I FZ 338/23

I FZ 338/23 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2023-12-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Danuta Oleś /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1033/22 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2024-03-27
I FZ 208/23 - Postanowienie NSA z 2023-07-25
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Oleś po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 września 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1033/22 w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 9 czerwca 2022 r. nr 2401-IOV3.4103.41.2021.MaM UNP: 2401-22-130760 w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2013 i 2014 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. .
Uzasadnienie
Postanowieniem z 11 września 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1033/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 126 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 9 czerwca 2022 r., w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2013 r. i 2014 r.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż na rozprawie przeprowadzonej w dniu 20 kwietnia 2023 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozpoznania skarg kasacyjnych wniesionych w sprawach skarżącej dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2013-2014. Pełnomocnik organu podatkowego wyraził zgodę na zawieszenie postępowania.
Postanowieniem z 20 kwietnia 2023 r. Sąd zawiesił przedmiotowe postępowanie sądowe. Po rozpoznaniu zażalenia organu, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 25 lipca 2023 r., sygn. akt I FZ 208/23, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że Sąd pierwszej instancji obowiązany jest wyjaśnić czy w rozpoznawanej sprawie istnieją podstawy do zawieszenia postępowania na wniosek stron, czy też z urzędu i dać pierwszeństwo drugiej z tych podstaw.
Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie Sąd pierwszej instancji wskazał na złożone zgodne oświadczenia stron w kwestii zawieszenia postępowania i stwierdził, iż nie dopatrzył się w żądaniu stron próby obejścia prawa. Stąd też zdaniem Sądu sformułowane przez strony oświadczenie wypełnia ustawową przesłankę, a zawieszenie postępowania na podstawie art. 126 p.p.s.a. jest celowe.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach zaskarżył ww. postanowienie w całości zarzucając naruszenie:
– art. 133 w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez wydanie postanowienia z pominięciem zaistniałych w postępowaniu sądowoadministracyjnym okoliczności faktycznych mających istotny wpływ zarówno na ocenę zasadności zawieszenia postępowania, jak i jego prawidłową podstawę prawną;
– art. 190 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. przez całkowite pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wykładni prawa dokonanej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 lipca 2023 r.;
– art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a. przez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia;
– art. 126 p.p.s.a. przez przyjęcie, że zawieszenie postępowania jest celowe, w sytuacji, w której rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy pozostaje bez związku z innym, toczącym się postępowaniem sądowoadministracyjnym, wobec czego zawieszenie niniejszego postępowania zmierza jedynie do przedłużenia do postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest zasadne.
Wydając zaskarżone postanowienie, WSA - na podstawie art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. - był związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 lipca 2023 r., sygn. akt I FZ 208/23. W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż Sąd pierwszej instancji wskazał, że występują dwie przesłanki zawieszenia: pierwsza dotycząca zawieszania postępowania z urzędu (art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a druga dotycząca zgodnego wniosku wszystkich stron (art. 126 p.p.s.a.). W efekcie powyższego NSA przyjął, że w przypadku wystąpienia przesłanki zawieszenia postępowania z urzędu Sąd pierwszej instancji powinien był zastosować art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a nie art. 126 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji w przypadku powoływania się na przesłankę zawieszania z urzędu, która ma charakter fakultatywny powinien szczegółowo wyjaśnić, na czym polega ścisły związek między niniejszą sprawą a ww. sprawami zawisłymi przed NSA. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił także uwagę, iż w razie pokrywania się podstaw zawieszenia na zgodny wniosek stron i jednej z przesłanek zawieszenia postępowania z urzędu, pierwszeństwo ma przesłanka zawieszenia postępowania z urzędu (obligatoryjna lub fakultatywna).
W zaskarżonym postanowieniu WSA po ponownym rozpoznaniu sprawy uznał, że w związku ze zgodnym oświadczeniem stron, wypełniona została przesłanka zawieszenie postepowania na podstawie art. 126 p.p.s.a.
W tym miejscu wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Norma prawna odkodowana z regulacji prawnej wskazanej w art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a. w związku z treścią art. 197 § 2 p.p.s.a. wskazuje jednoznacznie, iż opisana wyżej zasada znajduje także zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym. Podkreślić przy tym należy, że wykładnia prawa, o której mowa, obejmuje prawo materialne, jak i prawo procesowe. Jak wskazuje się w doktrynie moc wiążąca, o której mowa w przywołanym wyżej przepisie prawa oznacza, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Odnosi się to zarówno do wykładni prawa, jego zastosowania w zaistniałym stanie faktycznym, jak również oceny tego stanu (por.: M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2013 r., s. 625; B. Dauter (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 889-891).
Powyższe oznacza, że w omawianym zakresie zasadne jest stanowisko zaprezentowane w zażaleniu, a wskazujące na to, że WSA pominął wykładnię prawa wskazaną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2023 r., sygn. akt I FZ 208/23, zgodnie z którą powinien zawiesić postępowanie w oparciu o przesłankę wynikającą z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. a nie na podstawie art. 126 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę w zakresie zawieszenia postepowania, WSA - uwzględniając i odnosząc się do wykładni prawa dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 lipca 2023 r., sygn. akt I FZ 208/23, winien postąpić w sposób zgodny z wytycznymi zaprezentowanymi w tym postanowieniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.