I FZ 175/25
Podsumowanie
NSA oddalił zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, uznając, że częściowe zwolnienie od wpisu w pierwszej instancji nie obejmuje kosztów postępowania przed NSA.
Skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, argumentując, że przyznane mu częściowe zwolnienie od wpisu w pierwszej instancji powinno obejmować również koszty postępowania przed NSA. NSA oddalił zażalenie, wskazując, że zwolnienie od wpisu przyznane przez WSA w części przekraczającej 2.000 zł dotyczyło jedynie skargi do WSA, a nie skargi kasacyjnej. NSA podkreślił, że zakres przyznanego prawa pomocy jest określony treścią postanowienia i nie rozciąga się automatycznie na inne instancje, jeśli nie zostało to wyraźnie wskazane.
Przedmiotem sprawy było zażalenie A. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, które wzywało do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Skarżący argumentował, że zarządzenie naruszało przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ przyznano mu częściowe zwolnienie od wpisu od skargi w pierwszej instancji (w części przekraczającej 2.000 zł), a zwolnienie to powinno obejmować również koszty postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. NSA oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a., strona zwolniona z kosztów sądowych nie ma obowiązku ich uiszczania, jednak zakres zwolnienia jest określony treścią prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. NSA podkreślił, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, co może polegać na zwolnieniu od opłat sądowych w całości lub części, w tym od ułamkowej ich części lub określonej kwoty pieniężnej (art. 245 § 1, 3, 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 9 grudnia 2024 r., skarżący został zwolniony od wpisu od skargi w części przekraczającej 2.000 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono. NSA stwierdził, że treść tego postanowienia była jednoznaczna i ograniczała zakres przyznanego prawa pomocy do zwolnienia od poniesienia określonego ciężaru ekonomicznego związanego z wniesieniem skargi do WSA. Sąd zaznaczył, że przyznanie prawa pomocy przez sąd pierwszej instancji rozciąga się na całe postępowanie, ale tylko w sytuacji, gdy nie zostało ono ograniczone do konkretnego ciężaru ekonomicznego lub konkretnego środka procesowego. NSA odwołał się do swojego wcześniejszego orzecznictwa (postanowienie I FZ 191/16), zgodnie z którym przyznane zwolnienie nie ma zastosowania do innych kosztów sądowych, jeśli nie zostało to wyraźnie wskazane. NSA zauważył również, że kwestia wpisu od skargi kasacyjnej została częściowo uregulowana postanowieniem z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt I SPP/Go 24/25, którym skarżący został zwolniony od wpisu w części przekraczającej 1.000 zł, a wpis ten został uiszczony. W konsekwencji NSA uznał, że zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej było prawidłowe.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, częściowe zwolnienie od wpisu od skargi do WSA, przyznane w określonej kwocie lub części, nie obejmuje automatycznie wpisu od skargi kasacyjnej do NSA, jeśli zakres zwolnienia nie został wyraźnie rozszerzony.
Uzasadnienie
Zakres przyznanego prawa pomocy jest określony treścią postanowienia. Zwolnienie od wpisu od skargi do WSA, ograniczone do określonego ciężaru ekonomicznego, nie rozciąga się na inne koszty sądowe, w tym wpis od skargi kasacyjnej, chyba że postanowienie wyraźnie to przewiduje.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (7)
Główne
p.p.s.a. art. 239 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, przy czym zakres zwolnienia określony jest treścią prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy.
p.p.s.a. art. 245 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym.
p.p.s.a. art. 245 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może polegać w szczególności na zwolnieniu tylko od opłat sądowych (wpisu, opłaty kancelaryjnej) w całości lub części.
p.p.s.a. art. 245 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwolnienie może wówczas obejmować jedynie wpis albo jedynie opłaty kancelaryjne bądź też polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
p.p.s.a. art. 198
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądem administracyjnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres przyznanego prawa pomocy jest ściśle określony treścią postanowienia sądu i nie rozciąga się automatycznie na inne instancje lub inne środki procesowe, jeśli nie zostało to wyraźnie wskazane.
Odrzucone argumenty
Częściowe zwolnienie od wpisu od skargi do WSA powinno obejmować również wpis od skargi kasacyjnej do NSA, niezależnie od etapu postępowania i instancji.
Godne uwagi sformułowania
zakres zwolnienia określony jest treścią prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy przyznane prawo pomocy (postanowieniem z dnia 9 grudnia 2024 r., I SPP/Go 67/24) nie obejmowało swoim zakresem kwoty wpisu od skargi kasacyjnej.
Skład orzekający
Bartosz Wojciechowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu częściowego zwolnienia od wpisu sądowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz relacji między zwolnieniem w pierwszej instancji a kosztami postępowania przed NSA."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zwolnienie było częściowe i ograniczone do konkretnego etapu postępowania. Może być mniej istotne w przypadkach pełnego zwolnienia lub gdy postanowienie wyraźnie obejmuje wszystkie instancje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z kosztami postępowania i prawem pomocy, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.
“Czy częściowe zwolnienie z opłat w WSA chroni przed wpisem od skargi kasacyjnej do NSA? Wyjaśniamy.”
Dane finansowe
WPS: 6698 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
I FZ 175/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-11-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-09-10 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Bartosz Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Koszty postępowania Sygn. powiązane I SA/Go 318/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2025-02-27 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 239 § 1 pkt 4, art. 245 § 1, 3, 4 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Go 318/24 wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 11 września 2024 r. nr 0801-IOV[1].4103.81.2023 UNP: 0801-24-043650 w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od września do listopada 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie. Uzasadnienie Zarządzeniem z 12 maja 2025 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wezwał pełnomocnika A. S. (dalej: skarżący, strona) do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z 27 lutego 2025 r., I SA/Go 318/24 w kwocie 6.698 złotych. W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem strony zarządzenie naruszało art. 245 § 3 i § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), polegające na wezwaniu do uiszczeniu wpisu sądowego w kwocie 6.698 zł od skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 lutego 2025 r., sygn. akt I SA/Go 318/24, mimo przyznania skarżącemu zwolnienia częściowego - od wpisu od skargi w części przekraczającej 2.000 zł (postanowienie referendarza sądowego WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 9 grudnia 2024 r.). Zdaniem skarżącego częściowe zwolnienie od opłat jest niezależne od etapu postępowania i nie jest ograniczone do konkretnej instancji sądowej. Postanowieniem z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt I SPP/Go 24/25 skarżący został zwolniony od wpisu od skargi kasacyjnej w części przekraczającej 1.000 zł. Wpis ten strona uiściła. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie dotyczy tego, czy w sytuacji przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w części przekraczającej 2.000 zł (i uiszczenia przez niego tej kwoty) zobowiązany jest on do jeszcze do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W myśl art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, przy czym – jak zaznaczył ustawodawca – zakres zwolnienia określony jest treścią prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. Stosownie do treści art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym i polegać w szczególności na zwolnieniu tylko od opłat sądowych (wpisu, opłaty kancelaryjnej) w całości lub części. Zwolnienie może wówczas obejmować jedynie wpis albo jedynie opłaty kancelaryjne bądź też polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie stronie skarżącej przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym. Postanowieniem z 9 grudnia 2024 r., I SPP/Go 67/24, wydanym przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, zwolniono skarżącego od wpisu od skargi w części przekraczającej 2.000 zł, a w pozostałym zakresie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono. Treść postanowienia sądu jest jednoznaczna i wynika z niej, że zakres przyznanego prawa pomocy ograniczony został przez Sąd I instancji do zwolnienia skarżącego od obowiązku poniesienia określonego ciężaru ekonomicznego związanego z wniesieniem konkretnego środka procesowego, tj. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. O ile rację ma skarżący, że co do zasady, przyznanie prawa pomocy przez sąd rozciąga się na całe postępowanie sądowoadministracyjne, to jednak w sytuacji gdy przyznając prawo pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny ograniczył je do konkretnego ciężaru ekonomicznego, nie można skutecznie wywodzić, że przyznane zwolnienie będzie miało zastosowanie także do innych kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2016 r., I FZ 191/16, dostępne w bazie Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Reasumując - przyznane w rozpatrywanej sprawie prawo pomocy (postanowieniem z dnia 9 grudnia 2024 r., I SPP/Go 67/24) nie obejmowało swoim zakresem kwoty wpisu od skargi kasacyjnej. Natomiast kwestia ta znalazła rozwiązanie w wyniku postanowienia z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt I SPP/Go 24/25, którym skarżący został zwolniony od wpisu od skargi kasacyjnej w części przekraczającej 1.000 zł. W konsekwencji należy uznać, że prawidłowo Sąd I instancji w zaskarżonym zarządzeniu wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W świetle powyższego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 oraz art. 198 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. Bartosz Wojciechowski (spr.) sędzia NSA
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę