I FSK 430/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku WSA w Szczecinie, który uchylił interpretację indywidualną dotyczącą podatku od towarów i usług. Spór dotyczył interpretacji art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, który wymaga złożenia oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia przed dniem dokonania dostawy właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. W tej sprawie strony złożyły oświadczenie w akcie notarialnym sprzedaży nieruchomości. WSA uznał, że ścisła interpretacja organu jest przejawem nadmiernego formalizmu i narusza zasadę proporcjonalności. NSA, oddalając skargę kasacyjną organu, podzielił to stanowisko. Sąd podkreślił, że zasada proporcjonalności, wywodzona z prawa unijnego i Konstytucji RP, wymaga, aby środki stosowane przez państwo były niezbędne i proporcjonalne do celu. W sytuacji, gdy oświadczenie zostało zawarte w akcie notarialnym, który jest przekazywany organom podatkowym, odmowa uznania jego skuteczności ze względu na brak odrębnego zgłoszenia do właściwego naczelnika urzędu skarbowego przed dniem dostawy byłaby nadmiernym rygoryzmem. Sąd wskazał, że organy podatkowe powinny współpracować, a państwo jako podmiot uprawniony z tytułu VAT nie powinno być ograniczone do konkretnego naczelnika urzędu skarbowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznanie skuteczności oświadczeń VAT złożonych w aktach notarialnych, interpretacja zasady proporcjonalności w prawie podatkowym, krytyka nadmiernego formalizmu w postępowaniu podatkowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji złożenia oświadczenia w akcie notarialnym sprzedaży nieruchomości, ale może być stosowane analogicznie do innych sytuacji, gdzie wola opodatkowania jest jasno wyrażona w dokumencie trafiającym do organów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia z VAT, złożone w akcie notarialnym sprzedaży nieruchomości, jest skuteczne, mimo że nie zostało złożone jako odrębne pismo do właściwego naczelnika urzędu skarbowego przed dniem dokonania dostawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie złożone w akcie notarialnym jest skuteczne, jeśli uwzględnić zasadę proporcjonalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ścisłe przestrzeganie wymogu odrębnego oświadczenia złożonego przed dniem dostawy jest nadmiernym formalizmem, naruszającym zasadę proporcjonalności. Akt notarialny, zawierający wolę stron opodatkowania, trafia do organów podatkowych, co zapewnia realizację celu przepisu.
Czy interpretacja art. 43 ust. 10 ustawy o VAT, wymagająca odrębnego oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia VAT przed dniem dostawy, jest zgodna z zasadą proporcjonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka interpretacja, prowadząca do nadmiernego formalizmu i naruszenia zasady proporcjonalności, nie jest zgodna z prawem.
Uzasadnienie
Zasada proporcjonalności wymaga, aby środki stosowane przez państwo były niezbędne, efektywne i proporcjonalne do celu. Wymóg odrębnego oświadczenia, gdy strony jasno wyraziły wolę opodatkowania w akcie notarialnym, jest nadmiernym obciążeniem dla podatnika.
Przepisy (6)
Główne
u.p.t.u. art. 43 § 10
Ustawa o podatku od towarów i usług
Wymaga złożenia oświadczenia o rezygnacji ze zwolnienia podatkowego przed dniem dokonania dostawy właściwemu dla nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego. Sąd uznał, że oświadczenie zawarte w akcie notarialnym jest skuteczne ze względu na zasadę proporcjonalności.
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 43 § 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 43 § 11
Ustawa o podatku od towarów i usług
O.p. art. 84 § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek notariuszy do sporządzania i przekazywania organom podatkowym informacji o zdarzeniach prawnych mogących spowodować powstanie zobowiązania podatkowego.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa zasady proporcjonalności.
PPSA art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia VAT złożone w akcie notarialnym jest skuteczne ze względu na zasadę proporcjonalności. • Ścisłe przestrzeganie wymogu odrębnego zgłoszenia do urzędu skarbowego przed dniem dostawy jest nadmiernym formalizmem. • Akt notarialny trafia do organów podatkowych, co zapewnia realizację celu przepisu. • Organy podatkowe powinny współpracować.
Odrzucone argumenty
Oświadczenie o rezygnacji ze zwolnienia VAT musi być złożone jako odrębne pismo do właściwego naczelnika urzędu skarbowego przed dniem dostawy. • Złożenie oświadczenia w akcie notarialnym nie spełnia wymogów formalnych art. 43 ust. 10 pkt 2 u.p.t.u.
Godne uwagi sformułowania
przejaw prymatu kwestii formalnych nad istotą i treścią transakcji • przejaw nadmiernego formalizmu, który prowadzi do naruszenia zasady proporcjonalności • nie sposób przyjąć, że spełnia wymogi proporcjonalności krajowa regulacja prawna • nadmiernego rygoryzmu
Skład orzekający
Adam Nita
sprawozdawca
Małgorzata Niezgódka - Medek
członek
Roman Wiatrowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznanie skuteczności oświadczeń VAT złożonych w aktach notarialnych, interpretacja zasady proporcjonalności w prawie podatkowym, krytyka nadmiernego formalizmu w postępowaniu podatkowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji złożenia oświadczenia w akcie notarialnym sprzedaży nieruchomości, ale może być stosowane analogicznie do innych sytuacji, gdzie wola opodatkowania jest jasno wyrażona w dokumencie trafiającym do organów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między rygorystycznymi przepisami formalnymi a zasadą proporcjonalności i zdrowym rozsądkiem w prawie podatkowym, co jest interesujące dla prawników i przedsiębiorców.
“Akt notarialny zamiast pisma do urzędu: czy to wystarczy, by opodatkować VAT?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.