I FSK 2375/23

I FSK 2375/23 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2026-05-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-28
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Adam Nita
Bartosz Wojciechowski
Zbigniew Łoboda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I SA/Po 397/23 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-09-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę kasacyjną
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Łoboda (spr.), Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia WSA del. Adam Nita, Protokolant starszy inspektor sądowy Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 września 2023 r. sygn. akt I SA/Po 397/23 w sprawie ze skargi P. Sp. z o. o. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 7 kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2015 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu na rzecz P. Sp. z o. o. w P. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 września 2023 r., sygn. akt I SA/Po 397/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w P. (dalej: "skarżąca", "spółka" lub "strona) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") z dnia 7 kwietnia 2023 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2015 roku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z § 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późń. zm., dalej – "p.p.s.a."), uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego P. (dalej: "NUS") z dnia 13 grudnia 2022 r.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w dniu 2 września 2015 r. do NUS wpłynęła złożona przez spółkę deklaracja VAT-7 za sierpień 2015 r. z wykazaną kwotą nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 153.737 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni.
W celu weryfikacji zasadności zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za sierpień 2015 r. w zadeklarowanej kwocie NUS przeprowadził u spółki kontrolę podatkową za okresy od lipca 2015 r. do sierpnia 2015 r. oraz postanowieniem z dnia 28 września 2015 r. przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2015 r. do czasu weryfikacji rozliczenia skarżącej za wyżej wymienione okresy rozliczeniowe.
Następnie organ pierwszej instancji wszczął względem skarżącej postępowanie podatkowe, które zakończyło się wydaniem decyzji z dnia 29 lipca 2020 r. która na skutek wniesienia odwołania została uchylona decyzją DIAS z dnia 30 maja 2022 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy był niekompletny, wobec czego dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego niezbędnym było jego uzupełnienie w znacznym zakresie.
W toku postępowania podatkowego ponownie NUS podjął czynności związane z wyjaśnieniem zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za sierpień 2015 r., zaś termin zwrotu był przedłużany:
- do dnia 30 września 2022 r. na podstawie postanowienia z dnia 6 czerwca 2022 r., które to postanowienie zostało utrzymane w mocy przez DIAS postanowieniem z dnia 18 października 2022 r., zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Po 988/22 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Od powyższego wyroku organ podatkowy wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 14 maja 2026 r., sygn. akt I FSK 1552/23 oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego od powyższego wyroku.
- do dnia 30 grudnia 2022 r. na podstawie postanowienia z dnia 12 września 2022 r., które to postanowienie zostało utrzymane w mocy przez DIAS postanowieniem z dnia 10 stycznia 2023 r., zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Po 151/23 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Od powyższego wyroku organ podatkowy wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 14 maja 2026 r., sygn. akt I FSK 1616/23 oddalił skargę kasacyjną organu podatkowego od powyższego wyroku.
Kolejnym postanowieniem z dnia 13 grudnia 2022 r. NUS, działając na podstawie art. 216 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm., dalej – "O.p.") w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177 , poz. 1054 z późn. zm., dalej – "u.p.t.u."), przedłużył termin dokonania zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji dla podatku od towarów i usług za sierpień 2015 r. do dnia 31 marca 2023 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zebrany dotychczas materiał dowodowy nadal budził wątpliwości w zakresie prawidłowości rozliczenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, zatem zasadność zwrotu wykazanego w deklaracji VAT-7 za sierpień 2015 r. wymagała dodatkowego sprawdzenia, zebrania i weryfikacji poprawności dowodów. Organ podał, iż skierował zapytania dotyczące transakcji spółki ze słowackim kontrahentem, w tym wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z zapytaniem o kontrahenta spółki oraz o przesłuchanie świadka oraz skierował zapytanie o kontrahenta do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, a najbliższym okresie planuje kolejne czynności, zaś udzielenie odpowiedzi jak również analiza udzielonych odpowiedzi wymagają czasu, co znalazło wyraz w zakreśleniu daty do której organ przedłużył termin zwrotu, tj. 31 marca 2023 r.
Powyższe postanowienie spółka zaskarżyła zażaleniem, zaś w wyniku jego rozpoznania wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2023 r. DIAS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W ocenie DIAS, organ podatkowy pierwszej instancji miał podstawy do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu i nie dopuścił się zarzucanych uchybień w zakresie naruszenia przepisów u.p.t.u. oraz O.p. Organ odwoławczy wskazał, iż w świetle postanowień art. 87 ust. 2 u.p.t.u. aby możliwe było skorzystanie z możliwości przedłużenia ustawowo określonego terminu zwrotu, wystarczy powzięcie przez organ wątpliwości co do zasadności deklarowanego zwrotu.
Organ odwoławczy zaznaczył, że po wydaniu decyzji kasacyjnej organ pierwszej instancji wydał postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminów zwrotu spornej nadwyżki z dnia 6 czerwca 2022 r., którym przedłużono termin zwrotu do 30 września 2022 r., a postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem DIAS z dnia 18 października 2022 r., natomiast postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 12 września 2022 r. zostało utrzymane w mocy postanowieniem DIAS z dnia 10 stycznia 2023 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skarżąca, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 21 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, iż skarga była zasadna.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w przedmiotowej sprawie organy błędnie przyjęły, że po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia możliwe jest wydanie postanowień o przedłużeniu terminów zwrotu spornej nadwyżki.
Sąd odwołując się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z 23 kwietnia 2018 r., sygn. akt I FSK 255/17 wskazał, iż określony w art. 87 ust. 2 w zw. z ust. 6 u.p.t.u. termin do zwrotu różnicy podatku zostaje przedłużony, jeżeli przed jego upływem podatnikowi doręczono postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających. WSA stwierdził, iż upływ materialnoprawnych terminów określonych w art. 87 ust. 2 w zw. z ust. 6 u.p.t.u. skutkuje nabyciem przez podatnika prawa do zwrotu różnicy podatku w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, za wyjątkiem sytuacji gdy organ podatkowy określi ją w innej wysokości na podstawie art. 99 ust. 12 u.p.t.u., wówczas informacje wykazane w deklaracji złożonej przez podatnika tracą moc prawną na rzecz ustaleń dokonanych przez organ podatkowy w decyzji.
Z uwagi na stwierdzoną wyrokami WSA w Poznaniu z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Po 988/22 i I SA/Po 151/23 nieskuteczność przedłużenia terminu zwrotu spornej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na podstawie poprzednio wydanych w tym przedmiocie postanowień, koniecznym w ocenie WSA stało się wyeliminowanie z obrotu zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji.
Sąd nakazał organom w szczególności, uwzględnienie faktu, że doszło do upływu terminu zwrotu spornej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym.
Zdaniem WSA, w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. oraz zasady działania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 O.p.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku, organ podatkowy zaskarżył ów wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie oddalenie skargi, a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi DIAS na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania, tj.:
- art. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz lit a), art. 141 § 4, art. 133 § 1, art. 135 oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, chociaż postępowanie prowadzone przed organami administracji nie było dotknięte żadną z wad wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w zaskarżonym wyroku - co znalazło wyraz w wadliwym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i w efekcie w braku oddalenia skargi,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz lit a), art. 141 § 4 oraz art 133 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, że w sprawie nie doszło do skutecznego przedłużenia terminu zwrotu podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji VAT-7 za sierpień 2015 roku do którego odnoszą się zaskarżone postanowienia - a o którym mowa w art. 87 ust. 2 zd, 2 u.p.t.u.,
- art. 145 §1 pkt 1 lit. c) oraz lit a), art. 141 § 4 oraz art 133 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, stanu faktycznego sprawy - odmiennie od prawidłowo ustalonego przez organy podatkowe - polegającego na przyjęciu przez Sąd, że nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, że po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji wymiarowej organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy temu organowi do powtórnego rozpatrzenia możliwe jest wydanie postanowień o przedłużeniu terminów zwrotu spornej nadwyżki,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4 oraz art 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że organ dopuścił się naruszenia zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, podczas gdy wydane w przedmiotowej sprawie postanowienia były zgodne z przepisami prawa i organ nie dopuścił się naruszenia zasad postępowania podatkowego,
- art. 141 § 4 oraz art. 133 § 1 O.p. poprzez wydanie orzeczenia, które nie spełnia wymogów tych przepisów, gdyż uzasadnienie orzeczenia zawiera błędne wskazania Sądu pierwszej instancji co do dalszego sposobu prowadzenia sprawy; bowiem w sprawie wydano prawidłowe postanowienia.
2) przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 87 ust. 2 u.p.t.u. przez błędną wykładnię polegającą ma stwierdzeniu, że po wydaniu decyzji kasacyjnej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w zakresie badanego okresu, organ pierwszej instancji nie znajduje się w sytuacji, w której może ponownie podjąć czynności związane z wyjaśnianiem zasadności zwrotu i wydać postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu, podczas gdy w sprawie nadal toczy się postępowanie, w którym organ bada zasadność zwrotu i trwa jego weryfikacja, a samo postępowanie podatkowe o którym mowa w ww. przepisie nie zakończyło się przez wydanie przez organ decyzji kasacyjnej - zatem przedłużenie zwrotu jest dopuszczalne.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna organu podatkowego nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wstępnie trzeba przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w § 2 art. 183 p.p.s.a. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09).
W dniu 14 maja 2026 r. na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym rozpoznano 6 spraw o sygn. akt I FSK 1552/23, I FSK 1616/23, I FSK 2375/23 (sprawa niniejsza), I FSK 82/24, I FSK 105/24, I FSK 709/24 w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania skarżącej - spółce P. zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2015 r. zainicjowanych skargami kasacyjnymi DIAS. We wszystkich wyżej wymienionych sprawach skargi kasacyjne organu podatkowego zostały oddalone.
Zasadne nie były ani sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ani też przepisów materialnoprawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny nie miał wątpliwości, że uchylenie przez WSA postanowień organów obu instancji było prawidłowe. Sąd kasacyjny nie miał też zastrzeżeń co do poprawności formalnej samego uzasadnienia ani co do tego, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 ani art. 133 § 1 p.p.s.a.
Jak to już niejednokrotnie stwierdzono, wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Tworzy to po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi kasacyjnej nie powinno budzić wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż zaskarżony wyrok został wydany po gruntownej analizie akt sprawy i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione (por. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1751/11).
Bez wątpienia zaskarżony wyrok poddawał się kontroli kasacyjnej i zawierał wszystkie niezbędne elementy wymagane przez ustawodawcę.
Nie było też podstaw, by stwierdzić naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd bierze pod uwagę okoliczności wynikające z tych akt. Do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. mogłoby dojść, gdyby sąd wyszedł poza materiał znajdujący się w aktach sprawy, wydał wyrok mimo niekompletnych akt, pominął istotną część tych akt lub też oparł orzeczenie na własnych ustaleniach nieodzwierciedlonych w aktach sprawy. Tak się w niniejszej sprawie nie stało.
Prawidłowe i konieczne było uchylenie postanowień organów obu instancji (o czym dalej) zamiast oddalenia skargi przez Sąd, zatem nie sposób było mówić też o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) czy art. 151 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny w całości podzielił stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji, iż postanowienia organów obu instancji nie mogły się ostać.
Po pierwsze, rację miał Sąd pierwszej instancji, stwierdzając, że po wydaniu decyzji wymiarowej nie jest już dopuszczalne wydanie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT.
Stanowisko takie było już nieraz prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak, w wyroku z dnia 28 września 2023 r. sygn. akt I FSK 582/23, wyjaśniono, że: przepis art. art. 87 ust. 2 u.p.t.u. przewiduje możliwość dodatkowego zweryfikowania wykazanego przez podatnika zwrotu podatku w ramach procedur wymienionych w tym przepisie (czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego). Nie jest więc możliwe, aby weryfikowanie zwrotu podatku wykraczało poza rzeczone procedury, a w szczególności, aby rozciągało się na postępowanie sądowoadministracyjne. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji przyjął, że data wydania przez organ pierwszej instancji decyzji wymiarowej na podstawie art. 21 § 3a O.p. stanowi faktyczną datę zakończenia procesu weryfikacji zwrotu, o którym mowa w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Z tym bowiem momentem informacje wykazane w deklaracji złożonej przez podatnika tracą moc prawną na rzecz ustaleń dokonanych przez organ podatkowy w decyzji. Decyzja, o której mowa w art. 21 § 3a O.p., stwierdza bowiem nieprawidłowość kwoty zwrotu podatku wykazanej w deklaracji podatkowej. Po wydaniu decyzji wymiarowej nie jest już dopuszczalne wydanie postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług, bowiem ma ono rację bytu wyłącznie do czasu zakwestionowania deklaracji. Wykazanie przez organ zasadności zwrotu (zdanie trzecie art. 87 ust. 2 u.p.t.u.) jest więc możliwe do zakończenia postępowania podatkowego decyzją organu pierwszej instancji.
Powyższy pogląd NSA w składzie obecnym w pełni podziela i uznaje za własny. Tożsame stanowisko wyraził NSA w wyrokach z dnia 15 maja 2023 r., sygn.. akt I FSK 1371/20 oraz I FSK 1372/20 oraz w wyroku z 24 stycznia 2023 r., sygn.. akt I FSK 1085/22 (wszystkie dostępne w bazie CBOSA).
Słusznie wywodził też WSA, że w razie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji – wobec bezspornego upływu poprzednio przedłużonego terminu zwrotu – organ ten nie "nabywa ponownie" prawa do wydawania dalszych postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu podatku. W sytuacji, gdy upłynie materialnoprawny termin zwrotu podatku (lub termin określony w postanowieniu o jego przedłużeniu), nie ma możliwości jego ponownego przedłużenia. Innymi słowy, na skutek wydania decyzji organu pierwszej instancji doszło do zakończenia weryfikacji zasadności zwrotu, a tym samym do upływu terminu zwrotu. Na skutek wydania decyzji kasacyjnej termin zwrotu, będący terminem prawa materialnego, nie mógł biec dalej, skoro wcześniej doszło już do jego upływu – vide wyrok NSA z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt I FSK 1549/23 (CBOSA).
Po drugie zasadnie stwierdził też Sąd pierwszej instancji, że jeżeli przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku, które za ten sam okres rozliczeniowy poprzedzone było postanowieniem wyeliminowanym z obrotu prawnego, Sąd analizując prawidłowość wydania tego postanowienia musi ocenić, czy w takiej sytuacji - poprzez uchylenie wcześniejszego z postanowień - nie doszło do przerwania ciągłości w przedłużaniu terminu zwrotu podatku za dany okres, gdyż stwierdzenie takiej okoliczności powoduje, że jakiekolwiek dalsze czynności procesowe, w szczególności wydanie kolejnych postanowień o przedłużeniu terminu tego zwrotu, nie mogło być prawnie skuteczne. Kolejne postanowienia, o których mowa w art. 87 ust. 2 u.p.t.u. organ może skutecznie wydawać tylko w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonują już wcześniejsze postanowienia, które swymi rozstrzygnięciami umożliwiają mu takie działanie, w szczególności w zakresie zachowania ciągłości przedłużanego terminu zwrotu podatku – por. wyroki NSA z 18 listopada 2021 r., sygn. akt I FSK 2460/18 oraz I FSK 1753/18.
Przypomnieć wobec powyższego należało, że wyrokami z dnia 30 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Po 988/22 oraz sygn. akt I SA/Po 151/23 uchylono wcześniejsze postanowienia organów obu instancji w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania spółce zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2015 r. wydane po wejściu do obrotu prawnego decyzji wymiarowej z dnia 29 lipca 2020 r. Wyroki te stały się prawomocne w wyniku oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 14 maja 2026 r. skarg kasacyjnych organu podatkowego od w sprawach o sygn. akt I FSK 1552/23 oraz I FSK 1616/23.
Z uwagi zatem na stwierdzone powyższymi wyrokami nieskuteczne, wcześniejsze przedłużenie terminu zwrotu spornej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, zasadnym było stanowisko Sądu pierwszej instancji o konieczności wyeliminowania z obrotu zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji.
Z podanych powyżej powodów, prawidłowo uznano, iż zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji naruszały art. 87 ust. 2 u.p.t.u. oraz zasadę działania organów podatkowych w sposób budzący zaufanie, wyrażoną w art. 121 § 1 O.p.
Ponieważ skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, przeto podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego miało umocowanie w przepisach art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Adam Nita Zbigniew Łoboda Bartosz Wojciechowski
Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA