I FSK 449/26

I FSK 449/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-04-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-03-23
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Hieronim Sęk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Sygn. powiązane
I SA/Ke 332/25 - Wyrok WSA w Kielcach z 2025-11-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 178, art. 180
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. akt I SA/Ke 332/25 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach z dnia 16 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2019 r. postanawia: 1) odrzucić skargę kasacyjną, 2) zwrócić M. M. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach kwotę 1.967 (słownie: jeden tysiąc dziewięćset sześćdziesiąt siedem) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.
Uzasadnienie
1. M. M. (dalej: Strona lub Skarżący) w dniu 8 stycznia 2026 r. wniósł drogą pocztową do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach pismo nazwane "Skarga kasacyjna", podając na jego tytułowej stronie również: adresata - Naczelny Sąd Administracyjny za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, sygnaturę akt - I SA/Ke 332/25, dane stron, czyli Skarżącego i organu - Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach, dane pełnomocnika Skarżącego - adwokata P. C., wartość przedmiotu zaskarżenia - 393 369 zł oraz wysokość wpisu - 1 967 zł. Przywołane pismo zawierało także kilka nieponumerowanych stron tekstu oraz podpis pełnomocnika i wymienienie załączników (zob. k. 81-88 akt sądowych).
Jako załączniki wskazano odpis skargi kasacyjnej oraz dowód uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Tym ostatnim było potwierdzenie przelewu z dnia 7 stycznia 2026 r. z którego wynikało, że uiszczona przez Skarżącego kwota 1 967 zł na rachunek bankowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach stanowiła "wpis od skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 6 listopada 2025 r. I SA/Ke 332/25 od M. M." (zob. k. 89 akt sądowych).
Przywołanym wyżej wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Kielcach (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 16 maja 2025 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2019 r.
2. W piśmie z dnia 29 stycznia 2026 r., stanowiącym "Odpowiedź na skargę kasacyjną", Dyrektor IAS wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej (przesłanej jemu uprzednio w odpisie w wykonaniu zarządzenia z dnia 15 stycznia 2026 r. przy piśmie sądowym z dnia 16 stycznia 2026 r. - zob. k. 79a, 91 i 92 akt sądowych), ewentualnie o jej oddalenie, oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Wnioskując o odrzucenie skargi kasacyjnej, zawodowy pełnomocnik reprezentujący organ podatkowy, podkreślił, że "brak jest wskazania zarzutów w ramach podstaw kasacyjnych" i że z tej przyczyny "nie jest możliwe dokonanie kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku".
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.
3.2. Zgodnie z uregulowaniami Działu IV "Środki odwoławcze" Rozdziału 1 "Skarga kasacyjna" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego (tak stanowi art. 173 § 1 P.p.s.a).
Skargę kasacyjną zgodnie z art. 174 P.p.s.a. można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga ta, będąca wysoce sformalizowanym środkiem odwoławczym, obarczona jest tzw. przymusem adwokacko-radcowskim. Oznacza to zasadniczo, że powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, a w sprawach podatkowych przez doradcę podatkowego (art. 175 P.p.s.a.), co ma zapewnić stronie postępowania ją wnoszącej wysoki poziom merytoryczny, a także zachowanie podwyższonego standardu należytej staranności w realizacji prawa do sądu.
W świetle art. 176 § 1 P.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Zgodnie zaś z art. 176 § 2 P.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Zachowanie powyższych wymogów jest o tyle istotne, że w art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. przewidziano, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Jak wynika z tych przepisów, konstrukcja skargi kasacyjnej w zasadzie wyznacza zakres kontroli sprawowanej przez sąd kasacyjny. Rozpoznanie sprawy w granicach tej skargi oznacza bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli że władny jest do badania tylko tych zarzutów, które zostały skonkretyzowane w skardze kasacyjnej. Powyższe obliguje zatem stronę wnoszącą skargę kasacyjną do prawidłowego konstruowania tak zarzutów, jak i ich uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w ramach postępowania kasacyjnego, nie może podejmować własnych działań ukierunkowanych na konkretyzowanie, uściślanie, czy korygowanie zarzutów strony skarżącej. Sąd ten - przy braku wskazania naruszenia zindywidualizowanego przepisu - nie ma więc sposobności, aby samodzielnie doprecyzować na podstawie argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej, o który przepis mogło stronie chodzić, zaś przy braku uzasadnienia zarzutu naruszenia konkretnego przepisu, nie może domniemywać, w jakim zakresie i dlaczego zdaniem strony doszło do naruszenia danego przepisu.
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny, odmiennie niż ma to miejsce w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, nie rozpoznaje sprawy całościowo od nowa i niezależnie od postawionych zarzutów.
3.3. Jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi (tak art. 177a P.p.s.a.).
W przypadku zatem, gdy skarga kasacyjna nie zawiera przytoczenia podstaw kasacyjnych lub ich uzasadnienia, a zatem pozbawiona jest swojej merytorycznej istoty, nie ma możliwości aby doszło do uzupełnienia tego rodzaju wymagania po upływie terminu właściwego do jej wniesienia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie są zatem elementami konstrukcyjnymi skargi kasacyjnej, których niewyartykułowanie skutkuje odrzuceniem takiej skargi, bez uprzedniego wzywania do jej poprawienia.
Odnotować przy tym wypadało, że przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumieć należy przede wszystkim dokładne wskazanie podstawy kasacyjnej oraz określenie tych przepisów prawa, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - uległy naruszeniu przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, lub uzasadnienie zarzutu "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym - wykazanie także, że zarzucane uchybienie rzeczywiście mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
3.4. Odnosząc powyższe uwagi do realiów niniejszej sprawy wskazać należało, że pismo procesowe Strony, które zatytułowano "Skarga kasacyjna", mimo że sporządzone było przez zawodowego pełnomocnika - adwokata, nie zawierało w swojej treści ani oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, ani przytoczenia podstaw kasacyjnych, ani wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany, ani wniosku o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy (ten ostatni brak został uzupełniony na wezwanie Sądu).
Ponadto, ważkiego znaczenia nie można było nadać samej treści wyrażonej w złożonej skardze kasacyjnej prawdopodobnie mającej stanowić uzasadnienie zarzutów kasacyjnych, skoro owych zarzutów odpowiednio nie wyartykułowano. W takim stanie rzeczy nie sposób było uznać, aby zaprezentowana w piśmie argumentacja stanowiła uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Tej negatywnej oceny nie zmieniała okoliczność, że z tekstu złożonego pisma z dnia 8 stycznia 2026 r. (z wyliczonych w nim podtytułów) wynikało, że Strona dopatrywała się pewnych obszarów naruszeń, np. naruszenie zasad logiki w ocenie wzorca staranności, pominięcie aspektu dobrej wiary, ignorowanie zasady zaufania.
Z uwagi zatem na nieusuwalny brak materialny w konstrukcji skargi kasacyjnej w postaci pominięcia przytoczenia podstaw kasacyjnych w rozumieniu art. 174 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyjąć należało, że skarga ta okazała się niedopuszczalna.
Zgodnie zaś z art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Przy czym jak stanowi art. 180 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków.
3.5. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 w związku z art. 178 P.p.s.a. postanowił jak w punkcie pierwszym sentencji.
O zwrocie wpisu uiszczonego tytułem skargi kasacyjnej orzeczono w punkcie drugim sentencji stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.
3.6. W niniejszej sprawie nie istniała natomiast podstawa prawna do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego stronie przeciwnej, tj. organowi podatkowemu.
W art. 209 P.p.s.a. przyjęto bowiem, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 P.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. W innych przypadkach rozstrzygnięcie takie nie zapada.