Orzeczenie · 2026-05-26

I FSK 736/23Podatek VAT odpowiedzialność za faktury karuzela podatkowa

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-05-26
NSAPodatkoweWysokansa
VATpodatek od towarów i usługtransakcje karuzeloweznikający podatnikfakturyodpowiedzialność podatkowaprawo podatkowepostępowanie podatkoweskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie dotyczącą podatku od towarów i usług za II, III i IV kwartał 2015 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 108 ust. 1 ustawy o VAT) poprzez błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 151 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a., wskazując na niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, pominięcie dowodów z zeznań świadków oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarżący działał jako tzw. 'znikający podatnik' w ramach transakcji karuzelowych, wystawiając faktury VAT mimo braku rzeczywistych transakcji. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że art. 108 ust. 1 ustawy o VAT implementuje zasadę, iż osoba wystawiająca fakturę z wykazanym podatkiem jest zobowiązana do jego zapłaty, co ma na celu zapobieganie oszustwom. Sąd uznał, że skarżący, godząc się na założenie działalności na swoje dane za wynagrodzeniem i udzielając pełnomocnictwa, przyjął na siebie ryzyko wszelkich skutków, w tym podatkowych. Odmowa przesłuchania świadka M.T. została uznana za uzasadnioną z uwagi na niemożność jego ustalenia, a odmowa przesłuchania innych świadków (M.L., A.K., B.M.) za nieistotną dla sprawy, gdyż kluczowe ustalenia dotyczące roli skarżącego jako 'znikającego podatnika' zostały potwierdzone innymi dowodami. Sąd podkreślił, że zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie wykazały istotnego wpływu na wynik sprawy, a zarzut naruszenia prawa materialnego był w istocie zarzutem błędnego zastosowania, które nie zostało wykazane. W konsekwencji skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie odpowiedzialności podatnika za faktury wystawione przez pełnomocnika w ramach oszustwa karuzelowego, nawet przy braku bezpośredniego zaangażowania podatnika.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego mechanizmu oszustwa karuzelowego i roli 'znikającego podatnika'.

Zagadnienia prawne (2)

Czy podatnik, który świadomie założył działalność gospodarczą na swoje dane i udzielił pełnomocnictwa do jej prowadzenia, ponosi odpowiedzialność za wystawione przez pełnomocnika faktury VAT, nawet jeśli nie był bezpośrednio zaangażowany w oszustwo karuzelowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, podatnik ponosi odpowiedzialność za wystawione faktury VAT, nawet jeśli działał przez pełnomocnika, który dopuścił się oszustwa karuzelowego.

Uzasadnienie

Przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT nakłada obowiązek zapłaty podatku na wystawcę faktury, co ma na celu zapobieganie oszustwom. Podatnik, który świadomie założył działalność i udzielił pełnomocnictwa, przyjął na siebie ryzyko wszelkich skutków, w tym podatkowych, związanych z działaniami pełnomocnika.

Czy odmowa przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków w postępowaniu podatkowym, w tym świadka, który nie odebrał wezwań, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli odmowa jest uzasadniona, a kluczowe ustalenia faktyczne zostały potwierdzone innymi dowodami.

Uzasadnienie

Niemożność skontaktowania się ze świadkiem uzasadnia odstąpienie od jego przesłuchania. Odmowa przeprowadzenia innych wnioskowanych dowodów jest dopuszczalna, jeśli okoliczności, na które miałyby zeznawać, zostały wystarczająco stwierdzone innymi dowodami, a ustalony stan faktyczny pozwala na zastosowanie normy materialnoprawnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną J.O. od wyroku WSA w Krakowie.

Przepisy (14)

Główne

ustawa o VAT art. 108 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 122

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 180 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 181

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ordynacja podatkowa

u.p.e.a.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 176 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia art. 108 ust. 1 ustawy o VAT. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo istnienia podstaw do jej uwzględnienia. • Naruszenie art. 191 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną ocenę materiału dowodowego. • Naruszenie art. 122 w zw. z art. 180 § 1 w zw. z art. 181 Ordynacji podatkowej poprzez pominięcie dowodu z zeznań świadka M.T. oraz odmowę przeprowadzenia dowodów z zeznań świadków M.L., A.K. oraz B.M. • Naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. • Naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów przedstawionych w skardze.

Godne uwagi sformułowania

Podatnik uczestniczył w procederze tworzenia łańcucha 'transakcji karuzelowych' w charakterze 'znikającego podatnika'. • Udzielił swoich danych w celu założenia działalności gospodarczej, która posłużyła do ustalonego oszustwa karuzelowego. • Przyjął na siebie pełne ryzyko wszelkich skutków jakie wywoływały podejmowane przez M.T. działania, w tym również w sferze prawa podatkowego. • Przepis art. 108 ust. 1 ustawy o VAT ma na celu 'wyeliminowanie ryzyka uszczuplenia dochodów podatkowych w związku z niepoprawnymi lub fikcyjnymi fakturami'.

Skład orzekający

Elżbieta Olechniewicz

sprawozdawca

Izabela Najda-Ossowska

członek

Janusz Zubrzycki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności podatnika za faktury wystawione przez pełnomocnika w ramach oszustwa karuzelowego, nawet przy braku bezpośredniego zaangażowania podatnika."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego mechanizmu oszustwa karuzelowego i roli 'znikającego podatnika'.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw podatkowych typu 'karuzela VAT' i wyjaśnia odpowiedzialność podatnika, który formalnie założył firmę, ale faktycznie nie prowadził działalności.

Czy można być odpowiedzialnym za VAT, gdy oszustwa popełniał ktoś inny? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst