Orzeczenie · 2025-07-11

I FSK 696/22

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-07-11
NSApodatkoweWysokansa
VATprzedawnieniezawieszenie biegu terminupostępowanie karnoskarboweinstrumentalnośćskarżona decyzjaskarga kasacyjnaNSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną V. sp. z o.o. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Skarżąca zarzuciła sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego. Główny zarzut dotyczył błędnej wykładni art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez przyjęcie, że ocena instrumentalnego wykorzystania postępowania karnoskarbowego do zawieszenia biegu terminu przedawnienia jest możliwa tylko na podstawie uzasadnienia decyzji, a nie akt sprawy. Skarżąca podnosiła, że akta sprawy wskazują na brak aktywności w postępowaniu karnoskarbowym od 2016 r., co powinno skutkować stwierdzeniem instrumentalności i umorzeniem postępowania podatkowego. NSA uznał, że choć sąd pierwszej instancji mógł skupić się na ocenie przedawnienia na podstawie akt sprawy, to samo zawieszenie postępowania karnoskarbowego nie jest automatycznie dowodem jego instrumentalności. Sąd podkreślił, że ocena taka wymaga indywidualnej analizy, uwzględniającej m.in. czas wszczęcia postępowania, istnienie danych uzasadniających jego wszczęcie oraz charakter zarzucanych nieprawidłowości. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organ powinien zająć stanowisko w uzasadnieniu decyzji co do kwestii instrumentalności wszczęcia postępowania karnoskarbowego, ale brak takiego stanowiska w decyzji nie przesądzał o wadliwości wyroku WSA. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 133 § 1 i art. 145 § 3 P.p.s.a. zostały uznane za nieuzasadnione, podobnie jak zarzut naruszenia art. 206 P.p.s.a. w zakresie kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz ocena tej kwestii przez sądy administracyjne.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku aktywności w postępowaniu karnoskarbowym i oceny jego instrumentalności. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zawieszenie postępowania karnoskarbowego, w sytuacji braku aktywności organów, może być podstawą do stwierdzenia instrumentalnego wszczęcia tego postępowania w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo zawieszenie postępowania karnoskarbowego nie jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia jego instrumentalności. Ocena ta wymaga indywidualnej analizy całokształtu okoliczności.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że choć sąd pierwszej instancji mógł ocenić kwestię przedawnienia na podstawie akt sprawy, to brak aktywności w postępowaniu karnoskarbowym nie przesądza o jego instrumentalności. Konieczne jest uwzględnienie czasu wszczęcia, danych uzasadniających wszczęcie oraz charakteru zarzucanych nieprawidłowości.

Czy sąd administracyjny może ocenić instrumentalność wszczęcia postępowania karnoskarbowego na podstawie akt sprawy, nawet jeśli organ nie odniósł się do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd administracyjny może dokonać takiej oceny na podstawie akt sprawy, zwłaszcza w przypadkach wątpliwych lub gdy organ nie zawarł stosownych rozważań w uzasadnieniu decyzji.

Uzasadnienie

NSA potwierdził, że w razie braku odniesienia się organu do kwestii instrumentalności w uzasadnieniu decyzji, sąd administracyjny może dokonać oceny na podstawie akt sprawy, szczególnie jeśli istnieją wątpliwości co do zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 O.p.

Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił kwestię miarkowania kosztów postępowania, ograniczając się do powołania podstawy prawnej?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji przedstawił krótkie wyjaśnienie dotyczące miarkowania kosztów, uwzględniając, że nie rozpoznał wszystkich zarzutów skargi z uwagi na skupienie się na kwestii przedawnienia.

Uzasadnienie

NSA nie podzielił zarzutu naruszenia art. 206 P.p.s.a., wskazując, że wyrok sądu pierwszej instancji zawierał wyjaśnienie w przedmiocie kosztów, a ograniczone rozpoznanie wynikało z priorytetowego potraktowania kwestii przedawnienia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA uchylającego decyzję Dyrektora IAS w przedmiocie VAT.

Przepisy (12)

Główne

O.p. art. 70 § 6 pkt 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70c § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 206

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.k.s. art. 114a

Kodeks karny skarbowy

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie i wydanie wyroku wyłącznie w oparciu o treść zaskarżonej decyzji, mimo iż ocena powinna być dokonana na podstawie akt sprawy. • Naruszenie art. 145 § 3 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy zachodziły podstawy do umorzenia postępowania z powodu wygaśnięcia zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia. • Naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c § 1 i w zw. z art. 70 § 1 O.p. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że ocena instrumentalnego wykorzystania postępowania karnoskarbowego jest możliwa wyłącznie na podstawie uzasadnienia decyzji. • Naruszenie art. 206 P.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy uzasadnienie sądu pierwszej instancji co do miarkowania kosztów było zbyt lakoniczne.

Godne uwagi sformułowania

nie można w sposób automatyczny przyjmować, że zawieszenie postępowania karnoskarbowego jest okolicznością potwierdzającą pozorne wszczęcie tego postępowania • O instrumentalności wszczęcia postępowania karnoskarbowego nie świadczy również sam fakt braku przejścia postępowania z fazy in rem w fazę ad personam

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka-Medek

przewodniczący sprawozdawca

Artur Mudrecki

sędzia

Adam Nita

sędzia (del.)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego oraz ocena tej kwestii przez sądy administracyjne."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku aktywności w postępowaniu karnoskarbowym i oceny jego instrumentalności. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia podatkowego i potencjalnego nadużywania procedur karnoskarbowych do przedłużania okresu odpowiedzialności podatkowej, co jest istotne dla wielu podatników.

Czy zawieszenie postępowania karnego automatycznie przedłuża termin zapłaty podatku? NSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst