Orzeczenie · 2025-11-18

I FZ 175/25

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2025-11-18

NSApodatkoweŚredniansa

VATwpis sądowyskarga kasacyjnaprawo pomocyzwolnienie od kosztówpostępowanie sądowoadministracyjnekoszty postępowaniaNSAWSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Przedmiotem sprawy było zażalenie A. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, które wzywało do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Skarżący argumentował, że zarządzenie naruszało przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ przyznano mu częściowe zwolnienie od wpisu od skargi w pierwszej instancji (w części przekraczającej 2.000 zł), a zwolnienie to powinno obejmować również koszty postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. NSA oddalił zażalenie. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a., strona zwolniona z kosztów sądowych nie ma obowiązku ich uiszczania, jednak zakres zwolnienia jest określony treścią prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. NSA podkreślił, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, co może polegać na zwolnieniu od opłat sądowych w całości lub części, w tym od ułamkowej ich części lub określonej kwoty pieniężnej (art. 245 § 1, 3, 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 9 grudnia 2024 r., skarżący został zwolniony od wpisu od skargi w części przekraczającej 2.000 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono. NSA stwierdził, że treść tego postanowienia była jednoznaczna i ograniczała zakres przyznanego prawa pomocy do zwolnienia od poniesienia określonego ciężaru ekonomicznego związanego z wniesieniem skargi do WSA. Sąd zaznaczył, że przyznanie prawa pomocy przez sąd pierwszej instancji rozciąga się na całe postępowanie, ale tylko w sytuacji, gdy nie zostało ono ograniczone do konkretnego ciężaru ekonomicznego lub konkretnego środka procesowego. NSA odwołał się do swojego wcześniejszego orzecznictwa (postanowienie I FZ 191/16), zgodnie z którym przyznane zwolnienie nie ma zastosowania do innych kosztów sądowych, jeśli nie zostało to wyraźnie wskazane. NSA zauważył również, że kwestia wpisu od skargi kasacyjnej została częściowo uregulowana postanowieniem z dnia 30 lipca 2025 r., sygn. akt I SPP/Go 24/25, którym skarżący został zwolniony od wpisu w części przekraczającej 1.000 zł, a wpis ten został uiszczony. W konsekwencji NSA uznał, że zarządzenie WSA wzywające do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej było prawidłowe.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Interpretacja zakresu częściowego zwolnienia od wpisu sądowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz relacji między zwolnieniem w pierwszej instancji a kosztami postępowania przed NSA.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zwolnienie było częściowe i ograniczone do konkretnego etapu postępowania. Może być mniej istotne w przypadkach pełnego zwolnienia lub gdy postanowienie wyraźnie obejmuje wszystkie instancje.

Zagadnienia prawne (2)

Czy częściowe zwolnienie od wpisu sądowego od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przyznane w pierwszej instancji, obejmuje również wpis od skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, częściowe zwolnienie od wpisu od skargi do WSA, przyznane w określonej kwocie lub części, nie obejmuje automatycznie wpisu od skargi kasacyjnej do NSA, jeśli zakres zwolnienia nie został wyraźnie rozszerzony.

Uzasadnienie

Zakres przyznanego prawa pomocy jest określony treścią postanowienia. Zwolnienie od wpisu od skargi do WSA, ograniczone do określonego ciężaru ekonomicznego, nie rozciąga się na inne koszty sądowe, w tym wpis od skargi kasacyjnej, chyba że postanowienie wyraźnie to przewiduje.

Jak interpretować zakres częściowego zwolnienia od wpisu sądowego przyznanego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Częściowe zwolnienie od wpisu sądowego, przyznane na podstawie art. 245 § 3 i 4 p.p.s.a., może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej części opłaty lub określonej kwoty pieniężnej i jest ograniczone do konkretnego środka procesowego lub etapu postępowania, jeśli tak stanowi postanowienie sądu.

Uzasadnienie

Przepisy art. 245 § 1, 3, 4 p.p.s.a. pozwalają na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, w tym zwolnienie od opłat sądowych w określonej części lub kwocie. Zakres tego zwolnienia jest ściśle określony przez sąd w postanowieniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Inne

Oddalono zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.