Orzeczenie · 2025-04-17

I FSK 2647/21

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-04-17
NSApodatkoweWysokansa
VATVAT marżasprzedaż samochodów używanychnierzetelność ewidencjiprzedawnieniepostępowanie dowodoweidentyfikacja kontrahentaprawo procesoweCOVID-19

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną G. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie w przedmiocie podatku od towarów i usług. Sprawa dotyczyła okresów od lipca do grudnia 2014 r. oraz od stycznia do grudnia 2015 r. Organy podatkowe ustaliły, że skarżący zaniżył podatek należny poprzez niewykazanie części obrotu, bezpodstawne zastosowanie procedury VAT marża oraz zaniżenie wartości sprzedaży. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając m.in. skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego. Skarżący w skardze kasacyjnej podniósł zarzuty nieważności postępowania (m.in. orzekanie na posiedzeniu niejawnym bez spełnienia przesłanek), naruszenia przepisów proceduralnych (m.in. brak pełnych ustaleń faktycznych, naruszenie zasady dwuinstancyjności, dowolność oceny dowodów) oraz przepisów prawa materialnego (przedawnienie, nieuzasadniona odmowa zastosowania VAT marża). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd uznał, że nie zaszła nieważność postępowania, a orzekanie na posiedzeniu niejawnym było uzasadnione przepisami ustawy COVID-19 i brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej w WSA w Szczecinie w tamtym okresie. Sąd podkreślił, że skarżący został skutecznie zawiadomiony o posiedzeniu niejawnym i nie wniósł sprzeciwu. Odnosząc się do pozostałych zarzutów, NSA stwierdził, że sąd pierwszej instancji należycie uzasadnił swoje orzeczenie i prawidłowo ocenił stan faktyczny. Sąd potwierdził brak przedawnienia zobowiązania podatkowego, prawidłowość oceny dowodów oraz brak naruszenia prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu. NSA podkreślił, że brak możliwości identyfikacji kontrahentów wyklucza stosowanie procedury VAT marża, zgodnie z art. 120 ust. 4 i 10 u.p.t.u. Skarga kasacyjna została oddalona, a skarżący obciążony kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących procedury VAT marża, identyfikacji kontrahentów, zawieszenia biegu terminu przedawnienia oraz stosowania przepisów proceduralnych w okresie pandemii.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości identyfikacji kontrahentów i stosowania procedury VAT marża. Kwestie proceduralne związane z COVID-19 mogą być mniej aktualne.

Zagadnienia prawne (4)

Czy naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących orzekania na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii COVID-19 stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, orzekanie na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii było dopuszczalne na podstawie przepisów ustawy COVID-19, a skarżący został o tym skutecznie zawiadomiony i nie wniósł sprzeciwu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy ustawy COVID-19 pozwalały na odstąpienie od rozprawy jawnej, a WSA w Szczecinie w dacie orzekania nie dysponował jeszcze warunkami technicznymi do rozprawy zdalnej. Zawiadomienie strony o posiedzeniu niejawnym i brak sprzeciwu wykluczyły naruszenie prawa do obrony.

Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego było skuteczne i nie miało charakteru instrumentalnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie karne skarbowe zostało wszczęte skutecznie, a jego instrumentalne potraktowanie nie zostało udowodnione, co skutkowało skutecznym zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.

Uzasadnienie

Sąd pierwszej instancji uznał, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego i przedstawienie zarzutów nastąpiło przed terminem przedawnienia, a działanie to nie miało wyłącznie charakteru instrumentalnego, co uzasadniało zawieszenie biegu terminu przedawnienia.

Czy podatnik może opodatkować sprzedaż używanych samochodów w procedurze VAT marża, jeśli nie posiada dowodów jednoznacznie potwierdzających nabycie towarów od podatników podatku od wartości dodanej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak możliwości identyfikacji kontrahentów wyklucza zastosowanie procedury VAT marża, zgodnie z art. 120 ust. 4 i 10 u.p.t.u.

Uzasadnienie

Sąd potwierdził stanowisko organów i sądu pierwszej instancji, że brak rzetelnych dowodów jednoznacznie potwierdzających nabycie samochodów od konkretnych podmiotów uniemożliwia zastosowanie procedury VAT marża.

Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły nierzetelność ewidencji sprzedaży i zakupu prowadzonych przez podatnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organy prawidłowo uznały ewidencje za nierzetelne, ponieważ nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego, co potwierdziło porównanie zapisów z dokumentami źródłowymi.

Uzasadnienie

Ustalenia organów dotyczące nierzetelności ewidencji opierały się na porównaniu zapisów z dokumentami źródłowymi, analizie transakcji i stwierdzonych nieprawidłowościach, co stanowiło podstawę do zakwestionowania prowadzonych rejestrów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (26)

Główne

O.p. art. 70 § § 1 w zw. z § 6 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. art. 120 § ust. 4 w zw. z ust. 10 pkt 1 i pkt 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 5

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa o COVID-19 art. 15 zzs4 § 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Konstytucja RP art. 45 § 2 zd. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.p.s.a. art. 139 § 1, 2 i 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 121 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 124

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § 1 pkt 6 i § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 127

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 188 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 193 § § 1 i 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 23 § § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Prawo przedsiębiorców art. 55 § 1

Ustawa - Prawo przedsiębiorców

O.p. art. 165b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 120 § ust. 10

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 120 § ust. 4 i 5

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

P.p.s.a. art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 204 § pkt 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak możliwości identyfikacji kontrahentów wyklucza stosowanie procedury VAT marża. • Skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. • Prawidłowość oceny nierzetelności ewidencji podatkowych. • Dopuszczalność orzekania na posiedzeniu niejawnym w okresie pandemii COVID-19.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z powodu naruszenia przepisów o posiedzeniu niejawnym. • Przedawnienie zobowiązania podatkowego. • Naruszenie przepisów proceduralnych przez organy podatkowe i sąd pierwszej instancji. • Nieuzasadniona odmowa zastosowania procedury VAT marża.

Godne uwagi sformułowania

brak możliwości identyfikacji podmiotu, od którego podatnik nabył samochody, wyłącza [...] możliwość opodatkowania spornych czynności w procedurze VAT marża • nie można przyjąć cen z umów i należy uznać je za nierzetelne • nie budzi jednak wątpliwości, że samochody były przedmiotem obrotu na terenie Polski i strona była ich zbywcą • nie doszło do instrumentalne wszczęcie postępowania karnoskarbowego

Skład orzekający

Janusz Zubrzycki

przewodniczący sprawozdawca

Ryszard Pęk

sędzia

Włodzimierz Gurba

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących procedury VAT marża, identyfikacji kontrahentów, zawieszenia biegu terminu przedawnienia oraz stosowania przepisów proceduralnych w okresie pandemii."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku możliwości identyfikacji kontrahentów i stosowania procedury VAT marża. Kwestie proceduralne związane z COVID-19 mogą być mniej aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii podatkowych związanych z VAT marżą i identyfikacją kontrahentów, a także procedury sądowej w kontekście pandemii, co jest interesujące dla prawników i przedsiębiorców.

VAT marża bez kontrahenta? NSA wyjaśnia, kiedy można stosować tę procedurę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst