I FZ 175/25

I FZ 175/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Bartosz Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Koszty postępowania
Sygn. powiązane
I SA/Go 318/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2025-02-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 239 § 1 pkt 4, art. 245 § 1, 3, 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Go 318/24 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 11 września 2024 r. nr 0801-IOV[1].4103.81.2023 UNP: 0801-24-043650 w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od września do listopada 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Zarządzeniem z 12 maja 2025 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wezwał pełnomocnika A. S. (dalej: skarżący, strona) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 27 lutego 2025 r., I SA/Go 318/24 w kwocie 6.698 złotych.
W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem strony zarządzenie naruszało art. 245 § 3 i § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), polegające na wezwaniu do uiszczeniu wpisu sądowego w kwocie 6.698 zł od skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Go 318/24, mimo przyznania skarżącemu zwolnienia częściowego - od wpisu od skargi w części przekraczającej 2.000 zł (postanowienie referendarza sądowego WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 grudnia 2024 r.). Zdaniem skarżącego częściowe zwolnienie od opłat jest niezależne od etapu postępowania i nie jest ograniczone do konkretnej instancji sądowej.
Postanowieniem z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt I SPP/Go 24/25 skarżący został zwolniony od wpisu od skargi kasacyjnej w części przekraczającej 1.000 zł. Wpis ten strona uiściła.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w rozpatrywanej sprawie dotyczy tego, czy w sytuacji przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w części przekraczającej 2.000 zł (i uiszczenia przez niego tej kwoty) zobowiązany jest on do jeszcze do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
W myśl art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, przy czym – jak zaznaczył ustawodawca – zakres zwolnienia określony jest treścią prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Stosownie do treści art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym i polegać w szczególności na zwolnieniu tylko od opłat sądowych (wpisu, opłaty kancelaryjnej) w całości lub części. Zwolnienie może wówczas obejmować jedynie wpis albo jedynie opłaty kancelaryjne bądź też polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie stronie skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym. Postanowieniem z 9 grudnia 2024 r., I SPP/Go 67/24, wydanym przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, zwolniono skarżącego od wpisu od skargi w części przekraczającej 2.000 zł, a w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono. Treść postanowienia sądu jest jednoznaczna i wynika z niej, że zakres przyznanego prawa pomocy ograniczony został przez Sąd I instancji do zwolnienia skarżącego od obowiązku poniesienia określonego ciężaru ekonomicznego związanego z wniesieniem konkretnego środka procesowego, tj. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
O ile rację ma skarżący, że co do zasady, przyznanie prawa pomocy przez sąd rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne, to jednak w sytuacji gdy przyznając prawo pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczył je do konkretnego ciężaru ekonomicznego, nie można skutecznie wywodzić, że przyznane zwolnienie będzie miało zastosowanie także do innych kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2016 r., I FZ 191/16, dostępne w bazie Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Reasumując - przyznane w rozpatrywanej sprawie prawo pomocy (postanowieniem z dnia 9 grudnia 2024 r., I SPP/Go 67/24) nie obejmowało swoim zakresem kwoty wpisu od skargi kasacyjnej. Natomiast kwestia ta znalazła rozwiązanie w wyniku postanowienia z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt I SPP/Go 24/25, którym skarżący został zwolniony od wpisu od skargi kasacyjnej w części przekraczającej 1.000 zł.
W konsekwencji należy uznać, że prawidłowo Sąd I instancji w zaskarżonym zarządzeniu wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
W świetle powyższego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 oraz art. 198 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.
Bartosz Wojciechowski (spr.)
sędzia NSA