Orzeczenie · 2026-05-20

I FSK 989/23Zabezpieczenie zobowiązania podatkowego puste faktury zbycie majątku

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-20
NSAPodatkoweWysokansa
zabezpieczenie zobowiązania podatkowegopostępowanie egzekucyjneVATpuste fakturyzbycie majątkuobawa niewykonania zobowiązaniakontrola podatkowaskarżący kasacyjny

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu. Decyzja ta dotyczyła określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od października 2018 r. do lipca 2019 r. oraz dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym art. 33 § 1-4 O.p. w zw. z art. 155 i 155a § 1 u.p.e.a., wskazując na brak przesłanek do zabezpieczenia oraz wadliwą ocenę jego sytuacji majątkowej. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za bezzasadne. Sąd podkreślił, że instytucja zabezpieczenia ma na celu ochronę przyszłych interesów wierzyciela, a przesłanka uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego nie wymaga absolutnej pewności, lecz uprawdopodobnienia. W ocenie NSA, organy podatkowe prawidłowo ustaliły istnienie takiej obawy, biorąc pod uwagę posługiwanie się przez podatnika nierzetelnymi fakturami (tzw. puste faktury), zbywanie majątku w trakcie kontroli (nieruchomości w D.) oraz niewystarczające dochody do pokrycia potencjalnego zobowiązania w kwocie ok. 403 tys. zł. Sąd wskazał, że hipoteki obciążające nieruchomości podatnika dodatkowo zmniejszają ich wartość jako pewnego zabezpieczenia. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Sąd pierwszej instancji zasadnie ocenił, iż organy prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące zabezpieczenia zobowiązań podatkowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania instytucji zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w przypadkach posługiwania się pustymi fakturami i zbywania majątku, a także interpretacja przesłanek uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia ma szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w sytuacji posługiwania się przez podatnika nierzetelnymi fakturami oraz dokonywania czynności polegających na zbywaniu majątku, zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przyszłych zobowiązań podatkowych, uzasadniająca zastosowanie instytucji zabezpieczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w opisanej sytuacji zachodzi uzasadniona obawa niewykonania przyszłych zobowiązań podatkowych, co uzasadnia zastosowanie instytucji zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Posługiwanie się pustymi fakturami oraz zbywanie majątku, zwłaszcza w trakcie kontroli podatkowej, stanowi przesłankę uzasadniającą obawę niewykonania zobowiązań podatkowych, nawet jeśli podatnik posiada znaczny majątek, który może być obciążony hipotekami lub w każdej chwili zbyty.

Czy decyzja o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego może być wydana w oparciu o przybliżoną kwotę zobowiązania, która nie została jeszcze ostatecznie określona w decyzji wymiarowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja o zabezpieczeniu może być wydana w oparciu o przybliżoną kwotę zobowiązania, która jest ustalana na podstawie posiadanych danych i służy jedynie uprawdopodobnieniu wysokości zobowiązania, nie przesądzając o jego ostatecznej wysokości.

Uzasadnienie

Decyzja zabezpieczająca ma charakter tymczasowy i informacyjny, a jej celem jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela. Nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a przybliżona kwota zobowiązania podlega weryfikacji w postępowaniu wymiarowym.

Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej przez Sąd pierwszej instancji muszą być powiązane z naruszeniem przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?

Odpowiedź sądu

Tak, skarga kasacyjna skierowana przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji powinna zawierać zarzuty naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, w powiązaniu z przepisami procedury administracyjnej, których prawidłowość stosowania ocenia sąd.

Uzasadnienie

Skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym, a jej autor musi precyzyjnie wskazać naruszone przepisy i wykazać, że miały one istotny wpływ na wynik sprawy. Brak powiązania zarzutów z przepisami P.p.s.a. stanowi wadę konstrukcyjną skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną T.R. od wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Po 551/22.

Przepisy (23)

Główne

O.p. art. 33 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33 § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33 § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33 § 4

Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 155 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 155a § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § 4

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 229

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 155

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 155a § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm. art. 14 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo oceniły istnienie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego, biorąc pod uwagę posługiwanie się przez podatnika nierzetelnymi fakturami, zbywanie majątku oraz niewystarczające dochody. • Decyzja o zabezpieczeniu może być wydana w oparciu o przybliżoną kwotę zobowiązania, która nie została jeszcze ostatecznie określona w decyzji wymiarowej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez Sąd pierwszej instancji. • Zarzuty dotyczące wadliwej oceny sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego. • Zarzuty dotyczące sprzecznych ustaleń organów i braku uzupełnienia materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia • Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej • uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję • Decyzja o zabezpieczeniu nie zastępuje decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. • posługiwanie się nierzetelnymi fakturami jest jedną z okoliczności uzasadniających wystąpienie obawy niewykonania zobowiązania podatkowego.

Skład orzekający

Bartosz Wojciechowski

przewodniczący

Włodzimierz Gurba

sprawozdawca

Arkadiusz Cudak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania instytucji zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w przypadkach posługiwania się pustymi fakturami i zbywania majątku, a także interpretacja przesłanek uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego interpretacja przepisów dotyczących zabezpieczenia ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zabezpieczenia zobowiązań podatkowych, które jest kluczowe dla organów skarbowych i podatników. Wyjaśnia, kiedy obawa niewykonania zobowiązania jest uzasadniona, co ma praktyczne znaczenie.

Puste faktury i sprzedaż majątku – kiedy fiskus może zająć Twoje pieniądze zanim dowiesz się, ile masz zapłacić?

Dane finansowe

WPS: 403 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst