I FSK 667/23

Naczelny Sąd Administracyjny2023-08-30
NSApodatkoweWysokansa
podatek akcyzowyklasyfikacja pojazdówCN 8703CN 8704samochód osobowysamochód ciężarowyzaświadczenieprawo o ruchu drogowymOrdynacja podatkowa

NSA oddalił skargę kasacyjną organu, potwierdzając, że pojazd typu pickup z dodatkowymi miejscami siedzącymi, ale wykończony jako towarowy, powinien być klasyfikowany jako ciężarowy do celów akcyzy.

Organ złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, który uchylił postanowienie odmawiające wydania dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy. WSA uznał, że pojazd marki R. (rok prod. 2015) powinien być klasyfikowany jako ciężarowy (CN 8704), a nie osobowy (CN 8703), mimo posiadania 7 miejsc siedzących. NSA podzielił tę argumentację, podkreślając, że wykończenie pojazdu i przestrzeń ładunkowa wskazują na jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu towarów, a obecność miejsc siedzących ma charakter drugorzędny.

Sprawa dotyczyła odmowy wydania przez organ podatkowy dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju dla pojazdu marki R., roku produkcji 2015. Skarżący ubiegał się o taki dokument w celu rejestracji pojazdu jako ciężarowego lub specjalnego. Organ pierwszej instancji odmówił, uznając pojazd za osobowo-towarowy, głównie przeznaczony do przewozu osób (klasyfikacja CN 8703). WSA w Warszawie uchylił tę decyzję, stwierdzając, że pojazd powinien być klasyfikowany jako ciężarowy (CN 8704), ponieważ jego zasadniczym przeznaczeniem jest przewóz towarów, a dodatkowe miejsca siedzące (7) wynikają z względów bezpieczeństwa, a nie komfortu pasażerów. Sąd podkreślił, że wykończenie pojazdu, duża przestrzeń towarowa i brak elementów komfortowych w części pasażerskiej przemawiają za klasyfikacją jako towarowy. Organ wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędną wykładnię przepisów dotyczących klasyfikacji pojazdów i postępowania w sprawie wydania zaświadczenia. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, w pełni podzielając stanowisko WSA. Sąd podkreślił, że dla wydania zaświadczenia o braku obowiązku akcyzy konieczna jest klasyfikacja taryfowa pojazdu, a analiza cech pojazdu (odrębna kabina, przegroda, brak okien i udogodnień w części ładunkowej) jednoznacznie wskazuje na jego przeznaczenie do przewozu towarów, a nie osób. NSA powołał się również na orzecznictwo TSUE dotyczące kryteriów klasyfikacji pojazdów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, do wydania zaświadczenia na podstawie art. 109 ust. 2a ustawy o podatku akcyzowym konieczne jest dokonanie klasyfikacji taryfowej samochodu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo dokonał klasyfikacji pojazdu, stwierdzając, że jego zasadnicze przeznaczenie to przewóz towarów, a nie osób, co uzasadnia klasyfikację do CN 8704.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.a. art. 109 § 2a

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 100 § 4

Ustawa o podatku akcyzowym

Samochodami osobowymi są pojazdy przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi).

Pomocnicze

u.p.a. art. 3 § 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Do celów poboru akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN).

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 204

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

o.p. art. 121 § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 187

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 306a § 1-4

Ustawa - Ordynacja podatkowa

o.p. art. 306b § 1 i 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

p.r.d. art. 72 § 1 pkt 6a

Ustawa - Prawo o ruchu drogowym

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87

Dotyczy nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (CN).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pojazd, mimo posiadania 7 miejsc siedzących, ze względu na swoje wykończenie, przestrzeń ładunkową i brak elementów komfortu w części pasażerskiej, jest zasadniczo przeznaczony do przewozu towarów i powinien być klasyfikowany do pozycji CN 8704. Organ podatkowy w postępowaniu o wydanie zaświadczenia o braku obowiązku zapłaty akcyzy jest zobowiązany do dokonania klasyfikacji taryfowej pojazdu.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu kasacyjnego kwestionująca prawidłowość klasyfikacji pojazdu przez WSA i NSA. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez WSA, w tym błędną ocenę materiału dowodowego i wewnętrzną sprzeczność uzasadnienia.

Godne uwagi sformułowania

zasadnicze przeznaczenie pojazdu brak komfortowych elementów w przestrzeni pasażerskiej duża przestrzeń towarowa bez charakterystycznych wykończeń obecność dodatkowych miejsc siedzących ma w tym wypadku znaczenie drugorzędne

Skład orzekający

Roman Wiatrowski

przewodniczący

Janusz Zubrzycki

członek

Maja Chodacka

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Klasyfikacja pojazdów typu pickup z dodatkowymi miejscami siedzącymi do celów akcyzy, ocena zasadniczego przeznaczenia pojazdu, zakres kognicji organu w postępowaniu o wydanie zaświadczenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej klasyfikacji pojazdu i może wymagać analizy indywidualnych cech każdego pojazdu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu klasyfikacji pojazdów, który ma bezpośrednie przełożenie na wysokość podatku akcyzowego i koszty rejestracji. Wyjaśnia, jak sąd interpretuje kryteria odróżniające samochód ciężarowy od osobowego.

Czy Twój pickup to auto osobowe czy ciężarowe? NSA wyjaśnia, jak akcyza decyduje o klasyfikacji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I FSK 667/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2023-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-12
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Janusz Zubrzycki
Maja Chodacka /sprawozdawca/
Roman Wiatrowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III SA/Wa 500/22 - Wyrok WSA w Warszawie z 2022-12-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 306a par. 1-4, art. 306b par. 1 i 2, art. 121 par. 1, art. 122, art. 187, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA (del.) Maja Chodacka (spr.), po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 500/22 w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz J. P. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Wyrokiem z 21 grudnia 2022r., sygn. akt III SA/Wa 500/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA, Sąd pierwszej instancji) po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. P. (dalej: Strona, Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: DIAS, organ odwoławczy) z 10 grudnia 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy - uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS, organ pierwszej instancji) z 31 sierpnia 2021r. nr [...] Wymieniony wyrok oraz pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
1.2. Zaskarżonym do Sądu pierwszej instancji postanowieniem z 10 grudnia 2021r. DIAS w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie NUS W. z 31 sierpnia 2021r. w przedmiocie odmowy wydania dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy. Z okoliczności sprawy wynika, że Skarżący złożył do organu pierwszej instancji wniosek o wydanie dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju dla celów związanych z rejestracją samochodu ciężarowego lub specjalnego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021r., poz. 450 ze zm., dalej: "ustawa Prawo o ruchu drogowym"), niebędącego samochodem osobowym w rozumieniu art. 100 ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2020r. poz. 722 ze zm., dalej: "ustawa o podatku akcyzowym"). Podstawę prawną wniosku stanowił art. 109 ust. 2a cyt. ustawy. Organ pierwszej instancji odmówił Stronie wydania dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju dla pojazdu marki R., rok produkcji 2015.
1.3. Po rozpoznaniu zażalenia od powyższego postanowienia organu pierwszej instancji, organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje, że przedmiotowy pojazd jest samochodem osobowo-towarowym, umożliwiającym zarówno przewóz osób, jak i towarów, który powinien zostać zaklasyfikowany do pozycji CN 8703. Posiada on cechy, pozwalające zaklasyfikować go do kategorii pojazdów "towarowo-osobowych", których głównym przeznaczeniem jest przewóz osób.
1.4. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarga Strony zasługiwała na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, organ przedstawił kryteria pozwalające na ustalenie, czy zasadniczym przeznaczeniem pojazdu, dominującym charakterem jest transport osób czy towarów, a następnie w sposób wybiórczy uwzględnił tylko te, które pasowały mu do tezy, że jest to samochód przeznaczony głównie do przewozu osób. Tymczasem, zdaniem Sądu, wiele istotnych elementów przeczy stanowisku organu. Sąd pierwszej instancji nie kwestionował, że w przedmiotowym pojeździe znajduje się łącznie 7 miejsc siedzących dla brygady pracowników, lecz dostrzegł, iż jest to podyktowane wyłącznie podstawowymi względami bezpieczeństwa, w oderwaniu od komfortu tych osób. Oddzielenie wszystkich miejsc siedzących od przestrzeni towarowej oraz wyposażenie ich w pasy należy uznać za absolutne minimum, które w dzisiejszych czasach pozwala zapewnić elementarne bezpieczeństwo brygadzie pracowników, przewożonych wraz ze sprzętem oraz towarami. Sąd podkreślił, że usytuowanie przegrody za pierwszym rzędem siedzeń byłoby pozbawione logiki. Przegroda ma bowiem oddzielać pasażerów od przewożonych towarów, a nie pasażerów od siebie nawzajem. Oznacza to, że w przedmiotowym pojeździe spełniony jest warunek oddzielenia części tylnej ładunkowej, przewidziany w notach wyjaśniających do kodu CN 8704.
Zdaniem Sądu, sporny pojazd nie jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, lecz jest przeznaczony do przewozu towarów i sprzętu, zaś obecność dodatkowych miejsc siedzących ma w tym wypadku znaczenie drugorzędne. Świadczy o tym przede wszystkim sposób wykończenia pojazdu, tj. brak komfortowych elementów w przestrzeni pasażerskiej, duża przestrzeń towarowa bez charakterystycznych wykończeń, kojarzonych z przestrzenią pasażerską. W ocenie Sądu, zapewnienie elementarnego bezpieczeństwa przewożonych osób nie podważa głównego przeznaczenia pojazdu. Sąd zwrócił uwagę ponadto na ekonomiczny aspekt wykorzystania danego pojazdu, tj. np. możliwość transportu takim samochodem osób oraz ich bagaży za wynagrodzeniem lub chociażby zakup danego pojazdu z przeznaczeniem dla dużej rodziny. Zdaniem Sądu przedmiotowy pojazd nie nadaje się do żadnej z tych funkcji. W przewozach pasażerskich wykorzystywane są samochody o odpowiednim standardzie wykończenia, gdyż oprócz bezpieczeństwa podróżnych liczy się również ich komfort. W ocenie Sądu, sporny pojazd nie jest dedykowany dla przedsiębiorców, których przedmiot działalności stanowi przewóz osób wraz z bagażem za wynagrodzeniem. Pojazd Skarżącego posiada właściwości konstrukcyjne, które na ogół są stosowane w samochodach należących do pozycji 8703 oraz w pojazdach należących do pozycji 8704. W dominującym zakresie jest jednak przeznaczony do przewozu towarów, zatem winien być klasyfikowany do drugiej z wymienionych pozycji.
W ocenie Sądu organy wbrew zasadom Ordynacji podatkowej nie przeprowadziły postępowania w sposób staranny, nie wywiodły merytorycznie poprawnych wniosków, które doprowadziłyby do wydania orzeczeń zgodnych przepisami prawa. Materiał dowodowy oceniły w sposób wybiórczy, pomijając te elementy, które w sposób istotny przemawiały za poglądem Skarżącego. Sąd przyznał rację Stronie w oparciu o powyższe kryteria, nie zaś w oparciu o dowody w postaci wyników badania technicznego, homologacji, dowodu rejestracyjnego oraz opinii rzeczoznawcy dołączonej do skargi. Zasadne okazały się w związku z tym zarzuty naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021r. poz. 1540 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") oraz oba zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 100 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 100 ust. 4 oraz art. 109 ust. 2a ustawy o podatku akcyzowym.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz na podstawie art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022r. poz. 329 ze zm., dalej: "ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi"), orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia DIAS z 19 listopada 2021r. oraz poprzedzającego postanowienia NUS z 10 września 2021r.
2. Skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę kasacyjną.
2.1. Organ wniósł na podstawie art. 173 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną od wyżej opisanego wyroku Sądu pierwszej instancji, który to wyrok zaskarżył w całości. Domagał się uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi Strony, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji. Na podstawie art. 203 § 2 wniósł o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Organ w myśl art. 176 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zrzekł się przeprowadzenia rozprawy z niniejszej sprawie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 306a § 1-§ 4 i art. 306b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 109 ust. 2a ustawy o podatku akcyzowym, polegające na błędnej wykładni prowadzącej do uznania, iż w postępowaniu o wydanie zaświadczenia w przedmiocie braku obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju, organy winny weryfikować prawidłowość klasyfikacji dla celów poboru akcyzy pojazdu zakupionego w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego i uznanego przez nabywcę za nieakcyzowy i w związku z tym ustalić zasadnicze przeznaczenie samochodu (do przewozu osób bądź towarów) stosownie do postanowień art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, podczas gdy powyższe wymaga uprzedniego zebrania i analizy całokształtu materiału dowodowego sprawy, które powinno znaleźć wyraz w decyzji wymiarowej (art. 210 § 4), nie zaś w uzasadnieniu postanowienia dotyczącego postępowania o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 306a i nast. Ordynacji podatkowej;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 100 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym w zw. z załącznikiem l do rozporządzenia Rady (EWG) nr [...] z dnia 23 lipca 1987r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 256 z 7 września 1987 r., str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 2, s. 382, ze zm.) przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie wskutek przyjęcia, że samochód będący przedmiotem niniejszego postępowania powinien zostać zaklasyfikowany do pozycji HS 8704 jako samochód ciężarowy;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 109 ust. 2a w związku z art. 100 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym w zw. z załącznikiem l do rozporządzenia Rady (EWG) nr [...] przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Skarżącemu winno zostać wydane wnioskowane zaświadczenie, mimo że samochód będący przedmiotem niniejszego postępowania nie mógł zostać zaklasyfikowany do pozycji HS 8704 jako samochód ciężarowy.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej, przez niezasadne uchylenie postanowienia organu zażaleniowego oraz postanowienia go poprzedzającego wskutek błędnego uznania, iż organy naruszyły wskazane przepisy Ordynacji podatkowej, mimo że postanowienia nie naruszają przepisów postępowania podatkowego w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w związku art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 i art. 191 w związku z art. 306a § 1 - § 4 i art. 306 b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 109 ust. 2a ustawy o podatku akcyzowym, przez niezasadne uchylenie postanowienia organu zażaleniowego oraz postanowienia go poprzedzającego wskutek błędnego uznania, iż materiał dowodowy był wystarczający do bezspornego wydania zaświadczenia o braku obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej w związku z art. 100 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym w zw. z załącznikiem I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87, przez niezasadne uchylenie postanowienia organu zażaleniowego oraz postanowienia go poprzedzającego wskutek błędnego uznania, iż prawidłowa ocena materiału dowodowego winna doprowadzić do uznania, że sporny pojazd ma cechy samochodu typowo towarowego;
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku art. 141 § 4 w związku art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 i art. 191 w związku z art. 306a § 1 - § 4 i art. 306b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej oraz w związku z art. 109 ust. 2a ustawy o podatku akcyzowym, przez sporządzenie uzasadnienia wyroku, zawierającego wewnętrzną sprzeczność polegającą z jednej strony na stwierdzeniu, że zaświadczenie ma charakter materialno-technicznej czynności urzędowej i sprowadza się do potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, ale tylko takich, o których informacje znajdują się w dyspozycji organu, a z drugiej strony na uznaniu, że w tymże postępowaniu organy podatkowe dokonały złej klasyfikacji samochodu będącego przedmiotem postępowania, a czynności tej nie poprzedziły starannie poprowadzonym postępowaniem w zakresie klasyfikacji samochodu, skutkiem czego Sąd pierwszej instancji uchylił rozstrzygnięcia organów.
2.2. Strona w odpowiedzi na skargę kasacyjną organu podatkowego wniosła o jej oddalenie oraz o połączenie do łącznego rozpoznania i także rozstrzygnięcie na podstawie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi spraw ze skarg kasacyjnych od wyroków III SA/Wa 500/22, III SA/Wa 457/22, III SA/Wa 395/22 oraz III SA/Wa 456/22. Strona wniosła także o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania co do każdej ze spraw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
2.3. Na podstawie art. 182 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Przewodnicząca Wydziału l Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z dnia 29 maja 2023r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
3.1. Zgodnie z art. 109 ust. 2a ustawy o podatku akcyzowym, dla celów związanych z rejestracją samochodu ciężarowego lub specjalnego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 6a ustawy Prawo o ruchu drogowym, niebędącego samochodem osobowym w rozumieniu art. 100 ust. 4, właściwy naczelnik urzędu skarbowego jest obowiązany wydać, na wniosek podmiotu dokonującego nabycia wewnątrzwspólnotowego tego samochodu, dokument potwierdzający brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju. Dla wydania zaświadczenia na podstawie tego przepisu istotne znacznie ma art. 109 ust. 2c ustawy o podatku akcyzowym, który stanowi, że do wniosku, o którym mowa w ust. 2-2b, załącza się dokumenty dotyczące samochodu, w szczególności fotografie, plany, schematy, katalogi, informacje od producenta lub inne dostępne dokumenty umożliwiające organowi podatkowemu wydanie dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju.
3.2. Stosownie do art. 100 ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym samochodami osobowymi są pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703 przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, z wyłączeniem pojazdów samochodowych i pozostałych pojazdów, które nie wymagają rejestracji zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Przepis art. 3 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym stanowi, że do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN) zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr [...] z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej.
Prawidłowej klasyfikacji dokonuje się zgodnie z O. (ORINS), stanowiącymi element załącznika do rozporządzeń zmieniających Taryfę celną. Zgodnie z regułą 1 ORINS dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji lub działów, oraz o ile nie są one sprzeczne z treścią powyższych pozycji i uwag, zgodnie z następującymi regułami, tj. regułami od 2 do 6. Klasyfikacja towarów podlega warunkom określonym w ORINS, zawartym w Taryfie celnej z tym zastrzeżeniem, że reguły tam określone stosuje się w kolejności ich występowania. Kolejne reguły mogą być stosowane tylko wtedy, gdy taryfikacja nie jest możliwa w oparciu o brzmienie pozycji i uwag do sekcji lub działów.
3.3. Z przytoczonych regulacji prawnych wynika, że zadaniem organów podatkowych podejmujących na podstawie art. 109 ust. 2a ustawy o podatku akcyzowym rozstrzygnięcie, czy podatnik jest uprawniony do otrzymania zaświadczenia, o którym mowa w tym przepisie, jest dokonanie klasyfikacji taryfowej oraz statystycznej pojazdu a ustalenia w tym zakresie powinny być poddane ww. regułom, wśród których najistotniejsze jest przesądzenie o kryterium związanym z przeznaczeniem pojazdu.
W tej sytuacji nie jest trafny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 306a § 1 - § 4 i art. 306b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 109 ust. 2a ustawy o podatku akcyzowym poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż w postępowaniu o wydanie zaświadczenia w przedmiocie braku obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju, organy winny weryfikować prawidłowość klasyfikacji dla celów poboru akcyzy pojazdu zakupionego w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego i uznanego przez nabywcę za nieakcyzowy i w związku z tym ustalić zasadnicze przeznaczenie samochodu (do przewozu osób bądź towarów). Do wydania zaświadczenia, o którym w art. 109 ust. 2a ustawy o podatku akcyzowym konieczne jest dokonanie klasyfikacji taryfowej samochodu.
3.4. Takiej też klasyfikacji dokonał organ odwoławczy w tej sprawie stwierdzając, że: "Z dokumentów zgromadzonych podczas postępowania wynika bowiem, że samochód marki R., rok produkcji 2015, jest samochodem towarowo-osobowym, który powinien zostać zaklasyfikowany do pozycji CN 8703. Ogólny wygląd i cechy pojazdu wskazują bowiem, że jest to pojazd zasadniczo przeznaczony do przewozu osób, a nie pojazd przeznaczony do przewozu towarów.
W związku z powyższym przedmiotowy samochód osobowy objęty jest obowiązkiem opodatkowania w zakresie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, jako pojazd klasyfikowany do pozycji HS 8703 Nomenklatury Scalonej, co wynika z jego ogólnego wyglądu i ogółu cech."
3.5. W ocenie Sądu pierwszej instancji, "znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia", a przedmiotowy "pojazd Skarżącego posiada właściwości konstrukcyjne, które na ogół są stosowane w samochodach należących do pozycji 8703 oraz w pojazdach należących do pozycji 8704. W dominującym zakresie jest jednak przeznaczony do przewozu, towarów, zatem winien być klasyfikowany do drugiej z wymienionych pozycji."
3.6. Sformułowanymi zatem zarzutami kasacyjnymi organ odwoławczy de facto podważa powyższą ocenę Sądu pierwszej instancji, że przedmiotowy samochód powinien być klasyfikowany do pozycji CN 8704. Nie można się przy tym zgodzić ze stanowiskiem organu, że "Sąd w wydanym wyroku niejako połączył dwa tryby - postępowanie o wydanie zaświadczenia z postępowaniem wymiarowym, co nie ma oparcia w obowiązujących przepisach", skoro Sąd ten stwierdził, że "znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia", a zatem nie wymagał od organu dokonywania dodatkowych ustaleń w tej sprawie, zarzucając mu jedynie wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Ponadto sam organ przesądził, że "przedmiotowy samochód osobowy objęty jest obowiązkiem opodatkowania w zakresie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego, jako pojazd klasyfikowany
do pozycji HS 8703 Nomenklatury Scalonej", wobec czego jednoznacznie stwierdził, że materiał ten bezspornie wskazuje, że pojazd ten nie może być kwalifikowany do pozycji CN 8704, mimo że w skardze kasacyjnej twierdzi, że materiał sprawy nie pozwalał na taką ocenę.
3.7. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ocenę materiału dowodowego dokonaną w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji, co do tego, że sporny pojazd nie jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, lecz jest przeznaczony do przewozu towarów i sprzętu, zaś obecność dodatkowych miejsc siedzących ma w tym wypadku znaczenie drugorzędne, o czym świadczy przede wszystkim sposób wykończenia pojazdu, tj. brak komfortowych elementów w przestrzeni pasażerskiej, duża przestrzeń towarowa bez charakterystycznych wykończeń, kojarzonych z przestrzenią pasażerską.
3.8. Nie można zgodzić się przy tym ze stanowiskiem organu, że "z komfortem przewozu pasażerów przepisy Nomenklatury Scalonej nie wiążą żadnych szczególnych skutków prawnych", w sytuacji gdy organ ten sam wskazuje w zaskarżonym postanowieniu na te elementy pojazdu, które wiążą się z takim komfortem, podnosząc że "W przedmiotowym pojeździe siedzenia w części pasażerskiej wyposażone zostały natomiast w jednolitą tapicerkę, drzwi boczne i przesuwane obite zostały tworzywem sztucznym, sufit wyłożony tapicerką materiałową, zaś podłoga wykładziną", a z wyroku TSUE z dnia 6 grudnia 2007 r. C-486/06 wynika, że w dużej mierze w sprawie tej właśnie elementy komfortowego wyposażenia pojazdu typu pickup przesądziły o uznaniu decydującego jego przeznaczenia do przewozu osób i kwalifikacji do CN 8703: "Ponadto wykończenie wnętrza pojazdów będących przedmiotem sporu w postępowaniu przed sądem krajowym przemawia za ich klasyfikacją w pozycji CN 8703. Zarówno w notach wyjaśniających do CN, istniejących w czasie, gdy miały miejsce okoliczności faktyczne sporu w postępowaniu przed sądem krajowym, jak i w notach wyjaśniających do HS mowa jest wyraźnie o takim wykończeniu wnętrza, jak to, które posiadają kabiny samochodów osobowych, jako o cesze projektowej pojazdów stosowanej do ich klasyfikacji w tej pozycji. Tym bardziej dotyczy to pojazdów będących przedmiotem sporu w postępowaniu przed sądem krajowym, które zgodnie z opisem w pytaniu prejudycjalnym, mają bardzo luksusowe wnętrze" (pkt 38 ww. wyroku).
3.9. Trafnie także, zgodnie z tezą 29 ww. orzeczenia, Sąd skupił się na ocenie, czy ze względu na cechy i właściwości przedmiotowego pojazdu jest on zasadniczo przeznaczony do przewozu osób czy towarów i trafnie uzasadnił, że sporny pojazd nie jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, lecz jest przeznaczony do przewozu towarów i sprzętu. Oczywistym jest, że pojazd ten może służyć zarówno do przewozu osób, jak i do przewozu towarów (sprzętów), lecz obiektywnie rzecz ujmując, jego wyposażenie jest bardziej właściwe dla transportu towarów aniżeli pasażerów, których przewóz w ramach tego pojazdu stanowić może funkcję uzupełniającą, gdyż z uwagi na warunki przestrzeni pasażerskiej brak podstaw do stwierdzenia, że zasadniczą funkcją użytkową tego samochodu jest przewóz pasażerów.
3.10. Reasumując, w sytuacji gdy przedmiotowy pojazd konstrukcyjnie:
1) dysponuje odrębną kabiną dla kierowcy i pasażerów oraz części ładunkowej,
2) zawiera stałą przegrodę pomiędzy częścią dla kierowcy i pasażerów oraz przestrzenią ładunkową, wykorzystywaną wyłącznie do przewozu towarów,
3) w części ładunkowej brak okien i udogodnień dla pasażerów, brak siedzeń i stałych punktów kotwiących i wyposażenia do instalowania pasów bezpieczeństwa,
4) w tylnej części pasażerskiej brak elementów komfortowych i wykończenia wnętrz właściwych dla pojazdów osobowych z funkcją użytkową jaką jest przewóz pasażerów
- za trafną należy uznać ocenę Sądu pierwszej instancji, że przedmiotowy pojazd nie jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, lecz jest przeznaczony zasadniczo do transportu towarów i sprzętu, i powinien być klasyfikowany według CN 8704.
Z tych względów sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty kwestionujące takie stanowisko Sądu pierwszej instancji uznać należy za nie niezasadne.
3.11. W świetle powyższego należy uznać, że podniesione przez skarżący organ podstawy kasacyjne, zarówno w odniesieniu do zarzucanych naruszeń prawa procesowego oraz materialnego okazały się nieusprawiedliwione, a w konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 i art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zasądzając kwotę 240 zł jako 50 % stawki minimalnej należnej pełnomocnikowi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji.
Maja Chodacka Roman Wiatrowski Janusz Zubrzycki
Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI