I FSK 2339/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek o wyłączenie sędziego NSA Mariusza Goleckiego został złożony przez spółkę M. sp. z o.o. w związku z rozpoznaniem skargi kasacyjnej dotyczącej podatku od towarów i usług. Spółka argumentowała, że powołanie sędziego Goleckiego na urząd, a także jego późniejsze pełnienie funkcji politycznych, w tym Wiceministra Rozwoju i Technologii, budzi uzasadnione wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności. Podkreślono, że sędzia Golecki przyjął nominację na stanowisko polityczne, mimo że był już powołany na sędziego NSA, a także że jego powołanie nastąpiło na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami budzącymi wątpliwości prawne w świetle orzecznictwa TSUE i ETPC. Sędzia Golecki w swoim stanowisku odrzucił te zarzuty, wskazując na swoje doświadczenie naukowe i zawodowe oraz podkreślając, że nie podejmował decyzji w sprawach podatkowych. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie nowo wprowadzonego art. 5a Prawa o ustroju sądów administracyjnych, uznał, że okoliczności powołania sędziego Goleckiego, w tym zwłoka w objęciu urzędu i późniejsze pełnienie funkcji politycznych, uzasadniają wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności. Sąd podkreślił, że nawet pozory braku bezstronności mogą osłabiać zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. W konsekwencji, sąd postanowił wyłączyć sędziego Mariusza Goleckiego od rozpoznania przedmiotowej sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaProceduralne aspekty niezawisłości i bezstronności sędziów w sądach administracyjnych, stosowanie art. 5a Pusa, wpływ zmian w KRS na powoływanie sędziów.
Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury wyłączania sędziego na podstawie art. 5a Pusa i okoliczności powołania konkretnego sędziego. Może być trudne do bezpośredniego zastosowania w innych sprawach, ale stanowi ważny głos w dyskusji o standardach sędziowskich.
Zagadnienia prawne (2)
Czy okoliczności powołania sędziego sądu administracyjnego oraz jego późniejsze postępowanie, w tym pełnienie funkcji politycznych, mogą uzasadniać wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, okoliczności powołania sędziego oraz jego późniejsze postępowanie, w tym pełnienie funkcji politycznych, mogą uzasadniać wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności, jeśli mogą mieć wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nowe przepisy Pusa pozwalają na badanie niezawisłości i bezstronności sędziego w oparciu o okoliczności jego powołania i postępowania po powołaniu. W przypadku sędziego Goleckiego, zwłoka w objęciu urzędu i późniejsze pełnienie funkcji politycznych budziły uzasadnione wątpliwości.
Czy sposób ukształtowania Krajowej Rady Sądownictwa przepisami z 2017 r. wpływa na niezawisłość i bezstronność sędziów powołanych z jej udziałem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sposób ukształtowania KRS przepisami z 2017 r. jest jednym z elementów, które TSUE uznał za istotne w ocenie gwarancji niezawisłości i bezstronności sędziów powołanych przy jej udziale.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa TSUE, które wskazuje, że zmiany w składzie KRS wprowadzone ustawą z 2017 r. mogły wpłynąć na niezawisłość i bezstronność sędziów, ponieważ większość członków organu została wskazana przez władzę wykonawczą i ustawodawczą.
Przepisy (5)
Główne
Pusa art. 5a § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy.
Pusa art. 5a § 13
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Uwzględniając wniosek sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Przepisy dotyczące sposobu wyłaniania członków KRS, które budziły wątpliwości prawne.
uSN art. 33
Ustawa o Sądzie Najwyższym
Przepisy dotyczące nawiązania stosunku służbowego sędziego, odmowy odebrania aktu powołania i obowiązku objęcia stanowiska.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okoliczności powołania sędziego Mariusza Goleckiego na urząd sędziego NSA, w tym sposób jego wyłonienia przez KRS oraz późniejsze pełnienie funkcji politycznych, budzą uzasadnione wątpliwości co do jego niezawisłości i bezstronności. • Zwłoka w objęciu urzędu sędziego NSA przez Mariusza Goleckiego oraz jego rezygnacja z funkcji Rzecznika Finansowego w celu objęcia stanowiska politycznego świadczą o przedkładaniu działalności w organach władzy wykonawczej nad służbę sędziowską.
Odrzucone argumenty
Sędzia Mariusz Golecki argumentował, że jego doświadczenie naukowe i zawodowe, w tym praca w administracji publicznej, nie wpływa negatywnie na jego niezawisłość i bezstronność. • Sędzia Golecki wskazywał, że nie brał udziału w podejmowaniu decyzji w sprawach podatku VAT i że zakres jego obowiązków w Ministerstwie Rozwoju i Technologii wykluczał konflikt interesów.
Godne uwagi sformułowania
celem tej instytucji jest zapewnienie uczestnikom postępowania sądowego lub sądowoadministracyjnego gwarancji procesowych, że nie występują jakiekolwiek wątpliwości odnośnie bezstronności i niezawisłości sędziego orzekającego w sprawie • nie można przy tym pomijać, że powyższa konstrukcja jest reakcją ustawodawca na zmiany ustrojowe, które zostały wprowadzone ustawą z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, a sprowadzające się do innego, niż dotychczas, sposobu wyłaniania tzw. sędziowskiej części KRS • nie każda nieprawidłowość w ramach powołania sędziów może być uznana za stanowiącą takie naruszenie, w szczególności dochodzi doń, gdy ta nieprawidłowość ma taki charakter i wagę, że stwarza ona rzeczywiste ryzyko, iż pozostałe władze, w szczególności władza wykonawcza, będą mogły skorzystać z nienależnych im uprawnień w sposób zagrażający prawidłowości skutku, do którego prowadzi procedura powołania, wzbudzając w ten sposób w przekonaniu jednostek uzasadnione wątpliwości co do niezawisłości i bezstronności danego sędziego lub danych sędziów • w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym składzie nie można stwierdzić, aby wniosek skarżącej był bezzasadny, to zaś prowadzi do wyłączenia sędziego objętego tym wnioskiem • nawet sprawianie wrażenia braku bezstronności powinno doprowadzić do wyłączenia sędziego • Reguły wyłączenia sędziego służą bowiem budowie społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości. […]
Skład orzekający
Roman Wiatrowski
przewodniczący
Leszek Kiermaszek
członek
Robert Sawuła
sprawozdawca
Bogusław Woźniak
członek
Wojciech Kręcisz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty niezawisłości i bezstronności sędziów w sądach administracyjnych, stosowanie art. 5a Pusa, wpływ zmian w KRS na powoływanie sędziów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej procedury wyłączania sędziego na podstawie art. 5a Pusa i okoliczności powołania konkretnego sędziego. Może być trudne do bezpośredniego zastosowania w innych sprawach, ale stanowi ważny głos w dyskusji o standardach sędziowskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezawisłości i bezstronności sędziowskiej, a także wpływu zmian ustrojowych na sądownictwo, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Czy sędzia NSA był zbyt blisko władzy wykonawczej? Sąd wyłączył go ze sprawy z powodu wątpliwości o niezawisłość.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.