I FSK 781/07

I SA/Łd 1263/05 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Wiktor Jarzębowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Sygn. powiązane
I FSK 781/07 - Postanowienie NSA z 2007-07-11
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę o wznowienie postepowania sądowego
Sentencja
Dnia 7 lipca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 7 lipca 2006 roku na posiedzeniu niejawnym skargi J. S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2005 roku, sygnatura akt: I SA/Łd 472/04 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu podatkowego I instancji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 roku p o s t a n a w i a: -odrzucić skargę o wznowienie postępowania.
Uzasadnienie
J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie uchylenia decyzji organu podatkowego l instancji i przekazania do ponownego rozpatrzenia sprawy dotyczącej podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 roku.
W dniu 30 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przeprowadził rozprawę, na której stawił się skarżący, jego pełnomocnik (zastępowany przez substytuta), oraz pełnomocnik organu. Wszystkie te osoby były też obecne przy ogłaszaniu w dniu 30 sierpnia 2005 roku wyroku, mocą którego Sąd oddalił skargę J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].
W dniu [...] J. S. wniósł skargę o wznowienie postępowania na podstawie art. 401 pkt 2 oraz 403 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego. W treści uzasadnienia skarżący wyjaśnił, że przyznana przez Sąd pomoc prawna, poprzez ustanowienie adwokata z urzędu, nie była wykonywana oraz że uzasadnienie wyroku z dnia 30 sierpnia 2005 roku nie obejmuje całości skargi, zwłaszcza jej uzupełnienia z dnia 28 sierpnia 2005 roku oraz ustaleń decyzji organu podatkowego z dnia [...].
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału l z dnia 21 listopada 2005 roku J. S. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez uzasadnienie skargi o wznowienie postępowania i wskazanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi. Zarządzenie powyższe zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 listopada 2005 roku.
W obszernym piśmie z dnia 4 grudnia 2005 roku J. S. wyjaśnił, że przyznana przez Sąd pomoc prawna poprzez ustanowienie adwokata z urzędu w zasadzie nie była wykonywana. Gdyby bowiem upoważniony pełnomocnik chciał wykonywać swoje obowiązki, to w aktach sprawy znajdowało się dość dowodów, które miałyby wykazać bezprzedmiotowość decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., a tym samym wyrok Sądu byłby zupełnie inny. Upoważniony pełnomocnik nie uczestniczył w postępowaniu, wobec czego do oceny Sądu pozostała jedynie wersja skargi, którą przedstawił sam skarżący. Zatem, wobec tego, że skarga J. S. nie mogła
być dostatecznie zaprezentowana Sądowi, wnosi on o wznowienie postępowania. W
odniesieniu do podstawy wznowienia wynikającej z art. 403 § 1 pkt 2 i § 2 KPC, J. S. stwierdził, że jego skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. była
rozpoznana tylko w części, gdyż Sąd nie rozpatrzył wszystkich składanych do Sądu pism stanowiących uzupełnienie skargi. Z treści dalszej części pisma wynika, że Sąd nie odniósł się w pełni do wszystkich podnoszonych przez skarżącego zarzutów. W kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, J. S. wyjaśnił, że termin ten nie rozpoczął nawet swojego biegu, gdyż nie otrzymał on prawomocnego wyroku z dnia 30 sierpnia 2005 roku. Nadto, uwzględniając dzień doręczenia wyroku pełnomocnikowi, co miało miejsce w dniu 13 lub 14 października 2005 roku to i tak termin ten został dochowany. W piśmie zatytułowanym "uzasadnienie pośrednie wniosku - skargi o wznowienie postępowania" skarżący przedstawił argumenty merytoryczne skierowane przeciwko decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż J. S. jako podstawę prawną skargi o wznowienie postępowania powołał przepis art. 401 pkt 2 oraz 403 § 1 pkt 2 Kodeksu Postępowania Cywilnego. Skarżący jednocześnie sprecyzował, że chodzi o okoliczność nie uczestniczenia przez pełnomocnika w postępowaniu sądowym oraz fakt, iż skarga na decyzję organu podatkowego nie została rozpatrzona przez Sąd w całości. Przepisy Kodeksu Postępowania Cywilnego znajdowały zastosowanie do postępowania sądowoadministracyjnego, na mocy art. 58 i 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), ale tylko do dnia 31 grudnia 2003 roku. Z tą datą przepisy te straciły zastosowanie do postępowania przed sądami administracyjnymi (art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę
Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Od dnia 1 stycznia 2004 roku obowiązuje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej skrótowo psa), która reguluje instytucję wznowienia postępowania sądowego w Dziale VII (art. 270 - 285 psa). Zgodnie z treścią art. 270 psa, w określonych przypadkach można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności m. in. jeżeli strona nie była należycie reprezentowana lub wskutek naruszenia przepisów była pozbawiona możliwości działania (art. 271 pkt 1 psa). Nadto, strona może żądać wznowienia postępowania na tej podstawie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 psa).
Wznowienie postępowania jest sposobem przewidzianym przepisami ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi umożliwiającym rozpoznanie sprawy, w której zapadło orzeczenie kończące postępowanie w sprawie i stało się ono prawomocne. Przyczyny wznowienia mogą m. in. powstać wskutek uchybień procesowych, które uniemożliwiają rzeczywistą obronę własnych interesów podmiotom, których praw dotyczyło postępowanie. Sytuacja taka zdarza się również gdy strona nie była należycie reprezentowana lub wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możliwości działania.
Pozbawienie strony możliwości działania wskutek naruszenia przepisów prawa jest pojęciem bardzo szerokim i przyjmuje się, że obejmuje zarówno przypadki całkowitego, jak i częściowego pozbawienia strony możności obrony jej praw.
W istocie argumentacja skargi o wznowienie postępowania złożonej w sprawie opiera się na założeniu, że skarżący nie miał możliwości działania, gdyż ustanowiony dla niego pełnomocnik z urzędu, niewłaściwie wykonywał swoje obowiązki, w szczególności nie złożył w Sądzie pism precyzujących skargę i wniósł o odroczenie rozprawy. W żadnym razie niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez profesjonalnego pełnomocnika {ustanowionego z urzędu czy z wyboru) nie mieście się w pojęciu wynikającym z treści art. 271 pkt 2 psa. Dla przypomnienia przepis ten stanowi o nienależytej reprezentacji bądź pozbawieniu strony możliwości działania wskutek naruszenia przepisów prawa. Pogląd taki potwierdza orzecznictwo zaprezentowane na gruncie kodeksu postępowania cywilnego, jednakże wobec identycznego sformułowania regulacji art. 401 pkt 2 KPC i art. 271 pkt 2 psa, należy stwierdzić, że orzeczenia te zachowały swoją aktualność (por. postanowienie SN z dnia 26 marca 2003 roku, II CZ 26/03, OSNC 2004/6/95; postanowienie SN z dnia 12 grudnia 2002 roku, III AO 23/02, OSNP-wkł. 2003/18/11; postanowienie SN z dnia 12 października 2001 roku, III AO 32/01, OSNP 2002/18/449; postanowienie SN z dnia 18 września 2001 roku, V CZ 175/01, Prok. i Pr. 2002/5/42; postanowienie NSA z dnia 6 września 2001 roku, III SA 3059/99; postanowienie SN z dnia 9 czerwca 2000 roku, l PKN 277/00, OSNP 2002/1/15; postanowienie SN z dnia 28 października 1999 roku, II UKN 174/99, OSNP 2001/4/133; postanowienie SN z dnia 3 marca 1997 roku, III CKN 10/96, OSP 1997/9/172 wraz z aprobującą glosą W. Broniewicza, OSP 1997/9/468;postanowienie SN z dnia 14 kwietnia 1999 roku, II UKN 178/99, OSNP 2000/15/599; postanowienie SN z dnia 17 grudnia 1996 roku, III CKN 17/96, Lex nr 78449).
Jako podstawę skargi o wznowienie postępowania J. S. powołał również okoliczność wymienioną w art. 403 § 1 pkt 2 KPC, twierdząc, że Sąd nie orzekł o całości skargi i nie uwzględnił treści wszystkich pism składanych przez skarżącego w toku postępowania sądowoadministracyjnego, a stanowiących uzupełnienie skargi. Odpowiednikiem regulacji art. 403 § 1 pkt 2 KPC jest przepis art. 273 § 1 pkt 2 psa, który dopuszcza możliwość żądania wznowienia postępowania na tej podstawie, że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa. Z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów (art. 274 psa). W odniesieniu do tego zarzutu należy wskazać, że w istocie okoliczność niekompleksowego odniesienia się do żądań strony, nie przesądza o uzyskaniu orzeczenia za pomocą przestępstwa. Argument kwestionujący poprawność sporządzenia uzasadnienia wyroku mógł stanowić postawę skargi kasacyjnej. Tak samo twierdzenie, że Sąd nie orzekł o całości skargi.
W konkluzji należy odnieść się do kwestii zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Zgodnie z treścią art. 277 psa, skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. W stanie faktycznym sprawy, wyrok w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] został ogłoszony w dniu 30 sierpnia 2005 roku. Przy ogłaszaniu wyroku obecny był skarżący osobiście, jego pełnomocnik oraz pełnomocnik organu. Wynika z tego, że trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania rozpoczął swój bieg w dniu 31 sierpnia 2005 roku, a ekspirował dnia 30 listopada 2005 roku. Tymczasem skarga została nadana listem poleconym w polskim urzędzie pocztowym w dniu 10 listopada 2005 roku, zatem została wniesiona w terminie.
Rekapitulując, Sąd odrzucił skargę o wznowienie postępowania, gdyż nie jest ona oparta na podstawie wynikającej z treści regulacji ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Owszem, skarżący przytoczył jako podstawę okoliczności wymienione w treści przepisów art. 271 i 273 § 3 psa, jednakże samo przytoczenie przepisu nie oznacza zaistnienia takiej okoliczności (por. Jan Paweł Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis Warszawa 2004, str. 355 oraz postanowienie SN z dnia 28 października 1999 roku, II
UKN 174/99, OSNP 2001/4/133; postanowienie SN z dnia 29 stycznia 1968 roku, l CZ 122/67, OSNC 1968/8-9/154). Sąd orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 280 § 1 zd. II psa.
js