasacyjnej, w tym brak reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika, skutkuje jej odrzuceniem.

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA oddala zażalenie, jeśli jest ono bezzasadne.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

NSA rozpatruje zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 49

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący uzupełniania braków pisma, który nie ma zastosowania do braków nieusuwalnych, takich jak brak profesjonalnego pełnomocnika przy sporządzaniu skargi kasacyjnej.

p.p.s.a. art. 183 § § 1 zdanie drugie

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dopuszczalność złożenia uzupełnienia uzasadnienia skargi kasacyjnej, jednakże również przez profesjonalnego pełnomocnika.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego). Brak profesjonalnego pełnomocnika przy sporządzaniu skargi kasacyjnej jest brakiem nieusuwalnym. Pismo zatytułowane 'skarga kasacyjna' nie może być traktowane jako uzupełnienie pierwotnej skargi.

Odrzucone argumenty

Pismo Prezesa Zarządu spółki stanowiło uzupełnienie lub rozszerzenie pierwotnej skargi kasacyjnej. Obowiązek reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika nie miał zastosowania w tym przypadku.

Godne uwagi sformułowania

brak nieusuwalny przymus adwokacko-radcowski nie podlega uzupełnieniu

Skład orzekający

Ryszard Pęk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania wymogu reprezentacji przez profesjonalnego pełnomocnika przy sporządzaniu skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz brak możliwości uzupełnienia tego braku."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy skarga kasacyjna jest sporządzana i podpisywana przez stronę osobiście, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową kwestię formalną w postępowaniu sądowoadministracyjnym – przymus adwokacko-radcowski przy skardze kasacyjnej. Jest to ważna lekcja dla przedsiębiorców i ich pełnomocników.

Prezes Zarządu podpisał skargę kasacyjną i przegrał. Dlaczego?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I FZ 35/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ryszard Pęk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Bk 183/24 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2024-11-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 175 § 1 i § 3, art. 184, art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. sp. z o.o. sp. k. w S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 183/24 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. sp. k. w S. w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. sp. k. w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 19 marca 2024 r. nr 2001-IOV-1.4103.13.2024 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od listopada 2020 r. do września 2021 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 15 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 183/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odrzucił skargę kasacyjną S. sp. z o.o. sp. k. w S. (dalej: skarżąca spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 19 marca 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od listopada 2020 r. do września 2021 r.
2. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji, wskazując na treść art. 178 w związku z art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), wyjaśnił, że skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącą spółkę jest niedopuszczalna, gdyż została sporządzona i podpisana osobiście przez Prezesa Zarządu skarżącej spółki.
3. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył pełnomocnik skarżącej spółki (radca prawny), zarzucając naruszenie przepisów postępowania: art. 175 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niewłaściwe ich zastosowanie, albowiem strona nie uchybiła obowiązkowi tzw. przymusu adwokacko-radcowskiemu i na podstawie art. 197 § 2 w związku z art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
4. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, że Sąd pierwszej instancji bezzasadnie odrzucił skargę kasacyjną, ponieważ uznał, że pismo Prezesa Zarządu skarżącej spółki stanowi drugą skargę w tej samej sprawie. Zwrócił uwagę, że skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, została wniesiona i podpisana przez radcę prawnego, natomiast Prezes skarżącej spółki rozszerzył żądania skargi kasacyjnej i jego pismo należy traktować jako uzupełnienie/dopełnienie pierwotnej skargi kasacyjnej. Wskazał, że zarzuty wskazane w "uzupełniającej skardze kasacyjnej" były złożone w terminie.
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
6.2. Z akt sprawy wynika, że 6 grudnia 2024 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej spółki odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 13 listopada 2024 r. o sygn. akt I SA/Bk 183/24 – wraz z uzasadnieniem. Natomiast 19 grudnia 2024 r., za pośrednictwem poczty (list polecony; k. 124-132 akt sądowych), na adres Sądu pierwszej instancji została nadana skarga kasacyjna" z 12 grudnia 2024 r. podpisana przez pełnomocnika skarżącej spółki. 20 grudnia 2024 r., za pośrednictwem poczty (list polecony priorytet; k. 120-122 akt sądowych) została nadana skarga kasacyjna, datowana na 19 grudnia 2024 r., podpisana przez Prezesa Zarządu skarżącej spółki.
6.3. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z 27 grudnia 2024 r. (k. 133 akt sądowych) nadano bieg skardze kasacyjnej złożonej i podpisanej przez pełnomocnika skarżącej spółki – radcę prawnego. Następnie, zarządzeniem z 13 stycznia 2025 r. skierowano na posiedzenie niejawne sprawę w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej sporządzonej i podpisanej przez Prezesa Zarządu skarżącej spółki (k. 134).
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej wynika, że dotyczy ono skargi kasacyjna złożonej i podpisanej osobiście przez Prezesa Zarządu skarżącej. Natomiast nadano bieg skardze kasacyjnej sporządzonej i wniesionej przez pełnomocnika skarżącej spółki.
6.4. Naczelny Sąd Administracyjny, oceniając zarzuty podniesione w zażaleniu stwierdza, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo odrzucił skargę kasacyjną podpisaną i złożoną przez Prezesa Zarządu skarżącej spółki, gdyż nie spełniała wymogu formalnego przewidzianego w art. 175 § 1 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie została bowiem sporządzona przez wymienionych w tych przepisach pełnomocników: adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego. Brak w tym zakresie ma charakter nieusuwalny, co oznacza, że nie podlega uzupełnieniu.
Pogląd powyższy został zaaprobowany w orzecznictwie sądowym gdzie stwierdzono, że sporządzenie skargi kasacyjnej przez stronę z naruszeniem przewidzianego w art. 175 § 1 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przymusu adwokacko-radcowskiego obarczone jest brakiem, który nie podlega uzupełnieniu w trybie określonym w art. 49 tej ustawy i skutkuje na podstawie art. 178 odrzuceniem skargi kasacyjnej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2004 r., FSK 3/04, z 10 maja 2011 r., sygn. akt I OZ 320/11 oraz z 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 776/13; dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA a także: M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, komentarz do art. 175, LEX/el).
6.5. Nie można zgodzić się z argumentacją przedstawioną w zażaleniu, że pismo Prezesa Zarządu skarżącej spółki stanowiło jedynie rozszerzenie, uzupełnienie skargi kasacyjnej pierwotnej, bowiem pismo to zostało zatytułowane "skarga kasacyjna", a nie "uzupełnienie skargi kasacyjnej".
W orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że jakkolwiek dopuszczalne jest złożenie uzupełnienia uzasadnienia skargi kasacyjnej, co wynika wprost z art. 183 § 1 zdanie drugie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jednakże pismo takie również powinno zostać sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika, żeby mogło zostać potraktowane jako integralna część skargi kasacyjnej objętej przymusem adwokacko-radcowskim (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2022 r., sygn. III OSK 6116/21 – CBOSA).
6.6. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.
-----------------------
3

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę