Orzeczenie · 2024-12-18

I FSK 642/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-12-18
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek od towarów i usługprzedawnieniezawieszenie biegu terminupostępowanie karnoskarbowefakturarzeczywiste zdarzenia gospodarczeprawo do odliczeniaskarga kasacyjnaNSA

Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2013 r. Spółka wykazała w deklaracji VAT nadwyżkę podatku do przeniesienia, uwzględniając fakturę za obsługę prawną. Organ podatkowy uznał, że faktura ta nie dokumentuje faktycznie wykonanych usług, co skutkowało określeniem wyższego zobowiązania podatkowego. Dodatkowo, organ powołał się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, w której spółka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących przedawnienia (art. 70 § 1, § 6 pkt 1, art. 70c) oraz przepisów postępowania (art. 120, 122, 180 § 1, 188, 191). NSA, po przeprowadzeniu dowodu uzupełniającego z wyroku Sądu Rejonowego w Bytomiu, który skazał prezesa spółki za podanie nieprawdy w deklaracji VAT (ujęcie podatku naliczonego z faktury nie dokumentującej faktycznie wykonanych usług), uznał te ustalenia za wiążące. Sąd stwierdził, że postępowanie karnoskarbowe było prowadzone aktywnie i nie miało instrumentalnego charakteru. Potwierdzono, że faktura nie dokumentowała rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a spółce nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie wiążącej mocy ustaleń sądu karnego dla sądu administracyjnego (art. 11 P.p.s.a.), analiza instrumentalnego charakteru zawieszenia biegu terminu przedawnienia, wymogi formalne skargi kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z VAT, przedawnieniem i postępowaniem karnoskarbowym. Wymogi formalne skargi kasacyjnej są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego na krótko przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego może być uznane za instrumentalne i nieskuteczne dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli postępowanie karnoskarbowe było prowadzone aktywnie i zmierzało do ustalenia odpowiedzialności karnej, a nie było jedynie narzędziem do obejścia przepisów o przedawnieniu.

Uzasadnienie

NSA oparł się na prawomocnym wyroku skazującym prezesa spółki, który potwierdził aktywne prowadzenie postępowania karnoskarbowego. Sąd uznał, że moment wszczęcia postępowania (2,5 miesiąca przed upływem terminu przedawnienia) nie budził wątpliwości co do jego zasadności i nie miał charakteru instrumentalnego.

Czy faktura dokumentująca obsługę prawną, która nie została faktycznie wykonana, może stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, faktura taka nie dokumentuje rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i nie rodzi prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Uzasadnienie

NSA oparł się na ustaleniach prawomocnego wyroku skazującego, który stwierdził, że faktura nie dokumentowała faktycznie wykonanych usług. Sąd administracyjny jest związany takimi ustaleniami sądu karnego.

Czy skarga kasacyjna musi precyzyjnie wskazywać naruszenia przepisów prawa przez sąd pierwszej instancji, a nie tylko przez organ administracji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, skarga kasacyjna powinna wskazywać naruszenia przepisów prawa przez sąd pierwszej instancji (np. P.p.s.a.), a nie tylko przez organ administracji (np. Ordynację podatkową).

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji i musi być oparta na zarzutach naruszenia przepisów P.p.s.a. Choć NSA może zrekonstruować zarzuty na podstawie uzasadnienia skargi, brak precyzji utrudnia kontrolę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną I. sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Przepisy (9)

Główne

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70c

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 11

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.k.s. art. 56 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 56 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 9 § 3

Kodeks karny skarbowy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktura nie dokumentowała faktycznie wykonanych usług. • Postępowanie karnoskarbowe skutecznie zawiesiło bieg terminu przedawnienia. • Ustalenia sądu karnego co do popełnienia przestępstwa są wiążące dla sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Zarzuty dotyczące wadliwego postępowania dowodowego i oceny materiału dowodowego przez organy podatkowe. • Zarzut instrumentalnego wszczęcia postępowania karnoskarbowego.

Godne uwagi sformułowania

ustalenia wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny • faktura nie dokumentowała faktycznie wykonanych usług • postępowanie karnoskarbowe było prowadzone aktywnie • skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący

Izabela Najda-Ossowska

członek

Włodzimierz Gurba

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie wiążącej mocy ustaleń sądu karnego dla sądu administracyjnego (art. 11 P.p.s.a.), analiza instrumentalnego charakteru zawieszenia biegu terminu przedawnienia, wymogi formalne skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z VAT, przedawnieniem i postępowaniem karnoskarbowym. Wymogi formalne skargi kasacyjnej są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii podatkowych, takich jak VAT, przedawnienie i dowodzenie, a także procedury sądowej (skarga kasacyjna). Potwierdza kluczowe zasady interpretacji prawa.

Faktura 'na słupa' i VAT: NSA rozstrzyga o przedawnieniu i wiążącej mocy wyroku karnego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst