I FSK 678/25Odmowa dostępu do akt podatkowych interes publiczny 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej spółki S. sp. z o.o. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jej skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające spółce dostępu do części akt sprawy, gdzie jawność dokumentów została wyłączona ze względu na interes publiczny, w tym dane osób trzecich i tajemnicę handlową. Spółka zarzucała sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia i brak merytorycznej oceny sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji. Sąd podkreślił, że prawo strony do wglądu w akta sprawy (art. 178 O.p.) nie jest absolutne i może być ograniczone na podstawie art. 179 O.p. ze względu na interes publiczny, który obejmuje ochronę danych osób trzecich i tajemnicy handlowej. NSA uznał, że organy podatkowe zasadnie wyłączyły jawność dokumentów zawierających dane podmiotów niebędących stronami postępowania, a zanonimizowane wersje zostały udostępnione. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a., uznając uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji za wystarczające i spójne. Odniesiono się również do wyroku TSUE w sprawie Glencore Agriculture Hungary Kft., wskazując, że polskie przepisy Ordynacji podatkowej kształtują sytuację procesową strony inaczej niż prawo węgierskie, a spółka nie została pozbawiona prawa do obrony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie ograniczenia dostępu do akt sprawy ze względu na interes publiczny, ochronę danych osób trzecich i tajemnicę handlową, a także zakres kontroli sądowej w takich sprawach.
Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu postępowania podatkowego i dostępu do dokumentów, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych dziedzinach prawa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odmowa umożliwienia zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy ze względu na interes publiczny, w tym dane osób trzecich, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa jest zasadna, jeśli istnieją istotne powody uzasadniające ochronę interesu publicznego, który obejmuje ochronę danych osób trzecich i tajemnicy handlowej.
Uzasadnienie
Prawo strony do wglądu w akta sprawy nie jest absolutne i może być ograniczone na podstawie art. 179 O.p. ze względu na interes publiczny. Ochrona danych osób trzecich i tajemnicy handlowej stanowi element interesu publicznego, uzasadniający wyłączenie jawności dokumentów, pod warunkiem udostępnienia ich zanonimizowanych wersji.
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo ocenił zasadność postanowienia organu podatkowego o odmowie dostępu do akt sprawy, czy też naruszył przepisy postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił sprawę, a jego uzasadnienie było wystarczające i spójne, umożliwiając kontrolę instancyjną.
Uzasadnienie
Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji odnosiło się do istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii i prezentowało tok rozumowania, a także motywy podjętego rozstrzygnięcia w sposób wystarczający do jego kontroli. Nie wymagało ono szczegółowego odniesienia się do wszystkich zarzutów skargi.
Czy odmowa dostępu do dokumentów zawierających dane osób trzecich i tajemnicę handlową narusza prawo do obrony podatnika w świetle orzecznictwa TSUE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tym przypadku nie doszło do naruszenia prawa do obrony, ponieważ polskie przepisy Ordynacji podatkowej pozwalają na ograniczenie dostępu do akt ze względu na interes publiczny, a spółka miała możliwość skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych.
Uzasadnienie
Polskie przepisy Ordynacji podatkowej inaczej kształtują sytuację procesową strony niż prawo węgierskie analizowane przez TSUE. Spółka nie została pozbawiona prawa do obrony, miała dostęp do zanonimizowanych wersji dokumentów i możliwość zgłaszania wniosków dowodowych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (20)
Główne
O.p. art. 179 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 178 § 1
Ordynacja podatkowa
Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.
O.p. art. 179 § 1
Ordynacja podatkowa
Art. 178 nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny.
Pomocnicze
O.p. art. 178 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 179 § 1
Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 141 § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
O.p. art. 217 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 120
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 124
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 179 § 1-2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 188
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 194 § 3
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ochrona interesu publicznego, w tym danych osób trzecich i tajemnicy handlowej, uzasadnia wyłączenie jawności dokumentów. • Prawo dostępu do akt nie jest absolutne i może być ograniczone. • Zanonimizowane wersje dokumentów zostały udostępnione. • Uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji było wystarczające i spójne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku sądu pierwszej instancji. • Brak merytorycznej oceny sprawy przez sąd pierwszej instancji. • Naruszenie prawa do obrony podatnika w świetle orzecznictwa TSUE.
Godne uwagi sformułowania
"interesem publicznym jest także dobro osób trzecich, których dotyczą wyłączone z akt sprawy dokumenty" • "prawo strony do wglądu w akta sprawy (...) nie ma jednak charakteru absolutnego i doznaje określonych ograniczeń" • "uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest czytelne i nie budzi jakichkolwiek wątpliwości w zakresie spełnienia wymogów ze wskazanego przez skarżącą jako naruszony art. 141 § 4 p.p.s.a."
Skład orzekający
Sylwester Marciniak
przewodniczący-sprawozdawca
Mariusz Golecki
członek
Alojzy Skrodzki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie ograniczenia dostępu do akt sprawy ze względu na interes publiczny, ochronę danych osób trzecich i tajemnicę handlową, a także zakres kontroli sądowej w takich sprawach."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu postępowania podatkowego i dostępu do dokumentów, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych dziedzinach prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza ważny temat dostępu do informacji w postępowaniu podatkowym i konfliktu między prawem strony do obrony a ochroną danych osób trzecich i interesu publicznego. Jest to istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Czy Twoje dane w aktach sprawy podatkowej mogą być chronione przed Tobą?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.