Orzeczenie · 2025-07-11

I FSK 933/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-11
NSApodatkoweŚredniansa
zawieszenie postępowaniazagadnienie wstępnepostępowanie podatkoweVATskarga kasacyjnasądy administracyjneOrdynacja podatkowaumowy sprzedażykoszty postępowania

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez P. Sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach odmawiające zawieszenia postępowania odwoławczego. Spółka zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, twierdząc, że toczące się postępowania cywilne o ustalenie istnienia umów sprzedaży stanowiły zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, co powinno skutkować zawieszeniem postępowania podatkowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że rację miał sąd pierwszej instancji, iż rozstrzygnięcie przez sądy powszechne kwestii istnienia umów sprzedaży nie stanowi zagadnienia wstępnego dla postępowania podatkowego. Sąd podkreślił, że organy podatkowe są zobowiązane do wszechstronnego zbadania sprawy i samodzielnej oceny faktów, w tym rzeczywistego charakteru transakcji, chyba że zgromadzony materiał dowodowy pozostawia wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, co mogłoby uzasadniać wystąpienie do sądu powszechnego na podstawie art. 199a § 3 O.p. W tej sprawie takie wątpliwości nie wystąpiły, a postępowania cywilne nie miały charakteru prejudycjalnego. W konsekwencji NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'zagadnienia wstępnego' w postępowaniu podatkowym i jego odróżnienie od sytuacji, gdy organ podatkowy może samodzielnie ocenić stosunki prawne.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podatnik sam inicjuje postępowania cywilne w celu zawieszenia postępowania podatkowego.

Zagadnienia prawne (1)

Czy postępowanie cywilne o ustalenie istnienia stosunku prawnego (umowy sprzedaży) stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uzasadniające zawieszenie postępowania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie cywilne o ustalenie istnienia stosunku prawnego nie stanowi zagadnienia wstępnego, jeśli organ podatkowy dysponuje wystarczającym materiałem dowodowym do samodzielnego rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe mają obowiązek samodzielnie ocenić fakty i stosunki prawne, a zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. następuje tylko wtedy, gdy organ nie jest władny rozstrzygnąć sprawy bez rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Postępowania cywilne w tej sprawie nie miały charakteru prejudycjalnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (17)

Główne

O.p. art. 201 § 1 pkt 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 239

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 1 pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 199a § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 199a § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 199a § 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 185 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 203 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 207 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowania cywilne o ustalenie istnienia umów sprzedaży nie stanowią zagadnienia wstępnego dla postępowania podatkowego. • Organy podatkowe mają prawo i obowiązek samodzielnie ocenić fakty i stosunki prawne, w tym rzeczywisty charakter transakcji.

Odrzucone argumenty

Postępowanie cywilne o ustalenie istnienia stosunku prawnego stanowi zagadnienie wstępne, uzasadniające zawieszenie postępowania podatkowego.

Godne uwagi sformułowania

rozstrzygnięcie przez sądy powszechne, w wyniku wniesienia pozwów przez skarżącą, czy doszło do zawarcia umów sprzedaży (...) nie stanowi dla niniejszej sprawy zagadnienia wstępnego • Pomiędzy prowadzonym postępowaniem podatkowym (...) a postępowaniami toczącymi się przed sądami powszechnymi nie występuje zależność uniemożliwiająca rozpatrzenie niniejszej sprawy • Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego organ nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji. • organ podatkowy jest zobowiązany do wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym, jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy • zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. następuje jedynie wówczas, gdy organ prowadzący postępowanie we własnym zakresie nie jest władny rozstrzygnąć o uprawnieniach, prawach bądź obowiązkach strony, a rozstrzygnięcie tej kwestii leży w kompetencji innego organu lub sądu.

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka-Medek

przewodniczący sprawozdawca

Artur Mudrecki

członek

Adam Nita

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zagadnienia wstępnego' w postępowaniu podatkowym i jego odróżnienie od sytuacji, gdy organ podatkowy może samodzielnie ocenić stosunki prawne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy podatnik sam inicjuje postępowania cywilne w celu zawieszenia postępowania podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie podatkowym – możliwości zawieszenia postępowania podatkowego z powodu toczących się postępowań cywilnych. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Czy postępowanie cywilne zawsze wstrzymuje kontrolę podatkową? NSA wyjaśnia pojęcie 'zagadnienia wstępnego'.

Dane finansowe

WPS: 480 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst