Orzeczenie · 2024-03-04

I FSK 2212/18

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2024-03-04
NSApodatkoweŚredniansa
VATpodatek od towarów i usługskarżący kasacyjnybrak organukuratorreprezentacja spółkiKRSpostępowanie administracyjne

Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie, który uchylił decyzję organu podatkowego dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2011 r. W trakcie postępowania przed NSA ustalono, że w spółce D. Sp. z o.o. z siedzibą w W., będącej stroną w sprawie, występują braki w składzie organu uprawnionego do jej reprezentowania. Z aktualnego odpisu KRS wynikało, że w spółce nie został ustanowiony zarząd, a działa jedynie prokurent samoistny. Zgodnie z art. 31 § 1 P.p.s.a., jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin, a w przypadkach, gdy ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Ponieważ w tej sytuacji sąd nie mógł wezwać spółki do uzupełnienia braku zarządu, zobligowany był do zwrócenia się do sądu o ustanowienie kuratora. NSA powołał się na art. 42 § 1 K.c., który stanowi, że jeżeli osoba prawna nie może prowadzić swoich spraw ze względu na brak organu lub brak w jego składzie, sąd ustanawia dla niej kuratora. Podkreślono, że choć art. 603 § 1 K.p.c. stanowi, iż kuratora dla osoby prawnej ustanawia sąd rejestrowy, to zgodnie z przyjętą wykładnią (m.in. postanowienie SN III CSK 15/15), dla celów art. 70 § 1 K.p.c. sąd rejestrowy jest traktowany jako sąd opiekuńczy. W związku z tym NSA, na podstawie wskazanych przepisów, postanowił zwrócić się do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy o ustanowienie kuratora dla spółki.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty reprezentacji spółek w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym konieczność ustanowienia kuratora w przypadku braku organów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku zarządu w spółce i procedury ustanowienia kuratora.

Zagadnienia prawne (2)

Jakie kroki powinien podjąć sąd administracyjny w przypadku stwierdzenia braku organów uprawnionych do reprezentowania strony będącej osobą prawną w toku postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd powinien zwrócić się do właściwego sądu o ustanowienie kuratora dla osoby prawnej.

Uzasadnienie

Przepisy P.p.s.a. (art. 31 § 1) i K.c. (art. 42 § 1) nakazują sądowi administracyjnemu zwrócenie się do sądu opiekuńczego (w tym przypadku sądu rejestrowego) o ustanowienie kuratora, gdy braki w organach osoby prawnej uniemożliwiają jej działanie i nie mogą być uzupełnione przez stronę.

Czy sąd rejestrowy jest sądem opiekuńczym w rozumieniu art. 70 § 1 K.p.c. w kontekście ustanawiania kuratora dla osoby prawnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, dla osób prawnych sąd rejestrowy jest traktowany jako sąd opiekuńczy.

Uzasadnienie

Pomimo zmiany brzmienia art. 603 K.p.c., dyrektywy systemowe i funkcjonalne przemawiają za przyjęciem, że sąd rejestrowy pełni funkcję sądu opiekuńczego w odniesieniu do ustanawiania kuratora dla osób prawnych, zgodnie z wykładnią Sądu Najwyższego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Zwrócono się do Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy o ustanowienie kuratora dla D. Sp. z o.o.

Przepisy (6)

Główne

P.p.s.a. art. 31 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.c. art. 42 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

K.p.c. art. 603 § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

K.c. art. 42 § 3

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

K.p.c. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

K.p.c. art. 603 § 2

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

dyrektywy systemowe i funkcjonalne przemawiają za przyjęciem, że w odniesieniu do osób prawnych użyte w art. 70 § 1 K.p.c. pojęcie sądu opiekuńczego obejmuje także sąd rejestrowy.

Skład orzekający

Izabela Najda-Ossowska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty reprezentacji spółek w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym konieczność ustanowienia kuratora w przypadku braku organów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku zarządu w spółce i procedury ustanowienia kuratora.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest reprezentacja spółki w sądzie, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i administracyjnego.

Brak zarządu w spółce? Sąd administracyjny musi działać – ustanowienie kuratora.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst