Orzeczenie · 2024-04-18

I FSK 47/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2024-04-18

NSApodatkoweWysokansa

VATnieruchomościdziałalność gospodarczasprzedaż działekzwolnienie podatkoweteren budowlanyTSUENSAWSAinterpretacja przepisów

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Bydgoszczy, który uchylił decyzję organu podatkowego w sprawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług (VAT) sprzedaży przez osobę fizyczną (A. W.) 51 działek gruntu. Organy podatkowe uznały sprzedaż za działalność gospodarczą podlegającą VAT, podczas gdy WSA uznał, że zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na taką kwalifikację, wskazując na brak cech profesjonalnego obrotu nieruchomościami i możliwość traktowania sprzedaży jako elementu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. NSA uznał skargę kasacyjną organu za zasadną, uchylając wyrok WSA i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd drugiej instancji podkreślił konieczność kompleksowej oceny wszystkich działań sprzedającego w świetle wyroku TSUE w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10, który rozróżnia sprzedaż w ramach zarządu majątkiem prywatnym od działalności gospodarczej wymagającej aktywnego zaangażowania środków podobnych do tych używanych przez profesjonalistów. NSA zwrócił uwagę na skalę transakcji, liczbę sprzedanych działek, wartość obrotu oraz aktywność w procesie przygotowania działek do sprzedaży (podziały geodezyjne, uzyskiwanie decyzji o warunkach zabudowy, wydzielanie dróg). Dodatkowo, NSA wskazał na potrzebę ponownej oceny kwestii zastosowania zwolnienia z VAT dla dostawy terenów niezabudowanych innych niż budowlane (art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT) w odniesieniu do konkretnej działki, co zależeć będzie od ponownej kwalifikacji czynności sprzedaży przez WSA. Sąd drugiej instancji nakazał WSA uwzględnienie również wcześniejszego wyroku NSA dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych za ten sam okres.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Kryteria rozróżnienia sprzedaży majątku prywatnego od działalności gospodarczej w kontekście VAT, zwłaszcza przy obrocie nieruchomościami.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, ale jego wytyczne dotyczące oceny charakteru działań są szeroko stosowalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sprzedaż nieruchomości gruntowych przez osobę fizyczną, obejmująca wielokrotne podziały działek, uzyskiwanie decyzji o warunkach zabudowy i wydzielanie dróg, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kwalifikacja takiej sprzedaży jako działalności gospodarczej wymaga kompleksowej oceny wszystkich okoliczności, w tym skali, ciągłości, zorganizowania i zarobkowego charakteru działań, zgodnie z wytycznymi TSUE. Sama liczba transakcji, podziały czy uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy nie są wystarczające, jeśli działania mieszczą się w ramach zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.

Uzasadnienie

NSA wskazał, że WSA nie ocenił kompleksowo wszystkich okoliczności sprawy w świetle wyroku TSUE C-180/10 i C-181/10. Konieczna jest ponowna ocena, czy działania małżonków W. (sprzedaż 51 działek, uzyskanie przychodu ponad 4,7 mln zł, systematyczność, podziały, decyzje o WZ, wydzielanie dróg) nosiły znamiona aktywnego obrotu nieruchomościami, czy też były elementem zarządu majątkiem prywatnym.

Czy sprzedaż działki budowlanej może korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, zwolnieniu podlega dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Sprzedaż działki budowlanej nie może korzystać z tego zwolnienia.

Uzasadnienie

NSA zwrócił uwagę, że WSA nie ocenił kwestii charakteru działki nr [...] jako budowlanej, co ma zasadnicze znaczenie dla zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. Organ podatkowy stał na stanowisku, że działka ta była budowlana, a zatem zwolnienie nie miało zastosowania, co wymaga ponownej oceny przez WSA.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Zaskarżony wyrok WSA został uchylony w całości i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA w Bydgoszczy.

Przepisy (23)

Główne

u.p.t.u. art. 15 § 1 i 2

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Definiuje podatnika VAT jako podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą, która obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców, usługodawców, w tym wykorzystywanie towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

u.p.t.u. art. 43 § 1 pkt 9

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zwalnia od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.

P.p.s.a. art. 174

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do wniesienia skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 113 § 13 pkt 1 lit. d

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Wyłącza ze zwolnień do limitu obrotów dostawę terenów budowlanych.

Ord.pod. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Ord.pod. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Ord.pod. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Ord.pod. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwowych.

P.p.s.a. art. 203 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.a. art. 7