I FSK 3/06

I FSK 3/06 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2006-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-03
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Artur Mudrecki
Małgorzata Niezgódka - Medek /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Kolanowski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
I SA/Gl 1226/05 - Postanowienie WSA w Gliwicach z 2005-09-12
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 58 § 1 pkt 3, art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Artur Mudrecki Sędzia del. WSA Tomasz Kolanowski Protokolant: Agnieszka Szarc vel Szic po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "B." spółka jawna w [...] od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2005 r., sygn. akt I SA/Gl 1226/05 w sprawie ze skargi "B." spółka jawna w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi kasacyjnej "B." - Spółka Jawna w [...] jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 września 2005 r., sygn. akt I SA/Gl 1226/05. Postanowieniem tym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", odrzucił skargę Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] maja 2005 r. dotyczącą zobowiązania w podatku od towarów i usług.
W motywach orzeczenia Sąd opisał przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, że pełnomocnik skarżącej z uwagi na braki skargi związane z załączonym do skargi pełnomocnictwem został wezwany do złożenia dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa oraz do wskazania danych osoby, która pełnomocnictwo podpisała. Ponadto skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego. Wezwanie, zawierające stosowne pouczenie o siedmiodniowym terminie do wykonania tych czynności i skutkach nieuzupełnienia braków w tym terminie, doręczono pełnomocnikowi dnia 10 sierpnia 2005 r.
Należny wpis został uiszczony dnia 16 sierpnia 2005 r. Natomiast pismo zawierające informację o imieniu i nazwisku, a także związku ze Spółką osoby, która podpisała pełnomocnictwo, jak również odpis z Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestru Przedsiębiorców, z którego wynikało, że osoba ta – E. M. – jako wspólnik jest uprawniona do jednoosobowego reprezentowania Spółki, zostało nadane w urzędzie pocztowym dnia 24 sierpnia 2005 r., o czym świadczyła data stempla pocztowego.
Mając na uwadze powyższe fakty Sąd pierwszej instancji stwierdził uchybienie terminowi do dopełnienia czynności procesowej, który zgodnie z pouczeniem zawartym w wezwaniu oraz art. 111 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 83 § 1 P.p.s.a. upłynął w dniu 17 sierpnia 2005 r. tj. w środę – dzień roboczy.
Sąd przyjął, że nieterminowe złożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa, było niewątpliwie nieterminowym usunięciem braku formalnego skargi, co w myśl art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. skutkuje jej odrzuceniem.
Sąd wskazał, że w świetle art. 29 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "k.s.h", co do zasady każdy wspólnik spółki jawnej jest umocowany do jej reprezentacji, przy czym prawo to dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki (art. 29 § 2 k.s.h.). Jednakże umowa spółki może zakres tego umocowania weryfikować (art. 30 § 1 k.s.h.). Dlatego też dla wykazania prawidłowej reprezentacji spółki niezbędny jest dokument, z którego prawo to wynikałoby w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości.
W skardze kasacyjnej spółka reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego, powołując się na art. 173 § 1 P.p.s.a. zaskarżyła postanowienie w całości i w oparciu o art. 174 pkt 1 i 2 tej ustawy zarzuciła naruszenie w nim:
1. prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 29 i 30 § 1 k.s.h. poprzez przyjęcie, że czynność prawna dokonana przez jednego ze wspólników spółki jawnej jest nieważna w przypadku gdy w umowie spółki przewidziano reprezentację łączną oraz
2. przepisów postępowania, tj. art. 31, art. 46, art. 57, art. 58 § 1 pkt 3 i art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wobec powyższego, powołując się na art. 176 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej stwierdził, że wydając zaskarżone postanowienie Sąd dokonał błędnej wykładni art. 29 § 2 oraz art. 30 § 1 K.s.h., przyjmując, że podpisanie pełnomocnictwa przez jednego ze wspólników, w sytuacji gdyby umowa spółki przewidywała reprezentację łączną, jest nieważne.
Podniósł, że art. 29 K.s.h. należy rozpatrywać całościowo, mając na uwadze treść wszystkich trzech paragrafów zawartych w tym przepisie. Wskazał, że w jego ocenie z treści art. 29 § 3 k.s.h. wynika, iż naruszenie ograniczenia zakresu umocowania znajdującego się w umowie nie wpływa na ważność czynności prawnych. W konsekwencji umowne ograniczenie prawa reprezentowania spółki jest wiążące wyłącznie wobec wspólników, których dotyczy, nie wywołuje natomiast skutków prawnych w stosunku do osób trzecich. Dlatego też nawet jeśli przedstawione Sądowi pełnomocnictwo było podpisane przez wspólnika, który obowiązany był do działania wraz z innym wspólnikiem czy prokurentem, jego oświadczenie o udzieleniu pełnomocnictwa, zgodnie z art. 29 § 3 K.s.h., byłoby ważne.
Pełnomocnik podniósł, że skoro Sąd powziąłby poważną wątpliwość co do tego czy osoba podpisująca dokument pełnomocnictwa jest w rzeczywistości wspólnikiem, mógł zażądać wykazania umocowania do tej czynności poprzez złożenie stosownego dokumentu, jednakże brak tego rodzaju dokumentu lub niezłożenie go w zakreślonym terminie, w przypadku wspólnika spółki jawnej, nie jest brakiem pisma procesowego, a zatem nie podlega uzupełnieniu w trybie przewidzianym dla braków formalnych pism procesowych, ale według reguł ustalonych w art. 31 P.p.s.a.
Pełnomocnik uznał, że zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji w odniesieniu do wspólnika spółki jawnej zasad odnoszących się do organów reprezentujących osoby prawne jest sprzeczne z art. 29 k.s.h. gdyż narusza prawo wspólnika spółki jawnej co do reprezentowania spółki. W konsekwencji narusza także konstytucyjnie gwarantowane prawo do sądu wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji.
Z podanych wyżej względów pełnomocnik uznał odrzucenie przez Sąd skargi za bezzasadne.
Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim należy zauważyć, że formułując i uzasadniając podstawy kasacyjne pełnomocnik skarżącej abstrahował od istniejącego w tej sprawie stanu faktycznego, który wywołał konieczność wezwania skarżącej pismem z dnia 5 sierpnia 2005 r., doręczonym dnia 10 sierpnia tegoż roku, do uzupełnienia braków formalnych, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA w Gliwicach z dnia 3 sierpnia 2005 r. W piśmie tym wezwano do uzupełnienia nie tylko braku formalnego przez złożenie dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie do podpisania pełnomocnictwa (wyciąg z rejestru sądowego), ale także do wskazania danych osoby podpisanej w pełnomocnictwie.
Skarga Spółki, datowana na dzień 18 czerwca 2005 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym [...] dnia 28 czerwca 2005 r.), na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] maja 2005 r., wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem Izby Skarbowej w Katowicach, została bowiem podpisana i złożona w imieniu skarżącej przez doradcę podatkowego. Do skargi zostało dołączone pełnomocnictwo dla tego doradcy, opatrzone datą 27 czerwca 2005 r., do wniesienia w tej sprawie skargi i reprezentowania praw i interesów "B." Spółka Jawna [...] w postępowaniu sądowym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, jak również do wniesienia skargi kasacyjnej, podpisane nieczytelnym podpisem, przez niewymienioną w treści tego pełnomocnictwa z imienia, nazwiska oraz funkcji w Spółce osobę, która podała jedynie, że jest osobą uprawnioną do reprezentowania Spółki, nie podając przy tym z jakiego tytułu.
Z tak sporządzonego pełnomocnictwa nie wynikało, że podpisała je osoba upoważniona do występowania w imieniu mocodawcy (art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 P.p.s.a.), w szczególności, że na pełnomocnictwie figuruje podpis jednego ze wspólników spółki jawnej. Dlatego też wszelkie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, co do błędnego zinterpretowania przez Sąd przepisów K.s.h. – art. 29 i art. 30 § 1 – dotyczących uprawnień wspólnika spółki jawnej do reprezentowania takiej spółki są bezprzedmiotowe. Z przedstawionego pełnomocnictwa nie wynikało bowiem, że podpisał je wspólnik skarżącej Spółki.
W tym stanie rzeczy Sąd prawidłowo uznał, że skarga jest obciążona brakiem formalnym. Jednym z wymogów każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym, do których także zalicza się skarga (art. 46 § 1 i 3 w zw. z art. 57 § 1 P.p.s.a), jest bowiem w przypadku podpisania pisma przez pełnomocnika strony dołączenie pełnomocnictwa, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa. W przypadku jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową pełnomocnictwo do reprezentowania takiej jednostki w postępowaniu sądowoadministracyjnym musi być podpisane przez osoby uprawnione do występowania w jej imieniu (art. 28 § 1 P.p.s.a.). Brak informacji identyfikujących osobę podpisującą w imieniu spółki pełnomocnictwo dla doradcy podatkowego do występowania w imieniu spółki, a także o uprawnieniu takiej osoby do udzielenia pełnomocnikowi umocowania, niewątpliwie stanowił brak formalny, który musiał być usunięty, aby skardze można było nadać bieg. Naruszenie terminu wyznaczonego w wezwaniu do usunięcia tego braku, sporządzonym w wykonaniu zarządzenia przewodniczącego wydziału (art. 49 § 1 P.p.s.a.), w sytuacji, gdy strona została prawidłowo poinformowana o skutkach (rygorze) takiego uchybienia, stanowiło podstawę do odrzucenia skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Wobec prawidłowego zastosowania w zaskarżonym postanowieniu wymienionych wyżej przepisów zarzuty naruszenia art. 31, art. 46, art. 57, art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 125 § 1 pkt 3 P.p.s.a. należy uznać za nieusprawiedliwione. Dodatkowo należy zauważyć, że skarżąca, wbrew wymogom wynikającym z art. 176 P.p.s.a. przytoczonych procesowych podstaw kasacyjnych nie uzasadniła, a także w przypadku wskazania jako naruszonych art. 31, art. 46 i art. 57 nie określiła, które jednostki redakcyjne niższego rzędu (§) uważa za naruszone. W tym stanie rzeczy nie został również naruszony art. 45 ust. 1 Konstytucji. Prawo do sądu może być realizowane w przypadku zachowania określonych ustawowo wymogów formalnych, których skarżąca w tej sprawie nie dopełniła.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.