I FSK 885/23

I FSK 885/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-05-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-19
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Dominik Mączyński /sprawozdawca/
Janusz Zubrzycki /przewodniczący/
Marek Kołaczek
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
III SA/Wa 1698/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2023-01-20
Skarżony organ
Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia WSA del. Dominik Mączyński (sprawozdawca), Protokolant referent Magdalena Kałuska, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1698/22 w sprawie ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z dnia 19 maja 2022 r., nr 448000-COP.4103.8.2022.9.ES w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 r. i 2019 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie kwotę 8.100 (słownie: osiem tysięcy sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Skarga kasacyjna.
1.1. M. sp. z o.o. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 10 marca 2023 r., wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2023 r., III SA/Wa 1698/22. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie z dnia 19 maja 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018 r. i 2019 r. w części dotyczącej zobowiązania za styczeń 2019 r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego za okresy od czerwca 2018 r. do lutego 2019 r. i oddalił skargę w pozostałej części.
1.2. Skarżonemu wyrokowi zarzucono niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego, tj. art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm. oraz Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm.; dalej: ustawa o PTU), skutkujące uznaniem 54 szt. faktur dotyczących zakupów towarów wystawionych na rzecz M. Sp. z o.o. przez A. Sp. z o.o., A1. Sp. z o.o. i T. Sp. z o.o., na łączną kwotę netto 2.947.341,50 zł w okresach rozliczeniowych od czerwca 2018 r. do lutego 2019 r., za stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, a tym samym nie stanowiące podstawy do obniżenia podatku o kwotę z nich wynikającą w łącznej wysokości 677.888,55 zł, podczas gdy do stanu faktycznego zaistniałego w rozpoznawanej przez WSA sprawie, powołany przepis nie powinien zostać zastosowany.
1.3. Mając na uwadze powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w części oddalającej skargę i w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, rozpoznanie skargi, albo przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego na rzecz Skarżącej według norm przepisanych.
2. Odpowiedź na skargę kasacyjną.
Naczelnik Mazowieckiego Urzędu Celno-Skarbowego w Warszawie, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 4 maja 2023 r., stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3. Skarga kasacyjna jest niezasadna.
4.1. Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej niezbędne jest wskazanie, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwaliło się stanowisko, którego źródłem jest unormowanie zawarte w art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a., że granice skargi kasacyjnej wyznaczane są przez stronę skarżącą, przy czym powinny być one wskazane w sposób precyzyjny. Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej ani uzupełniać wywodów strony. Sąd ten jest bowiem władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wymienione (wyartykułowane) w skardze kasacyjnej. Nie jest dopuszczalna rozszerzająca wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie czy uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej bądź poprawianie występujących w niej niedokładności. Wadliwe sformułowanie podstaw kasacyjnych obciąża stronę wnoszącą ułomnie skonstruowany środek zaskarżenia, uniemożliwiając prawidłową ocenę kwestionowanego orzeczenia. Rozpatrując sprawę na skutek skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej granicami, tj. treścią przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych oraz treścią i zakresem zawartego w niej wniosku, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza zatem, że zakres kontroli orzeczenia wydanego w pierwszej instancji wyznacza sama strona wnosząca ten środek zaskarżenia.
4.2. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd pierwszej instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez Sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego.
5.1. Przedstawienie zasad, w oparciu o które NSA rozpatruje skargi kasacyjne, jest o tyle istotne, że w skardze kasacyjnej nie zostały podniesione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. W rezultacie skarżąca nie podjęła nawet próby zakwestionowania stanu faktycznego ustalonego w sprawie przez organ podatkowy.
5.2. Mając na uwadze, że NSA związany jest granicami skargi kasacyjnej, co oznacza w szczególności, że Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wymienione (wyartykułowane) w skardze kasacyjnej, nie jest możliwe dokonanie oceny prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych.
5.3. W rezultacie, na skutek wadliwie sformułowanych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, skarżąca kasacyjnie nie zdołała skutecznie zakwestionować stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania przez organy i przyjętego przez Sąd pierwszej instancji jako podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Spostrzeżenie to jest o tyle istotne, że skład orzekający w tej sprawie także przyjmuje, że ustalenia faktyczne są prawidłowe i stanowią podstawę faktyczną rozstrzygnięcia.
5.4. W rezultacie wskazać należy, że z poczynionych w sprawie ustaleń, uznanych przez Sąd pierwszej instancji za prawidłowe, wynika, że skarżąca zawyżyła podatek naliczony z faktur wystawionych przez A. Sp. z o.o. w W., T. Sp. z o.o. w W. i A1. Sp. z o.o. w W., naruszając art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o PTU. Faktury te nie dokumentowały rzeczywistych transakcji gospodarczych, gdyż towar będący przedmiotem obrotu (odzież, obuwie, koce, pościel i zabawki) nie został sprzedany przez podmioty wskazane w treści tych dokumentów, a skarżąca nie dochowała należytej staranności w kontaktach ze swoimi azjatyckimi kontrahentami.
5.5. Mając to na uwadze, nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o PTU. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tego przepisu w tym, że organ i w ślad za nim Sąd pierwszej instancji uznał faktury dotyczące zakupów towarów wystawionych na rzecz M. Sp. z o.o. przez A. Sp. z o.o., A1. Sp. z o.o. i T. Sp. z o.o. za stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, a tym samym nie stanowiące podstawy do obniżenia podatku o kwotę z nich wynikającą, podczas gdy do stanu faktycznego zaistniałego w rozpoznawanej przez WSA sprawie, powołany przepis nie powinien zostać zastosowany.
5.6. Sposób uzasadnienia tego zarzutu wskazuje, że Autor skargi kasacyjnej upatruje wadliwego zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o PTU w tym, że zostały on odniesiony do nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarta jest bowiem argumentacja, mająca na celu wykazanie, że sporne faktury stwierdzają rzeczywiste zdarzenia. Uznanie zasadności tego zarzuty wymagałoby zatem w pierwszej kolejności skutecznego zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organ i zaaprobowanych przez Sąd pierwszej instancji. Tymczasem, co raz jeszcze należy podkreślić, w skardze kasacyjnej w ogóle nie zostały podniesione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowanie, wobec czego prawidłowość ustalenia stanu faktycznego wymyka się kontroli instancyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy też zauważyć, że ze względu na zasadę związania granicami skargi kasacyjnej w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie jest dopuszczalne podważenie stanu faktycznego ustalonego przez organ i zaaprobowanego przez Sąd pierwszej instancji poprzez podnoszenie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego.
5.7. W rezultacie mając na uwadze, że z przyczyn opisanych powyżej, NSA przyjął za podstawę wyrokowania stan faktyczny ustalony przez organ i zaaprobowany przez Sąd pierwszej instancji zasadne było zastosowanie w sprawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o PTU.
6. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny – uznając, że skarga kasacyjna nie dostarcza uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, działając na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143) – orzekł, jak w sentencji wyroku.
7. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 118).
Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA
Dominik Mączyński Janusz Zubrzycki Marek Kołaczek