I FSK 515/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Naczelnika Urzędu Skarbowego od wyroku WSA we Wrocławiu, który stwierdził bezskuteczność wykreślenia skarżącego z rejestru podatników VAT. Sąd pierwszej instancji uznał, że organ podatkowy powinien był przeprowadzić postępowanie i wydać decyzję, a nie zastosować formę zawiadomienia. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na uchwałę składu siedmiu sędziów (I FPS 3/23), stwierdził, że wykreślenie podatnika z rejestru VAT w trybie art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy o VAT jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną. Niemniej jednak, NSA podkreślił, że zgodnie z art. 96 ust. 9e ustawy o VAT, organ przed dokonaniem wykreślenia powinien wezwać podatnika do złożenia wyjaśnień dotyczących specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż brak wykazania sprzedaży może wynikać właśnie z tej specyfiki. Sąd pierwszej instancji prawidłowo zauważył, że organ wezwał podatnika do wyjaśnień dopiero po zawiadomieniu o wykreśleniu. W związku z tym, mimo że WSA błędnie uznał wykreślenie za decyzję, jego rozstrzygnięcie o stwierdzeniu bezskuteczności czynności było prawidłowe, ponieważ organ nie dopełnił obowiązku wezwania do wyjaśnień. NSA oddalił skargę kasacyjną organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie formy prawnej wykreślenia z rejestru VAT oraz obowiązków organu w tym zakresie, w szczególności konieczności wezwania do wyjaśnień.
Dotyczy specyficznego przepisu (art. 96 ust. 9a pkt 3 u.p.t.u.) i sytuacji niewykazywania sprzedaży w deklaracjach.
Zagadnienia prawne (3)
Jaka jest forma prawna wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT w trybie art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wykreślenie podatnika z rejestru podatników czynnych podatku od towarów i usług w trybie art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy o VAT następuje poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej, a nie w drodze decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
NSA powołał się na uchwałę I FPS 3/23, zgodnie z którą wykreślenie jest czynnością materialno-techniczną. Argumentacja opiera się na braku przepisów nakazujących wydanie decyzji w tej sprawie oraz na charakterze czynności, która nie kształtuje praw ani obowiązków w sposób autorytatywny.
Czy organ podatkowy przed wykreśleniem podatnika z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy o VAT ma obowiązek wezwać go do złożenia wyjaśnień dotyczących specyfiki prowadzonej działalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy ma obowiązek wezwać podatnika do złożenia wyjaśnień dotyczących specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej, zgodnie z art. 96 ust. 9e ustawy o VAT, zanim dokona wykreślenia z rejestru.
Uzasadnienie
Art. 96 ust. 9e ustawy o VAT stanowi negatywną przesłankę wykreślenia, wskazując, że jeśli brak wykazania sprzedaży wynika ze specyfiki działalności, wykreślenie nie może nastąpić. Dlatego wezwanie do wyjaśnień jest konieczne.
Czy czynność materialno-techniczna wykreślenia z rejestru VAT podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czynności materialno-techniczne z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił cechy czynności materialno-technicznych podlegających zaskarżeniu, w tym brak charakteru decyzji lub postanowienia, charakter zewnętrzny, indywidualny i publicznoprawny.
Przepisy (18)
Główne
u.p.t.u. art. 96 § ust. 9a pkt 3
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Wykreślenie podatnika z rejestru VAT na podstawie tego przepisu jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną.
u.p.t.u. art. 96 § ust. 9e
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Nakazuje wezwanie podatnika do złożenia wyjaśnień dotyczących specyfiki prowadzonej działalności przed wykreśleniem z rejestru VAT.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia zaskarżanie do sądu administracyjnego czynności materialno-technicznych.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 96 § ust. 9 pkt 5
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Przywołany w kontekście uchwały I FPS 3/23 dotyczącej formy wykreślenia.
o.p. art. 207 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Sąd pierwszej instancji uznał, że organ naruszył ten przepis, uznając wykreślenie za sprawę podatkową wymagającą decyzji. NSA stwierdził, że przepis ten nie ma zastosowania do czynności materialno-technicznej wykreślenia.
o.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 187 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
o.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 188
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wykreślenie z rejestru VAT jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną. • Organ podatkowy miał obowiązek wezwać podatnika do złożenia wyjaśnień dotyczących specyfiki prowadzonej działalności przed dokonaniem wykreślenia.
Odrzucone argumenty
Organ podatkowy powinien był wydać decyzję administracyjną w przedmiocie wykreślenia z rejestru VAT. • Wykreślenie z rejestru VAT na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 3 ustawy o VAT wymaga przeprowadzenia postępowania podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
Wykreślenie podatnika z rejestru podatników czynnych podatku od towarów i usług [...] następuje poprzez dokonanie czynności materialno-technicznej. • Wykreślenie z rejestru VAT jest czynnością materialno-techniczną nie wymagającą wydania decyzji poprzedzonej postępowaniem podatkowym. • Organ podatkowy powinien przeprowadzić stosowne czynności wyjaśniające [...] poprzedzają rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji. • Wykreślenie [...] powinno zostać poprzedzone wezwaniem podatnika do złożenia wyjaśnień dotyczących 'specyfiki prowadzonej przezeń działalności'.
Skład orzekający
Zbigniew Łoboda
przewodniczący
Ryszard Pęk
sprawozdawca
Maja Chodacka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie formy prawnej wykreślenia z rejestru VAT oraz obowiązków organu w tym zakresie, w szczególności konieczności wezwania do wyjaśnień."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu (art. 96 ust. 9a pkt 3 u.p.t.u.) i sytuacji niewykazywania sprzedaży w deklaracjach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wykreślenia z rejestru VAT, co jest częstym problemem dla przedsiębiorców. Podkreśla znaczenie komunikacji organu z podatnikiem.
“Wykreślenie z VAT: Czy organ może działać bez rozmowy z Tobą?”
Sektor
podatki
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.