Orzeczenie · 2026-01-29

I FSK 553/23Oddalenie skargi kasacyjnej VAT

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-01-29
NSAPodatkoweŚredniansa
VATpodatek naliczonyodliczenie VATfakturyfikcyjna działalnośćskarżący kasacyjnyNSApostępowanie podatkoweprawo materialneprawo procesowe

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który oddalił jego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2016 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a oraz art. 109 ust. 3 ustawy o VAT, poprzez pozbawienie go prawa do odliczenia podatku naliczonego, mimo braku podstaw do takiej oceny zebranego materiału dowodowego. Podniesiono również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, gdy decyzja organu została wydana z naruszeniem Ordynacji podatkowej, a także naruszenie powagi rzeczy osądzonej i terminu przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy świadczy o fikcyjnym charakterze działalności gospodarczej J.T. i Ł.P., którzy wystawili faktury VAT na rzecz skarżącego, a które to faktury dokumentowały czynności niedokonane. Sąd podkreślił, że skarżący wiedział o fikcyjności tych faktur. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej, sąd wskazał, że decyzja umarzająca postępowanie nie rozstrzyga istoty sprawy i dopuszcza możliwość ponownego wszczęcia postępowania. Zarzut wydania decyzji po terminie przedawnienia został uznany za niezasadny z powodu braku wskazania konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej regulujących termin przedawnienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie odliczania VAT od fikcyjnych faktur oraz interpretacji przepisów dotyczących powagi rzeczy osądzonej i przedawnienia zobowiązań podatkowych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez podmioty, których działalność gospodarcza jest fikcyjna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o fikcyjnym charakterze transakcji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy potwierdza fikcyjny charakter działalności wystawców faktur oraz świadomość skarżącego co do niedokonanych czynności, co uniemożliwia odliczenie VAT naliczonego.

Czy decyzja umarzająca postępowanie podatkowe wywołuje skutki prawomocności rzeczy osądzonej, uniemożliwiając ponowne wszczęcie postępowania w tej samej sprawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, decyzja umarzająca postępowanie ma charakter procesowy i nie wyklucza ponownego wszczęcia postępowania w określonych warunkach.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na doktrynę i orzecznictwo wskazujące, że decyzja umarzająca postępowanie nie rozstrzyga istoty sprawy i dopuszcza możliwość wydania kolejnej decyzji merytorycznej po ponownym wszczęciu postępowania.

Czy zarzut wydania decyzji po terminie przedawnienia jest skuteczny, jeśli nie wskazano konkretnych przepisów Ordynacji podatkowej regulujących termin przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut taki jest nieskuteczny z powodu braku prawidłowej podstawy kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna jest środkiem sformalizowanym i wymaga wskazania konkretnych przepisów prawa oraz sposobu ich naruszenia. Brak precyzji w tym zakresie skutkuje bezskutecznością zarzutu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną J.D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie.

Przepisy (27)

Główne

ustawa o VAT art. 88 § 3a pkt 4 lit. a

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 109 § 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 89a

Ustawa o podatku od towarów i usług

P.p.s.a. art. 174 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ordynacja podatkowa art. 120

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1 i 2

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 191

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 233 § § 1 pkt 2 lit. a

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 212

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 128 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 247 § § 1 pkt 4

Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 1-6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 189

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 193

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 176

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

K.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur wystawionych przez podmioty nieprowadzące rzeczywistej działalności gospodarczej. • Skarżący wiedział o fikcyjnym charakterze transakcji. • Decyzja umarzająca postępowanie nie stanowi przeszkody do ponownego wszczęcia postępowania. • Zarzut przedawnienia nie został skutecznie podniesiony z powodu braku wskazania podstaw prawnych.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 109 ust. 3 ustawy o VAT) poprzez pozbawienie prawa do odliczenia VAT naliczonego. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 P.p.s.a.) poprzez oddalenie skargi mimo naruszeń Ordynacji podatkowej. • Naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej. • Wydanie decyzji po terminie przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

organy podatkowe zasadnie zakwestionowały prawo skarżącego do odliczenia od podatku należnego VAT podatku naliczonego wykazanego w fakturach wystawionych na rzecz skarżącego przez J.T. [...] oraz Ł.P. [...], którzy nie prowadzili rzeczywistej działalności gospodarczej i wystawili faktury VAT, które wykazują czynności, których osoby te nie wykonały. • Wskazane okoliczności świadczą o tym, że wymienione osoby nie prowadziły działalności gospodarczej w ogóle i wystawiały faktury wykazujące fikcyjne czynności, które miały Skarżącemu miały służyć do nieuprawnionego obniżenia podatku należnego. • W tym stanie rzeczy zasadne jest stanowisko organów i sądu pierwszej instancji, według którego skarżący wiedział o tym, że faktury wystawione przez J.T. i Ł.P. stwierdzają czynności niedokonane w rzeczywistości. • Decyzja ta nie rozstrzygała istoty sprawy administracyjnej, gdyż w sprawie wystąpiły wady o charakterze procesowym w postaci braku wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji.

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka-Medek

przewodniczący

Sylwester Golec

sprawozdawca

Maja Chodacka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie odliczania VAT od fikcyjnych faktur oraz interpretacji przepisów dotyczących powagi rzeczy osądzonej i przedawnienia zobowiązań podatkowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od faktur wystawionych przez firmy krzaki, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Dodatkowo porusza kwestie proceduralne związane z powagą rzeczy osądzonej i przedawnieniem.

“VAT od fikcyjnych faktur: Sąd NSA potwierdza stanowisko organów podatkowych.”

Sektor

podatkowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst