I FZ 173/25

I FZ 173/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-09-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-09-09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marek Olejnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 188/25 - Wyrok WSA w Warszawie z 2026-01-08
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 239 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 17 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2025 r., sygn. akt VIII SA/Wa 188/25 w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 września 2024 r., nr 1401-IOV-4.4103.81.2024.17.JM w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od marca 2018 r. oraz od lipca 2020 r. postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.
Uzasadnienie
Pismem z 12 lutego 2025 r. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców (dalej: "Rzecznik") wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 27 września 2024 r., nr 1401-IOV-4.4103.81.2024.17.JM przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od marca 2018 r. oraz od lipca 2020 r., która to decyzja dotyczyła uczestnika postępowania D. J.
Zarządzeniem z 19 sierpnia 2025 r. Przewodniczący Wydziału VIII Zamiejscowego w Radomiu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wezwał Rzecznika na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 września 2025 r., znak 1401-IOV-4.4103.81.2024.17.IM.UNP w kwocie 1112 złotych stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535) w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi.
Przesyłka wraz z powyższym zarządzeniem została doręczona w dniu 22 sierpnia 2025 r.
Pismem z 25 sierpnia 2025 r. Rzecznik złożył zażalenie na powyższe zarządzenie, które zaskarżył w całości i zarzucił mu naruszenie:
A. art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji wezwanie Rzecznika do uiszczenia wpisu sądowego do skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 września 2025 r. znak: 1401-IOV-4.4103.81.2024.17.IM.UNP, w sytuacji gdy na mocy ww. przepisu w brzmieniu obowiązującym od 13 lipca 2025 r. Rzecznik nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych,
B. § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r.
w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wezwanie Rzecznika do uiszczenia wpisu sądowego do skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 27 września 2025 r. znak: 1401-IOV-4.4103.81.2024.17.IM.UNP, podczas gdy Rzecznik zwolniony jest z obowiązku uiszczania kosztów, tym samym wezwanie o uiszczenie wpisu należy uznać za błędne.
Rzecznik wniósł ponadto o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości, stosownie do art. 185 § 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 15 pkt 9 ustawy z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (Dz. U. z 2025 r. poz. 796, dalej: "ustawa zmieniająca"), w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 i 1685) wprowadza się następujące zmiany: w art. 239 w § 1 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
2) prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka
i Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców;.
Stosownie zaś do art. 31 ust. 1 pkt 7 ustawy zmieniającej, do wszczętych
i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy postępowań,
o których mowa w ustawie zmienianej w art. 15 - stosuje się przepisy tej ustawy
w brzmieniu dotychczasowym, z wyjątkiem określonym w art. 39.
Zgodnie zaś z art. 39 ustawy zmieniającej, do postępowań sądowoadministracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy stosuje się art. 239 § 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 15,
w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Jak słusznie podniósł Rzecznik w swoim zażaleniu, w świetle wykładni językowej ww. przepisów Rzecznik nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd zawarty w przedmiotowym zażaleniu, iż nie było podstaw do wezwania Rzecznika, do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 27 września 2025 r., nr 1401-IOV-4.4103.81.2024.17.JM.
Na uwagę zasługuje fakt, że od ostatniego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VIII Zamiejscowego w Radomiu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z 8 kwietnia 2025 r. (k. 35) do zarządzenia z 19 sierpnia 2025 r.
o wezwaniu Rzecznika do uiszczenia wpisu sądowego minęło ponad 4 miesiące. Gdyby Rzecznik został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi niezwłocznie, tj. do dnia wejścia w życie zmienionego art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a., to Rzecznik musiałbym uiścić wpis od skargi w kwocie wskazanej w zarządzeniu z 19 sierpnia 2025 r., zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 2 grudnia 2024 r., sygn. akt II GPS 1/24).
Wobec tego, iż zgodnie z art. 39 ustawy zmieniającej niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie tej ustawy nadal się toczy, zastosowanie ma art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zmieniony w art. 15 pkt 9 ustawy zmieniającej, w brzmieniu nadanym tą ustawą, co słusznie zauważył Rzecznik. Tym samym Rzecznik na mocy aktualnie obowiązującego art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a do takich należy wpis od skargi.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
-----------------------
3