Orzeczenie · 2024-12-20

I FSK 815/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-12-20
NSApodatkoweWysokansa
rygor natychmiastowej wykonalnościprzedawnienie zobowiązania podatkowegoOrdynacja podatkowapostępowanie podatkoweskarga kasacyjnaNSAVATdecyzja nieostateczna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który oddalił skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie. Postanowienie to dotyczyło nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za lipiec 2014 r. Skarżący podniósł szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania, kwestionując prawidłowość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Głównym argumentem skarżącego było twierdzenie, że organy nie uprawdopodobniły zaistnienia przesłanek z art. 239b § 1 pkt 4 w zw. z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności. W tej sprawie termin przedawnienia zobowiązania za lipiec 2014 r. upływał z końcem 2019 r. W momencie wydania postanowienia o nadaniu rygoru (14 października 2019 r.) do upływu terminu przedawnienia pozostał okres krótszy niż 3 miesiące, co stanowiło przesłankę z art. 239b § 1 pkt 4 O.p. Sąd uznał również, że spełniona została przesłanka z art. 239b § 2 O.p., ponieważ złożenie odwołania przez podatnika mogło prowadzić do sytuacji, w której zobowiązanie wygaśnie wskutek przedawnienia w toku postępowania odwoławczego. NSA zaznaczył, że w takiej sytuacji nie bada się sytuacji majątkowej podatnika, a celem regulacji jest ochrona interesów fiskalnych państwa przed skutkami przedawnienia. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia zasady dwuinstancyjności i obowiązku dokonania zabezpieczenia na majątku podatnika.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej w kontekście zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy do przedawnienia pozostało mniej niż 3 miesiące i został złożony środek zaskarżenia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w sytuacji, gdy do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego pozostał okres krótszy niż 3 miesiące, a podatnik wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy prawidłowo nadał decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było uzasadnione.

Uzasadnienie

Krótki okres do przedawnienia zobowiązania podatkowego (poniżej 3 miesięcy) w połączeniu ze złożeniem odwołania przez podatnika, które mogło doprowadzić do wygaśnięcia zobowiązania wskutek przedawnienia, uzasadnia nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności w celu ochrony interesów fiskalnych państwa.

Czy naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania następuje, gdy organ odwoławczy rozpatruje zażalenie na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej?

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy rozpatrując zażalenie, dokonuje oceny zaskarżonego postanowienia i może wskazać przyczyny prawidłowości zastosowania rygoru.

Uzasadnienie

Organ odwoławczy, rozpatrując sprawę w postępowaniu zażaleniowym, jest zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy we wszelkich jej aspektach, analizy materiału dowodowego i oceny zarzutów odwołania, co nie narusza zasady dwuinstancyjności.

Czy organ podatkowy ma obowiązek dokonania zabezpieczenia wykonania zobowiązania podatkowego na majątku podatnika zamiast nadawania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności?

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego nie jest obligatoryjne, a decyzja o ich zastosowaniu należy do organu.

Uzasadnienie

Przepisy dotyczące hipoteki przymusowej i zastawu skarbowego nie nakładają na organy obowiązku ich stosowania, a decyzja o ich zastosowaniu należy do właściwego organu. Ponadto, analiza sytuacji majątkowej podatnika nie była kluczowa dla oceny zasadności nadania rygoru w kontekście krótkiego terminu do przedawnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Przepisy (20)

Główne

O.p. art. 239b § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239b § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Pomocnicze

O.p. art. 70 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 120

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 34 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 41 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 217 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 217 § § 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 125 § § 1-2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Krótszy niż 3 miesiące okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w połączeniu ze złożeniem odwołania przez podatnika uzasadnia nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Odrzucone argumenty

Organy nie uprawdopodobniły, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie przez Skarżącego wykonane. • Organ I instancji obowiązany był dokonać zabezpieczenia na majątku Skarżącego zamiast nadawać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. • Doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. • Wykorzystano instrumentalnie rygor natychmiastowej wykonalności, aby uniknąć negatywnych skutków zwlekania z weryfikacją rozliczeń do okresu bliskiego terminowi przedawnienia. • Organy oparły się na niekompletnym materiale dowodowym dotyczącym sytuacji majątkowej Skarżącego. • Naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania podatkowego (zasada działania na podstawie przepisów prawa, zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, zasada szybkości i wnikliwości, zasada przekonywania).

Godne uwagi sformułowania

Nie można dopuścić do tego, aby odwołanie, czyli element powodujący niewykonalność decyzji nieostatecznej, stało się jednocześnie instrumentem prowadzącym do przedawnienia się zobowiązania podatkowego, stąd potrzeba nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, kiedy okres do przedawnienia jest zbyt krótki.

Skład orzekający

Dominik Mączyński

sędzia WSA del.

Marek Olejnik

sędzia NSA sprawozdawca

Sylwester Golec

sędzia NSA przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących nadawania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej w kontekście zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy do przedawnienia pozostało mniej niż 3 miesiące i został złożony środek zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania podatkowego – możliwości wykonania decyzji nieostatecznej w obliczu zbliżającego się przedawnienia. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Ryzyko przedawnienia zobowiązania podatkowego a rygor natychmiastowej wykonalności decyzji – co mówi NSA?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst