I FSK 928/23Odmowa udostępnienia danych świadków kontrola podatkowa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. B. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Sprawa dotyczyła odmowy zapoznania się przez skarżącego z dokumentami zawierającymi dane świadków oraz szczegóły ich przesłuchań w ramach kontroli celno-skarbowej dotyczącej podatku VAT. Organy podatkowe wyłączyły te dokumenty z akt, powołując się na interes publiczny, w tym dobro prowadzonej kontroli i ochronę danych osobowych. Skarżący zarzucał naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu (art. 123 § 1 O.p.) oraz innych przepisów Ordynacji podatkowej. WSA uznał odmowę za prawidłową, wskazując, że utajnienie danych świadka do czasu przesłuchania jest uzasadnione dla zapewnienia spontaniczności zeznań i nie narusza prawa strony do czynnego udziału. NSA podzielił to stanowisko, podkreślając, że ustawa podatkowa precyzyjnie określa zakres uprawnień strony w związku z przesłuchaniem świadka (zawiadomienie o terminie, możliwość zadawania pytań), a rozszerzanie tego zakresu o ujawnienie danych świadka przed przesłuchaniem nie jest uzasadnione, gdy przemawia za tym interes publiczny. Sąd uznał, że ochrona interesu publicznego, rozumianego jako zapewnienie obiektywności dowodów i wyeliminowanie wpływu osób trzecich na zeznania, uzasadnia czasowe utajnienie informacji, co nie ogranicza prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy udostępnienia danych świadków w postępowaniu podatkowym ze względu na interes publiczny, a także interpretacja zasady czynnego udziału strony w kontekście dowodów z przesłuchania świadków.
Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z akt sprawy w postępowaniu podatkowym. Interpretacja interesu publicznego może być różnie stosowana w zależności od okoliczności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa udostępnienia stronie dokumentów zawierających dane świadków oraz szczegóły ich przesłuchań, powołując się na interes publiczny, narusza prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa taka nie narusza prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, jeśli jest uzasadniona interesem publicznym, a ustawa podatkowa precyzyjnie określa zakres uprawnień strony w związku z przesłuchaniem świadka.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ochrona interesu publicznego, rozumianego jako zapewnienie obiektywności i niezakłóconego przebiegu kontroli celno-skarbowej, uzasadnia czasowe utajnienie danych świadków i szczegółów ich przesłuchań. Ustawa podatkowa określa zakres czynnego udziału strony (zawiadomienie o terminie, możliwość zadawania pytań), a rozszerzanie tego zakresu o ujawnienie danych świadka przed przesłuchaniem nie jest wymagane, gdy przemawia za tym interes publiczny.
Czy ochrona interesu publicznego, rozumianego jako dobro prowadzonej kontroli celno-skarbowej i potrzeba uzyskania wiarygodnych dowodów, może stanowić podstawę do wyłączenia z akt dokumentów zawierających dane świadków i szczegóły ich przesłuchań?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, interes publiczny rozumiany jako dobro prowadzonej kontroli celno-skarbowej, potrzeba uzyskania wiarygodnych, obiektywnych dowodów (zeznań) oraz eliminacja ryzyka wpływu osób trzecich na zeznania świadków, może stanowić podstawę czasowego utajnienia tych danych.
Uzasadnienie
NSA podkreślił, że realizacja celu postępowania podatkowego wymaga stworzenia warunków umożliwiających uzyskanie obiektywnych wyników, odseparowanych od wpływu osób trzecich. Interes publiczny w postaci zapewnienia niezakłóconego przebiegu kontroli i uzyskania wiarygodnych zeznań świadków został uznany za wystarczającą przesłankę do wyłączenia dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 179 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Określa możliwość wyłączenia dokumentów z akt ze względu na interes publiczny, ograniczając tym samym prawo strony do wglądu.
O.p. art. 123 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, która może być ograniczona w uzasadnionych przypadkach.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 179 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 179 § 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 129
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 178 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu zapewnienia stronie wglądu w akta sprawy.
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podjęcia działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
O.p. art. 187 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
O.p. art. 190 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Obowiązek zawiadomienia strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków.
O.p. art. 190 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Prawo strony do udziału w przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków, zadawania pytań i składania wyjaśnień.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interes publiczny jako podstawa wyłączenia dokumentów z akt sprawy (ochrona przebiegu kontroli, obiektywność dowodów, ochrona danych osób trzecich).
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu poprzez odmowę udostępnienia danych świadków i szczegółów ich przesłuchań. • Niewłaściwa wykładnia art. 179 § 1 O.p. w zakresie pojęcia interesu publicznego. • Naruszenie art. 123 § 1, 124, 129 O.p. poprzez zawężenie stosowania zasad postępowania.
Godne uwagi sformułowania
dobro prowadzonej kontroli celno-skarbowej • uzyskanie od świadka bezstronnych i wyczerpujących zeznań • ochrona dóbr osób i podmiotów trzecich, niebędących stronami • zapewnienie spontaniczności zeznań • ochrona interesu publicznego, który obejmował zarówno niezakłócone prowadzenie kontroli celno-skarbowej w zakresie przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków oraz ochronę danych osób mających zeznawać w charakterze świadka • interes publiczny jako korzyść służącą ogółowi, dyrektywa postępowania, nakazująca respektowanie takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej • eliminacji ryzyka jakie niesie za sobą kontakt ze świadkiem przed pierwszym przesłuchaniem • nie jest zasadne stwierdzenie, że na organie ciąży dalej idący obowiązek, niewyrażony w przywołanych przepisach, a mianowicie poinformowanie o danych osobowych świadka, czy okoliczności, na które dowód ma być przeprowadzony • realizacja celu postępowania podatkowego wymaga stworzenia co do zasady takich warunków przeprowadzenia czynności procesowej, które umożliwią uzyskanie obiektywnych i najbardziej miarodajnych wyników, a więc odseparowanych od wpływu (potencjalnego) jakichkolwiek osób trzecich
Skład orzekający
Maja Chodacka
sędzia WSA del.
Zbigniew Łoboda
przewodniczący sprawozdawca
Marek Olejnik
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia danych świadków w postępowaniu podatkowym ze względu na interes publiczny, a także interpretacja zasady czynnego udziału strony w kontekście dowodów z przesłuchania świadków."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia dokumentów z akt sprawy w postępowaniu podatkowym. Interpretacja interesu publicznego może być różnie stosowana w zależności od okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego – prawa strony do informacji i czynnego udziału w postępowaniu, w kontraście do ochrony interesu publicznego. Jest to zagadnienie istotne dla praktyków prawa podatkowego.
“Czy możesz poznać tożsamość świadka w postępowaniu podatkowym? NSA wyjaśnia granice prawa do informacji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.