Orzeczenie · 2024-05-22

I FSK 329/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-05-22
NSApodatkoweŚredniansa
podatek akcyzowysamochód osobowynabycie wewnątrzwspólnotowewartość rynkowapodstawa opodatkowaniaorgan podatkowyskarżącyNSAorzecznictwo

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną L. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie. Spór dotyczył podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Jeep Grand Cherokee. Kluczową kwestią była wysokość podstawy opodatkowania, czyli wartości rynkowej pojazdu. Podatnik zadeklarował cenę nabycia (2.545 USD) i podatek akcyzowy, jednak organy podatkowe ustaliły wyższą wartość rynkową, uznając, że zadeklarowana cena znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej pojazdu na rynku amerykańskim. Sąd pierwszej instancji zaakceptował argumentację organów, wskazując, że różnica 29% między zadeklarowaną ceną a wartością rynkową jest znacząca. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów prawa. NSA podkreślił, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, a zadeklarowana podstawa opodatkowania bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiegała od wartości rynkowej. Sąd uznał, że specyfika rynku amerykańskiego nie tłumaczy tak niskiej ceny, zwłaszcza że dane z portali sprzedażowych wskazywały na wyższe ceny analogicznych pojazdów. NSA odniósł się również do kwestii ustalania wartości pojazdu na rynku krajowym, korzystając z systemów wyceny, oraz do zarzutów procesowych dotyczących braku powołania biegłego, uznając je za bezzasadne, ponieważ podatnik sam przedłożył opinię rzeczoznawcy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'znacznie odbiega' w kontekście podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oraz zasady ustalania wartości rynkowej pojazdu.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i konkretnego pojazdu; ocena 'znaczności' odstępstwa jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (3)

Czy zadeklarowana przez podatnika cena nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, która jest niższa od średniej wartości rynkowej, może stanowić podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym, jeśli różnica wynosi 29%?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli różnica jest znaczna i brak jest uzasadnionej przyczyny takiego zaniżenia.

Uzasadnienie

NSA uznał, że 29% różnicy między zadeklarowaną ceną a wartością rynkową jest znacznym odstępstwem, a podatnik nie wykazał uzasadnionej przyczyny takiego zaniżenia, mimo że specyfika rynku amerykańskiego nie tłumaczy tak niskiej ceny.

Czy organ podatkowy ma obowiązek powołania biegłego rzeczoznawcy do wyceny uszkodzonego samochodu, jeśli podatnik sam przedłożył opinię rzeczoznawcy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli przedłożona przez podatnika opinia rzeczoznawcy jest wystarczająca do ustalenia stanu faktycznego i wartości pojazdu.

Uzasadnienie

NSA uznał, że skoro podatnik sam przedłożył szczegółową opinię rzeczoznawcy, która została wykorzystana przez organ, nie było potrzeby powoływania dodatkowego biegłego przez organ podatkowy.

Jak należy interpretować pojęcie 'znacznie odbiega' w kontekście art. 104 ust. 8 ustawy o podatku akcyzowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pojęcie 'znacznie odbiega' jest oceną stanu faktycznego, która nie jest sztywno zdefiniowana procentowo, ale powinna być rozpatrywana indywidualnie w całokształcie materiału dowodowego.

Uzasadnienie

NSA stwierdził, że choć w piśmiennictwie i orzecznictwie pojawia się próg 30% lub 33%, to ocena 'znaczności' odstępstwa powinna być dokonywana indywidualnie dla każdej sprawy, a 29% różnicy może być uznane za znaczne, zwłaszcza gdy przekłada się na istotną kwotę.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Szczecinie.

Przepisy (24)

Główne

u.p.a. art. 104 § ust. 8, 9 i 11

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa procedurę weryfikacji podstawy opodatkowania, gdy znacznie odbiega od wartości rynkowej bez uzasadnionej przyczyny. Ust. 11 definiuje średnią wartość rynkową.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi kasacyjnej.

u.p.a. art. 104 § ust. 8

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Procedura weryfikacji podstawy opodatkowania, gdy znacznie odbiega od wartości rynkowej bez uzasadnionej przyczyny.

u.p.a. art. 104 § ust. 9

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Określenie podstawy opodatkowania przez organ w przypadku braku zmiany lub wskazania przyczyn przez podatnika.

u.p.a. art. 104 § ust. 11

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Definicja średniej wartości rynkowej samochodu osobowego.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kontroli sądów administracyjnych nad legalnością działań administracji.

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy kontroli sądów administracyjnych nad legalnością działań administracji.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych lub prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego.

P.p.s.a. art. 176 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki skargi kasacyjnej.

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA.

P.p.s.a. art. 193 § zdanie drugie

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zawartość uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zasady zasądzania kosztów postępowania kasacyjnego.

u.p.a. art. 2 § ust. 1 pkt 9

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Definicja nabycia wewnątrzwspólnotowego.

u.p.a. art. 100 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Przedmiot opodatkowania akcyzą nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.

u.p.a. art. 101 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Określa sytuacje, w których podstawą opodatkowania jest średnia wartość rynkowa.

u.p.a. art. 104 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Podstawa opodatkowania z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego.

u.p.a. art. 104 § ust. 6

Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym

Określa podstawę opodatkowania dla pojazdów nabytych w państwach trzecich i przemieszczonych do Polski.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i udowodnienia materiału dowodowego przez organ.

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 197 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Powoływanie biegłych przez organ.

O.p. art. 917 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Dowód z opinii biegłego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zadeklarowana cena nabycia samochodu znacznie odbiegała od wartości rynkowej na rynku amerykańskim. • Podatnik nie wykazał uzasadnionej przyczyny zaniżenia ceny nabycia. • Organy prawidłowo ustaliły wartość pojazdu na rynku krajowym, korzystając z dostępnych systemów wyceny i opinii rzeczoznawcy przedłożonej przez stronę.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przez organ art. 187 § 1 O.p. poprzez przerzucenie ciężaru dowodu na stronę. • Naruszenie przez organ art. 197 § 1 O.p. poprzez brak powołania biegłego. • Wadliwe ustalenie stanu faktycznego i wartości pojazdu przez organy. • Błędna wykładnia art. 104 ust. 8 u.p.a. w zakresie pojęć 'bez uzasadnionej przyczyny' i 'znacznie odbiega'. • Niewłaściwe uwzględnienie uszkodzeń pojazdu przy ustalaniu jego wartości. • Zastosowanie danych z portalu www.en.bidfax.info jako podstawy wyceny.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób uznać, na gruncie rozpoznawanej sprawy, że różnica w wysokości 30% jest znaczna natomiast w wysokości 29% znaczna już nie jest. • nie ma prawnego uzasadnienia twierdzenie wnoszącego skargę kasacyjną, że do znacznego zaniżenia wartości pojazdu dochodzi wówczas, gdy zadeklarowana wartość pojazdu odbiega o co najmniej 30 % od średniej wartości pojazdu na rynku krajowym, gdy w tej sprawie współczynnik ten wynosi 29%. • Ocena różnicy 29% jako 'znacznej' nie może być uznana za naruszającą prawo. • Specyfika rynku amerykańskiego nie polega na tym, że samochody używane i uszkodzone są tam odsprzedawane za ułamek ich realnej wartości.

Skład orzekający

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Marek Zirk-Sadowski

członek

Włodzimierz Gurba

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'znacznie odbiega' w kontekście podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oraz zasady ustalania wartości rynkowej pojazdu."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji podatnika i konkretnego pojazdu; ocena 'znaczności' odstępstwa jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu podatku akcyzowego od importowanych samochodów, a interpretacja kluczowych pojęć prawnych jest istotna dla praktyków.

Czy 29% różnicy w cenie samochodu to 'znaczne odbieganie' od wartości rynkowej? NSA rozstrzyga spór o akcyzę.

Dane finansowe

WPS: 32 132 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst