I FZ 155/26

I FZ 155/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-09-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-07-27
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Ryszard Pęk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Kr 342/22 - Postanowienie WSA w Krakowie z 2023-06-07
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 86 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Sędzia NSA Ryszard Pęk (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 15 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 sierpnia 2025 r. sygn. akt I SA/Kr 342/22 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 342/22 odrzucające skargę I.C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 31 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r. postanawia oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
1. Postanowieniem z 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Kr 342/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przywrócenia I.C. (dalej skarżąca) terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z 7 czerwca 2023r. odrzucające skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 31 grudnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2013 r.
2. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji ustalił, że postanowieniem z 30 września 2024 r., sygn. akt I FZ 145/24 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 27 października 2023 r. odrzucające zażalenie skarżącej z 7 lipca 2023 r. przyjmując, że przesyłka zawierająca odpis postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 czerwca 2023 r. w przedmiocie odrzucenia skargi została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej 29 czerwca 2023 r. w związku z czym termin na wniesienie zażalenia na postanowienie z 7 czerwca 2023 r. upłynął z dniem 6 lipca 2023 r.
3. Pismem z 29 listopada 2023 r. skarżąca wniosła, m.in. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 czerwca 2023 r. w przedmiocie odrzucenia skargi. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że "przesyłka pocztowa z wniesionym zażaleniem została nadana 7 lipca 2023 r., a termin wniesienia zażalenia upłynął 6 lipca 2023 r." przy czym podkreśliła "że jednodniowe opóźnienie spowodowane było sytuacją losową, chorobą teścia (ojca męża - pełnomocnika skarżącej) i w konsekwencji hospitalizacją" co "wymagało wyjazdu męża w celu zaopiekowania się chorym ojcem, co spowodowało jednodniowe opóźnienie terminu".
4. Następnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia.
W ocenie Sądu pierwszej instancji okoliczności, na które powoływała się skarżąca we wniosku przywrócenie terminu, tj. "choroba, hospitalizacja ojca męża i wyjazd męża" nie mogły stanowić podstawy do przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi ponieważ zarówno istnienie jak i wpływ powołanej okoliczności na brak winy w uchybieniu terminu winny być uprawdopodobnione, gdyż samo oświadczenie wnioskodawcy nie potwierdza braku winy.
5. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, w którym podniosła, że sąd nie wziął pod uwagę argumentu, że jednodniowe opóźnienie było spowodowane sytuacją losową (chorobą i hospitalizacją członka rodziny), która wymagała wyjazdu męża skarżącej w celu zaopiekowania się chorym ojcem. Na tę okoliczność pełnomocnik skarżącej przesłał do Sądu dokumenty ze szpitala, które jednak Sąd uznał za niewystarczające. Skarżąca wskazała, że nie podziela opinii Sądu, że dokument potwierdzający hospitalizację nie jest wiarygodny i nie uprawdopodabnia zaistnienia sytuacji losowej. Ojciec pełnomocnika mieszka w miejscowości oddalonej od miejsca zamieszkania skarżącej i jej męża o 180 km i mąż skarżącej nie zdążył wysłać zażalenia w dniu 6 lipca 2023 r.
6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
6.1. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
6.2. W punkcie wyjścia należy wskazać, że w myśl art. 85 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, przy czym zgodnie z art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. (art. 87 § 1, § 2 i § 4 powołanej wyżej ustawy).
Zaznaczyć także należy, że z uwagi na treść art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, na podstawie podniesionych w nim okoliczności faktycznych ocenia czy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Tym samym to do podmiotu wnioskującego o przywrócenie terminu należy takie uzasadnienie wniosku i ewentualnie dodatkowe poparcie swoich twierdzeń niezbędną dokumentacją, aby uprawdopodobnić brak winy w niedochowaniu terminu.
Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się – jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego – obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z: 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144, 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99, publ. Biuletyn SN 2000/5/12).
6.3. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zażalenie nie jest uzasadnione, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu jak i uzasadnieniu zażalenia skarżąca argumentowała, że uchybienie terminu do złożenia zażalenia w terminie nastąpiło bez jej winy "gdyż z powodu choroby i hospitalizacji ojca męża mąż musiał wyjechać i doszło do jednodniowego opóźnienia w złożeniu zażalenia w terminie".
Jak słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji do wnioskodawcy należy uprawdopodobnienie wystąpienia okoliczności, które według strony stanowiły przeszkodę w zachowaniu terminu do dokonania czynności procesowej i świadczą o braku winy w uchybieniu tego terminu. Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia, gdyż przywołana przez nią okoliczność – choroba i hospitalizacja teścia – nie została poparta żadnymi dokumentami potwierdzającymi zaistnienie ww. okoliczności.
6.4. Dokumentem potwierdzającym powyższą okoliczność nie jest karta informacyjna leczenia szpitalnego za okres od 9 – 11 sierpnia 2023 r., ponieważ termin do złożenia zażalenia upływał 6 lipca 2023 r. a zatem w tej dacie powinny nastąpić okoliczności uzasadniające brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Niezrozumiałe jest natomiast twierdzenie skarżącej, że pełnomocnik przesłał do sądu dokumenty ze szpitala, które jednak Sąd ocenił jako niewystarczające do pozytywnego rozpatrzenia wniosku.
W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, poza kartą informacyjną leczenia szpitalnego, dołączoną do akt prawa pomocy, które miałyby uprawdopodobnić hospitalizację teścia skarżącej w omawianym okresie, a w konsekwencji Sąd pierwszej instancji nie mógł ocenić wiarygodności takich dokumentów.
6.5. Końcowo należy odnotować, że w analogicznym jak w obecnie rozpoznanej sprawie stanie faktycznym Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 25 sierpnia 2026 r., sygn. akt I FZ 156/26, oddalił zażalenie skarżącej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 1 sierpnia 2025 r. sygn. akt I SA/Kr 343/22 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z 31 grudnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw do odmiennej oceny zaskarżonego w obecnie rozpoznawanej sprawie postanowienia z 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Kr 342/22.
6.5. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił zażalenie, jako nieuzasadnione.