Orzeczenie · 2024-11-12

I FSK 2213/18

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-11-12
NSApodatkoweWysokansa
VATpodatek naliczonypodatek należnyrozliczenie podatkunadwyżka podatku naliczonegookres rozliczeniowynieprawomocny wyrokskarga kasacyjnaprawo procesoweprawo materialne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2012 r. Organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 153 P.p.s.a., przez uznanie, że sąd pierwszej instancji był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi z nieprawomocnych wyroków WSA dotyczących poprzednich okresów rozliczeniowych (grudzień 2011 r.). Organ podniósł również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 12 i art. 87 ust. 1 u.p.t.u., przez uwzględnienie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z grudnia 2011 r. w rozliczeniu za styczeń-luty 2012 r., mimo że decyzja dotycząca grudnia 2011 r. została uchylona nieprawomocnym wyrokiem. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 152 § 1 P.p.s.a., uchylenie decyzji przez nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego powoduje, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku. W związku z tym, organ podatkowy nie mógł stwierdzić odpowiedzialności podatnika w zakresie wynikającym z uchylonych decyzji. NSA uznał również, że uzasadnienie wyroku WSA spełnia wymogi art. 141 § 4 P.p.s.a., a argumentacja sądu była jasna i zrozumiała. W konsekwencji, skarga kasacyjna została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków prawnych nieprawomocnych wyroków sądów administracyjnych w kontekście postępowań podatkowych i możliwości organów podatkowych do opierania się na uchylonych decyzjach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowej przez nieprawomocny wyrok WSA i wpływu tego na późniejsze rozliczenia podatkowe.

Zagadnienia prawne (3)

Czy nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego uchylający decyzję podatkową wywołuje skutki prawne w postaci wyeliminowania jej z obrotu prawnego do czasu uprawomocnienia się wyroku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nieprawomocny wyrok uchylający decyzję powoduje, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, zgodnie z art. 152 § 1 P.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 152 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku. Szerokie rozumienie tego przepisu oznacza, że uchylona decyzja nie wywołuje skutków procesowych i materialnych, co podważa stanowisko organu oparte na tej decyzji.

Czy organ podatkowy może uwzględniać ustalenia z nieprawomocnie uchylonych decyzji przy wydawaniu decyzji za późniejszy okres rozliczeniowy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ podatkowy nie może opierać się na ustaleniach z decyzji, która została uchylona nieprawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, ponieważ taka decyzja nie wywołuje skutków prawnych.

Uzasadnienie

Skoro uchylona decyzja nie wywołuje skutków prawnych do czasu uprawomocnienia się wyroku, organ prowadzący postępowanie wobec podatnika nie może stwierdzić odpowiedzialności w zakresie wynikającym z tej uchylonej decyzji.

Czy sąd pierwszej instancji był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi z nieprawomocnych wyroków WSA?

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji nie był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi z nieprawomocnych wyroków WSA, ponieważ moc wiążącą mają jedynie prawomocne orzeczenia.

Uzasadnienie

Organ zarzucił naruszenie art. 153 P.p.s.a., jednak sąd uznał, że uchylenie decyzji przez nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego powoduje, iż decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, co uzasadniało uchylenie decyzji za późniejszy okres.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

Przepisy (11)

Główne

P.p.s.a. art. 152 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 87 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

W przypadku gdy kwota podatku naliczonego jest wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

u.p.t.u. art. 99 § ust. 12

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ określi je w innej wysokości.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia oraz ocenę prawną.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

O.p. art. 21 § § 3a

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie decyzji przez nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego powoduje, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku (art. 152 § 1 P.p.s.a.). • Organ podatkowy nie może opierać się na ustaleniach z uchylonej decyzji przy wydawaniu decyzji za późniejszy okres.

Odrzucone argumenty

Sąd pierwszej instancji był związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wynikającymi z nieprawomocnych wyroków WSA. • Naruszenie art. 99 ust. 12 i art. 87 ust. 1 u.p.t.u. przez uwzględnienie nadwyżki podatku naliczonego z grudnia 2011 r. w rozliczeniu za styczeń-luty 2012 r.

Godne uwagi sformułowania

uchylenie decyzji przez nieprawomocny wyrok sądu administracyjnego nie wywołuje skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku • przy szerokim rozumieniu zwrotu normatywnego "nie wywołuje skutków prawnych" • stanowisko zaprezentowane w uchylonej decyzji zostało podważone

Skład orzekający

Izabela Najda-Ossowska

sprawozdawca

Małgorzata Niezgódka - Medek

przewodniczący

Marek Kołaczek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych nieprawomocnych wyroków sądów administracyjnych w kontekście postępowań podatkowych i możliwości organów podatkowych do opierania się na uchylonych decyzjach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia decyzji podatkowej przez nieprawomocny wyrok WSA i wpływu tego na późniejsze rozliczenia podatkowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Wyrok wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną dotyczącą skutków nieprawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę organów podatkowych i podatników.

Nieprawomocny wyrok WSA unieważnia decyzję podatkową? NSA wyjaśnia!

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst